İnsan Hakları / Sağlık

"Açılma sürecinde çocuğun ve ailenin ruh sağlığını değerlendirmek gerekiyor"

Perşembe, 31 Mart 2016

Kaos GL Derneği ve Türk Psikologlar Derneği ortaklığında gerçekleşen LGBT Ruh Sağlığı Atölyeleri Mart buluşmasında "Aile" konuşuldu.

TPD LGBTİ Birimi ve Kaos GL Derneği ortaklığı ile ruh sağlığı alanında çalışanlara yönelik, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ile ilgili başvurularda verebilecekleri hizmet konusundaki atölyelerin Mart buluşmasında Yrd. Doç. Dr. Koray Başar, Psikolog Sinan Tetik’in sunumları ve Gökkuşağı Aile Grubu katılımı ile gerçekleşti.

"Sosyal geçişin tamamlanması çok önemli"

Yrd. Doç. Dr. Koray Başar Trans kimlik gelişimi ve geçiş süreci konulu sunumunda, psikiyatristlerin cinsiyet geçiş sürecinin her aşamasında rolü bulunduğu, psikiyatrik değerlendirmenin önemi, süreç içinde öykünün alınması ve destek hizmetlerini fark ettirilmesinin gerekliliği üzerinde durdu.

Başar “Açılma bedensel geçiş yapılmadan önce başlaması gereken bir süreç. Danışan ile nasıl bir süreci olacak, kişiyi neler bekliyor, neye dikkat etmesi gerekiyor; transfobi ile nasıl baş edeceğini, beklentilerini ve gerçeği konuşmak gerekiyor. Sosyal geçişin tamamlanması önemli. Özellikle ergenlik döneminde transfobi nedeniyle travma, kendine zarar verme durumları olabilir, geçiş için başvurulan dönemde değerlendirmek gerekiyor. Verilen ilaçların da uyum sürecinse etkisi olabileceği için ruhsal durumun stabilize edilmesi gerekiyor. Öyküyü alıp kişinin koşul ve ihtiyaçlarına göre gerekli yerlere de yönlendirmek gerekir” diyerek trans geçiş sürecindeki uzman desteğinin önemli olduğuna dikkat çekti.

"Aileden öyküyü alırken hem çocuğun hem ailenin ruh sağlığını değerlendirmek gerekiyor"

Psikolog Sinan Tetik ise LGBT ailelerinin kabul süreci ve aile ile çalışma sunumunda, açılma sürecinde ailenin etkisinden “Birçok ailenin ruh sağlığı uzmanına gelme amacı çocuklarının değişmesi olabiliyor. Böyle bir durumda uzmanın ne yapacağı önemli. LGBTler açılma sürecinde cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğinin dışarıdan anlaşılabileceğini düşünebiliyor. Örneğin anne de, eşcinsel annesi olduğunun anlaşılacağını düşünebiliyor. LGBTlerin açılma sürecindeki kimi deneyimleri ailelerinde yaşadığını görebiliyoruz. Aileler pek çok kaygıyla uzmana geliyor, kendilerini sorumlu görüp suçluluk duyabiliyor, çocuğun sosyal yaşamından kaynaklandığını, tercih ettiğini düşünebiliyor; günah, ayıp gibi pek çok farklı yaklaşımları olabiliyor, çevrenin ne diyeceği, çocuğun şiddet görme ihtimali gibi pek çok farklı tepkiler verebiliyorlar. Gelen ailenin kaygısını yatıştırmak önemli. Aileden öyküyü alırken hem çocuğun hem ailenin ruh sağlığını değerlendirmek ve görüşmeden sonra kendine ya da çocuğa zarar verme ihtimaline dikkat etmek gerekiyor. Aileyi bilgilendirmek, durumun normalliğini ifade etmek gerekiyor. Aileye değişmesi gerekenin çocuk olmadığını fark ettirmek ve LGBT aile gruplarına yönlendirmekte faydalı olabilir. Görüşme sırasında aile cinsellikle ilgili pek çok mitlerini dışa vurabilir, tabi uzmanın ele alması ve bilgilendirmesi için kendinin bilmesi, farkında olması gerekli” şeklinde söz etti.

Atölyelere Gökkuşağı Aile Grubu’ndan gelen bir anne kendi deneyimini, kabul sürecini paylaştı. Anne paylaşımları sırasında “Çocuğumun cinsel yönelimini öğrendiğimden hem kendim bu gerçeği kabul etmedim hem de onun kendini kabul ettiğini kabul edemedim. Bir süre sonra araştırmaya okumalar yapmaya başladım. Kendi açılma sürecimde önce yakın bulduğum, anlayacağını düşündüğüm çevreme açıldım pek az olumsuz tepki aldım. Sonra Gökkuşağı Aile Grubu’ndan haberdar oldum ve ailelerle iletişime geçtim. Başka ailelerin deneyimlerini görmek iyi geldi. Hak savunu alanına girdikten sonra önemli bir destek alanı olduğunu, ayrımcılıkların ne kadar birbiriyle ilgili olduğunu gördüm, kendimi bütünleşmiş hissettim” diye konuştu.

Programa kimler katılabilir?

Psikologlar, Psikoloji bölümü öğrencileri, psikiyatri uzmanları, psikiyatri asistanları, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümü mezunları, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümü öğrencileri, sosyal hizmet uzmanları, Sosyal Hizmet bölümü öğrencileri.

Gelecek Atölyelerde neler konuşulacak?

17 Nisan 2016

LGBT hareketi tarihi: Umut Güner

Cinsel yolla bulaşan hastalıklar, korunma ve baş etme: Yasin Erkaymaz

LGBT bireylerle psikoterapi ilkeleri: Yrd. Doç. Dr. Yudit Namer

LGBT bireylerde cinsel ve duygusal olası sorun alanları: Yrd. Doç. Dr. Yudit Namer  

Travma ve şiddet: Yrd. Doç. Dr. Yudit Namer

5 Haziran 2016

Vaka Çalışması

Kontenjan: 20 Kişi

Eğitim ücreti: Tüm Gün Katılım Öğrenci: 80 TL – Çalışan: 100 TL

Son başvuru tarihi: 22 Şubat Pazartesi (23 Şubat’ ta katılımcılara bildirim yapılacak)

Toplam eğitim süresi: Toplam 5 Ay, 5 Gün

(Atölye oturumları ayda bir pazar günü 10.00-17.00 arasında gerçekleşecek)

Eğitim yeri: Türk Psikologlar Derneği Genel Merkezi

(Meşrutiyet Caddesi 22/12 Kızılay/ANKARA)

Program koordinatörü:  Yrd. Doç. Dr. Koray Başar

(Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Tıp Fakültesi, Hacettepe Üniversitesi)

Kayıt için: bilgi@psikolog.org.tr adresine niyet mektubu ve özgeçmiş yollanması gerekmektedir.

Oturumların tamamına katılmış olanlara, program sonunda Katılım Belgesi verilecektir.