İnsan Hakları / Askerlik

“Komutandım, trans olduğumu söyleyince her şey sıfırlandı”

9 Aralık 2014
Doğa yakında çıkacak Dönmelere Doyamadık kitabı için eğitim ve çalışma hayatını anlattı: "Ben 18 yaşında devletin askeriyesinde komutandım. Trans olduğumu söylediğimde bütün belgeler, övgüler, rozetler sıfırlandı. Çok komik geliyor bana."
 
Trans Danışma Merkezi Derneği’nden (T-Der) Doğa, yakında çıkacak “Dönmelere Doyamadık” kitabı için sorularımızı yanıtladı.
 
Aile yaşantısından, eğitim hayatına; aktivizme, medyaya, trans hareketinin sorunlarına ve çözüm yollarına ilişkin konuşan Doğa'nın eğitim ve çalışma hayatına ilişkin anlattıklarını paylaşıyoruz.
 
“Cinsiyet kimliğimi ilk fark ettiğimde yalnızdım”
 
Cinsiyet kimliğini ilk fark ettiğinde kendisini yalnız hissettiğini söyleyen Doğa okul sürecini şöyle anlatıyor:
 
“İlkokulda cinsiyet kimliğime dair pek bir şey hatırlamıyorum. Ortaokulda fark ettim cinsiyet kimliğimi. Fark ettiğimde de çevrede cinsel yönelim veya cinsiyet kimliğinin farklı olduğunu hissettiğim kimse yoktu. Sadece ben vardım ve ben yanlıştım. O anki dinî duygularım nedeniyle kendimi kısıtladım.”
 
Askerî lisede trans olmak…
 
Doğa öğrenimini askeri lise ile sürdürmüş. “Toplumca iyi karşılanan ve ziyadesiyle heteronormatif bir kurum” olduğunu söylediği askeriyede çok zorluk yaşamış:
 
“Orada bir eğitim sürecim oldu. En ağırı oydu. Cinsiyet kimliğimi en fazla saklamam gereken yer askeriyeydi. Ardından tabi çalışma hayatım oldu. Ben üniversiteyi defalarca yarıda bıraktım. Şu an tek dersim var mesela. O dersi verirsem üniversite bitecek ama ben sınava girerken o erkek polis kadın polis olayından dolayı, diplomamda erkek yazacak olmasından dolayı o dersi vermeyip kimlik sonrasına bırakıyorum.
 
“Liseden sonra astsubay sınıf okuluna gitmiştim. Bir yıl okudum orada. Erkekliğin o kadar ağır bir hali vardı ki orada… Herhangi bir erkeğin bile ‘Yeter be’ diyeceği bir yerde kadın olarak çok zorlandım. Ondan sonra meslek hayatımda da hep rol yaptım. O rol üzerine o kadar yapışıyor ki, asıl kimliğine dönerken çok zorlanıyorsun.”
 
“Başarı belgeleri trans olduğumu söyleyince gitti”
 
Okuldan sonra çalışma hayatı başlıyor. 18 yaşında komutan olan Doğa, trans kimliğini açıkladıktan sonra başına gelenleri ise şu sözlerle anlatıyor:
 
“Ben öncelikle 18 yaşında devletin askeriyesinde komutandım. Askerlerin en küçüğü 21 yaşındaydı. Diğer alt rütbeli askerler de vardı. 18 yaşında bir sürü insanın başındayım saçma sapan bir şekilde. Onları yönetmemi, sert bir erkek olmamı bekliyorlar. İş anlamında başarılıydım. Jandarma olduğum için trafik kazası, cinayet gibi adlî olaylarla ilgilenirdik. Rozetim filan var hatta… Bu kadar başarılı çalışmama rağmen trans olduğumu söylediğimde bütün bunlar, belgeler, övgüler, rozetler sıfırlandı. Çok komik geliyor bana.”
 
*Doğa ile röportajın tamamını ve Pembe Hayat Trans Kadın Kampı’na beş ayrı şehirden katılan trans kadınlarla sosyal haklardan, çalışma hayatına; eğitimden sağlığa röportajları, trans kadınların kendi ağzından yaşam hikayelerini, taleplerini, sorunları, çözüm yollarını, devlet ile ilişkilerini yakında çıkması planlanan “Dönmelere Doyamadık” kitabından okuyabilirsiniz.
 
**Trans Kadın Kampı Avrupa Birliği Sivil Düşün Programı’nın finansal olarak desteklediği ve Pembe Hayat ile Kaos GL derneklerinin birlikte yürüttüğü Ayrımcılığa Karşı Gökkuşağı Koalisyonu Projesi kapsamında gerçekleştirilmiştir.