İnsan Hakları / Sosyal Hizmet

LGBT’lerin sosyal hizmetlere erişimindeki engeller

Cuma, 5 Haziran 2015

Kaos GL Derneği’nin “Başka Bir Sosyal Hizmet Mümkün” çalıştayının ikinci gününde LGBT’lerin sosyal hizmetlere erişimindeki engeller detaylıca tartışıldı.

 

Kaos GL Derneği’nin 29-30 Mayıs tarihleri arasında düzenlediği “Başka Bir Sosyal Hizmet Mümkün” başlıklı çalıştayın ikinci gününde alanda çalışan sosyal hizmet uzmanlarıyla Kaos GL Derneği bir araya geldi.

Aydın, Bitlis, Ankara, İzmir, Iğdır, Van, İstanbul, Amasya’dan sosyal hizmet uzmanlarının bir araya geldiği toplantıda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın farklı kurumlarında ve Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlığı’nda çalışan sosyal hizmet uzmanlarının hem sosyal hizmet alanına ilişkin hem de sosyal hizmet alanında LGBT’lerle karşılaşmalarına ilişkin deneyim aktarımı yapıldı.

“Sosyal hizmette makbul alan ve makbul olmayan alan tarifi yapılıyor!”

Sosyal Hizmet Alanında LGBT’lerin Sorunları ve Sosyal Hizmetlere Erişiminin Önündeki Engeller Çalıştayı Kaos GL Danışma Kurulu Üyesi Sema Buz’un başkanlığında toplandı.

Buz, sosyal hizmet ve LGBTİ alanına sosyal hizmet eğitimi ve sosyal hizmet alanı olarak bakmak gerektiğinin altını çizdi. Sosyal hizmet müfredatının; öğrencilerinin homofobisini dönüştürmeyi dert edinmesi gerektiğinin altını çizdi: “Akademik olarak da çalışanlar olarak bize yönelik ikincil bir şiddeti yaşıyoruz. Makbul alan makbul olmayan alanlar tartışması var. Ayrı bir şiddete maruz kalıyoruz.”

 

“Sosyal hizmet uzmanları heteroseksüel varsayılıyor”

Çalıştayda sosyal hizmet uzmanlarının hepsinin “hetoroseksüel” olduğu varsayıldığının altı çizildi ve sosyal hizmet alanında özellikle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığında sosyal hizmet uzmanlarının açık kimlikleriyle var olamadıkları belirtildi.

Sosyal hizmet politikalarının sadece sosyal yardıma indirgendiği bunun da sosyal hizmet mesleğini memurlaştırdığının, sosyal hizmet alanında kurumsallaşmış mekanizmaların ve kurumların çok çabuk bir şekilde değiştirildiğinin, kapatıldığının altı çizildi.

Sosyal hizmet meslek yasasının olmamasının sosyal hizmet uzmanlarını güçsüzleştirdiği ve aynı zamanda 2006 yılı sonrasında birden yaygınlaşan sosyal hizmet eğitiminin de sosyal hizmet uzmanının mesleki yeterliliğini olumsuz yönde etkilediği dile getirildi.

Süpervizyon sisteminin olmamasının ve özellikle sosyal hizmet bölümleriyle alandaki sosyal hizmet uzmanları arasında etkili bir iletişiminin olmamasının ve yine süpervizyon sistemini kimin inşa edeceğinin sorusuna yanıt verilmemiş olmasının alanda sosyal hizmet uzmanlarını güçsüzleştirdiği vurgulandı. Kaos GL ile birlikte LGBTİ vakalarına ilişkin bir süpervizyon sistemi geliştirilebilirliği üzerine konuşuldu.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Ayşenur İslam’ın “1+1”lere izin vermiyoruz” yaklaşımının aslında sosyal hizmet alanına ilişkin bir müracaatçı tanımı yaptığının altı çizildi ve “aile” olmayan, “çocuklu olmayan” kadınların sosyal yardımlara başvurulamadığı hatırlatıldı. Makbul müracaatçı tanımı içinde LGBTİ’lerin olmadığı belirtildi.

Kaos GL’nin Türk Psikologlar Derneği ile Ankara’da yürüttüğü ve 2004 yıllarından bu yana sistametik bir şekilde dert ettiği Anti Homofobi Ruh Sağlığı Girişimi üzerinden geçmişte organize edildiği gibi eğitimler organize edilmesi gerektiği ve Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Genel Merkezi ile ortaklaşılmasının önemli olduğu vurgulandı. Özellikle yerelden sosyal hizmet uzmanlarının bu eğitimlere katılması olanaklı hale getirebileceğinin altı çizildi. LGBTİ alanına ilişkin bir etkinliğe katılıyor olmanın bile alanda dedikoduya yol açabildiği dile getirildi.

 

“LGBTİ örgütleriyle dayanışma artmalı”

Sosyal hizmet uygulayıcılarının, LGBTİ vakalarını nasıl sosyal inceleme raporlarına yansıtacaklarını bilemediklerinin belirtildiği çalıştayda, müracaatçının tekrardan sosyal hizmet sistemi içinde mağdur edilmesine neden olabildiği hatırlatıldı. Bu sebeplerden ötürü LGBTİ örgütleri ile dayanışmanın artması gerektiği vurgulandı.

LGBT’lerin sosyal hizmetlere erişimine ilişkin yeterli derecede kaynak olmamasının alandaki sosyal hizmet uzmanlarının bilgiye erişiminin önünde bir engel olduğu hatırlatıldı. Ders kitabı formatında Sosyal Hizmet ve LGBTİ alan kitabı hazırlanması önerisi geldi.

Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası’nın, sosyal hizmet ve LGBTİ alanına ilişkin çalışmalara dahil edilmesinin altı çizildi. Sendikadan aynı zamanda LGBTİ sosyal hizmet uzmanlarının çalışma hakkı alanına ilişkin desteği istenebileceği belirtildi.

“Sosyal hizmet uzmanı vakayı takip etmeli”

LGBTİ alanında çalışmak isteyen sosyal hizmet uzmanlarının katılımıyla bir çalışma grubu oluşturulması ve bu grubun diğer disiplinlerle bağlantısının güçlendirilmesi önerisi getirdi. Vaka bazlı yönetimin sadece “havale” ile sınırlı olmadığının altı çizildi ve vakanın mutlaka sosyal hizmet uzmanı tarafından takip edilmesi gerektiği belirtildi.

Sosyal hizmet uzmanlarının LGBTİ alanıyla karşılaşmalarının genelde çocuklara yönelik hizmet veren kurumlar üzerinden geliştiğinin altı çizildi. Cinsel sağlık gelişimi ve cinsel sağlık eğitimi konularında da sosyal hizmet uzmanlarının güçlendirilmesi gerektiğinin altı çizildi.

Sosyal hizmet alanında LGBTİ’lerin sosyal hizmete erişimi önündeki engelleri, kurumsal politika olmayışı, olan politikaların aile ve sosyal yardım odaklı olması ve önleyici ve koruyucu mekanizmaların yetersizliği, bu alana ilişkin sosyal hizmet uzmanlarının mesleki yetersizlikleri ve sosyal hizmet uzmanlığının bir meslek olarak tanınmaması, LGBTİ danışanların sosyal hizmete ilişkin neyi talep edeceklerinin bilmiyor olmalarının süreci zorlaştırabildiğinin altı çizildi.

İki günlük çalıştay sonrasında Eylül ayında sosyal hizmet akademisyenleri ve uzmanların bir araya gelebileceği bir çalıştayın organize edilmesine karar verildi. Bu çalıştayda, “2016 Ayrımcılık Karşıtı Sempozyum’un ana teması olan Sosyal Hizmeti trans disipliner bir bakış açısıyla nasıl örgütleyebiliriz bu örgütlenme alanı bir ağa nasıl evrilir? LGBTİ alanında süpervizyon çalışması örgütlenebilir mi?” sorularına yanıt aranacak.

İlgili haber:

Sosyal hizmet eğitiminde LGBTİ’ler 

*Bu etkinlik SİDA tarafından desteklenmiştir.