İnsan Hakları / Sosyal Hizmet

LGBT’lerle Çalışan Sosyal Hizmet Uzmanının Rol ve Görevleri

Çarşamba, 9 Mayıs 2012

LGBT’lerle çalışan sosyal hizmet uzmanları için pratik yönerge daha önce hazırlanmıştı. Küçük bir rehber niteliği taşıyan bu yazı dizisinin bu bölümünde ise LGBT’lerle çalışan sosyal hizmet uzmanlarının temel rolleri ve mesleki görevlerine giriş yapılacaktır.

LGBT’lerin temel gereksinimleri arasında yasal, politik, sosyal, psikolojik gereksinimler bulunması, LGBT’lerle çalışan sosyal hizmet uzmanlarının rollerini de bu paralelde belirlemektedir. Mikro düzeyde doğrudan bireylerle, mezzo düzeyde bireylerin birincil çevresel sistemleriyle, makro düzeyde ise tüm toplumla ve yasa yapıcılarla çalışan sosyal hizmet uzmanlarının, LGBT’lerin temel gereksinim alanlarına yönelik olarak rol ve görevlerini belirlemeleri kritik bir önem taşımaktadır.

Homofobik / transfobik baskı ve dışlanmanın sonucu olarak ortaya çıkan yalıtılmışlık duygularıyla baş edebilmelerini sağlamak için sosyal hizmet uzmanlarının psikolojik danışmanlık rolü çerçevesinde sağaltıcı faaliyetlerde bulunması önemlidir.  Eşcinsellerin yaşadıkları baskı ve yalnızlık duyguları, cinsiyet değişimi operasyonu sürecinde olan transların ani duygu değişimleri ve buna bağlı depresif düşünceler sürecinde de, hem psikolojik danışman hem de eğitimci rolleri çerçevesinde çalışmalarının yürütebilir.

Yalıtılmışlığın ve dışlanmanın sonucunda ortaya çıkan yalnızlığın giderilmesi amacıyla, LGBT’ler için olumlu sosyal çevrelerin yaratılması ve LGBT örgütleri ve LGBT’lere olumlu yaklaşımı olan diğer kurum ve kuruluşlara, kültür sanat merkezlerine, cafe – bar gibi sosyalleşme mekanlarına yönlendirilmesi konusunda sosyal çalışmacılar önemli bir role sahiptir. LGBT’lerin olumlu rol modellerle karşılaşması, arkadaş ve partner bulmaları amacıyla sosyal ilişki düzenleme, olumlu sosyal ortamlar yaratma görevleri çerçevesinde çalışmalar üretilmesi de temel gereksinimler arasındadır.

Mezzo düzeyde, LGBT’lerin aileleriyle, birlikte yaşadıkları arkadaş ya da partnerleriyle, okul ortamındaki eğitici ve yöneticilerle, iş ortamındaki meslektaşlar ve yöneticilerle LGBT’lere yönelik herhangi bir ayrımcı pratiğin önlenmesi ve LGBT’lere yönelik olumsuz bakış açısının değiştirilmesi sosyal hizmet uzmanlarının LGBT’lerin çevresel sistemleri içinde yaşayacakları sorunların berteraf edilmesini sağlayabilir.

Makro sorunlara baktığımızda ise, LGBT’lerin hem politika alanında hem de yasal düzlemde karşılaştıkları sorunlar için savunuculuk rolüyle LGBT haklarının tanınması ve yasal güvence altına alınması, toplumsal bilinç yükseltme ve yasa yapıcılarla lobicilik faaliyetlerini yürütümesi, LGBT’lerle çalışan sosyal hizmet uzmanlarının makro görevleri arasında yer almaktadır.

LGBT’lerin hizmet aldıkları çeşitli kurumlardaki homofobik / transfobik algı ve tutumların değiştirilmesi ve bu konuda LGBT örgütleriyle söz konusu kurum ve kuruluşlar arasında bağlantı kurularak hizmet içi eğitimler sağlanması, sosyal hizmet uzmanlarının eğitimci rolü çerçevesinde gerçekleştirmesi gereken temel çalışmalar arasındadır.

Bireyin sorunlarının çeşitli olduğu yaklaşımıyla, farklı müdahale düzeylerinde farklı rol ve görevleri olan sosyal hizmet uzmanlarının, LGBT’lerle çalışırken de belirtilen rol ve görevleri çerçevesinde çalışmalar yürütmesinin etkili olacağı düşünülmektedir.