Yaşam

Tek renk kimlikler gerçekten ‘cinsiyetsiz’ mi?

Çarşamba, 6 Ocak 2016

Üç yıla dağıtılacak tek renk kimlikler ile mavi ve pembe renkler gidecek, kimlikte cinsiyet ibaresi ise değişmeyecek. Pembe Hayat’tan Alican Kalan yeni kimlikleri KaosGL.org’a değerlendirdi: “Kamusal alanda transları rahatlatabilir ancak ‘biyolojik cinsiyet’e atıfla cinsiyet ibaresinin bulunması sorun yaratmaya devam ediyor.”

İçişleri Bakanlığı, tek renk ve çipli olarak hazırlanan yeni kimlik kartlarının basılıp dağıtılmasına yönelik altyapı çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. Yeni tek renk, çipli kimliklerin dağıtılmasına Kırıkkale'den başlanacak.

Yeni uygulama ile erkeklere mavi, kadınlara pembe kimlik uygulaması kalkacak, herkese tek renk kimlik kartı verilecek. Peki bu uygulama nüfus cüzdanlarındaki cinsiyetçiliği ve ayrımcılığı ortadan kaldıracak mı?

“Olumlu bir adım ama yeterli değil”

Pembe Hayat Derneği’nden Alican Kalan yeni kimlikleri KaosGL.org’a değerlendirdi. Kalan kimliklerdeki renklerin kalktığına ancak cinsiyet ibarelerinin olduğu gibi kaldığına dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Olumlu bir adım ancak bu uygulamaya kimliklerin cinsiyetlendirilmesine karşı olunduğu için değil Avrupa Birliği uyum süreci gerekliliklerine uymak için geçiliyor. 2012 yılından beri tartışılan bir konu. AB’de kimliklerin hepsi tek renk. Kimliklerde renk uygulaması Türkiye’de uygulanan ve kaldırmakta geç kalınan bir durum.

“Bu uygulama birçok trans açısından kamusal alanda rahatlama sağlayabilir. Transların nüfus cüzdanlarını ibraz etmelerini gerektiren kamusal alanlarda ifşa riskini azaltır. Ama bu uygulama ile ‘cinsiyetsiz’ kimlik sahibi olacağımızı iddia etmek gerçekçi değil. Doğumda atanan cinsiyete göre yine kimliklerde erkek ve kadın ibareleri yer almaya devam ediyor. Biyolojik cinsiyet atfına bağlı olarak nüfus cüzdanlarında cinsiyet ibarelerinin bulunması başlı başına bir sorun.”

İsim değişikliği hakkı ve beyana dayanan cinsiyet ibareleri

Kalan, translar açısından nüfus cüzdanına bağlı konularda hayatı kolaylaştırmak için atılması gereken adımların ilkinin isim değişikliği hakkını kolaylaştırmak olduğunu belirterek değerlendirmelerine şöyle devam etti:

“Kimliklerde kadın ya da erkek yazmasının hiçbir anlamı yok. İstatistiki bilgi için tutulduğu söylenebilir ancak biyolojik cinsiyetin gerçekliğinin tıp ve bilim otoriteleri tarafından tartışıldığı bir dönemde bu tarz bir istatistiki veri de gerçeği yansıtmıyor. İlla böyle bir istatistik tutulacak ve kimliklerde cinsiyete ilişkin bilgi yer alacaksa kişinin beyanını esas alan bir düzenlemeye geçilmeli. Bu düzenlemenin de basit bir idari prosedür olması gerekiyor.”

Birçok yerde beyan esas alınıyor

Dünyanın birçok yerinde farklı uygulamalarla nüfus cüzdanlarındaki transfobik ayrımcılığın önüne geçilmek istendiğini hatırlatan Kalan; Nepal, Bangladeş, Avustralya gibi ülkelerde isteğe bağlı nötr cinsiyet tanımının yer aldığını; aralarında Malta ve Arjantin’in de olduğu birçok ülkede ise kişinin beyanı esas alınarak cinsiyete dair bilginin resmi belgelere kaydedildiğini de sözlerine ekledi.

İlgili haberler:

Tek renk çipli kimlikler 3 yıla dağıtılacak