İnsan Hakları / Aile

Çocuğa yönelik istismar ve ihmal

Perşembe, 31 Mart 2016
Haber: Kaos GL

Bir çocuğun/gencin istismara maruz kaldığına tanık olmuş ya da duymuşsanız kesinlikle bunu ciddiye almanız gerekir.

İstismar sözcüğü “iyi niyeti kötüye kullanma, sömürü” anlamına gelir. İstismar aile ya da yakın ilişkilerde sıklıkla ortaya çıkabilen bir şiddet türüdür. Çocuklar başta ebeveynleri olmak üzere, kendilerine bakmakla yükümlü kimseler veya diğer yetişkinler tarafından fiziksel, duygusal, zihinsel ya da cinsel gelişimlerini engelleyen, beden ya da ruh sağlıklarına zarar veren, kaza sonucu olmayan durumlarla karşı karşıya kalabilirler. Bir çocuğun/gencin istismara maruz kaldığına tanık olmuş ya da duymuşsanız kesinlikle bunu ciddiye almanız gerekir. Bu istismarın tekrarlanmaması için çocuğun korunmasına yönelik önlemler alınmalıdır.

Çocuklara yönelik bir başka kötü muamele biçimi ise ihmaldir. İhmal ebeveyn ya da çocuğu korumak ve bakmakla yükümlü diğer kişilerin temel ihtiyaçlarını temin etme konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmemesidir. Temel ihtiyaçlar arasında yiyecek, barınma, tıbbi bakım, eğitim, duygusal özen ve ilgi yer alır.

Fiziksel istismar: On sekiz yaşından küçük çocuk ve gence, bakımından sorumlu kişiler ya da başka yetişkinler tarafından sağlığına zarar verecek şekilde davranılması, çocuğun/gencin darp izi şart olmaksızın örselenmesidir.

Duygusal istismar: Çocuğun kendine bakmakla yükümlü kişiler tarafından olumsuz etkileneceği tutum ve davranışlara maruz kalması ile gerekli ilgi, sevgi ve bakımdan mahrum bırakılmasıdır. Çocuk sağlıklı bir ruhsal gelişim için temelde bakım görmeye, güven duymaya, korunmaya, sosyalleşmeye, değer verilmeye ihtiyaç duyar. Bunların gerektiği şekilde karşılanmaması, çocuğun ihmal edildiği, duygusal şiddete maruz bırakıldığı anlamına gelir.

Cinsel istismar: Yetişkinlerin kendi cinsel doyumları için çocuğu kandırmak, ikna etmek, ayartmak ya da mecbur bırakmak suretiyle yaptıkları tüm davranışları kapsar. Temas içermeyen, cinsel içerikli konuşma, teşhircilik, röntgencilik; temas içeren her tür cinsel ilişki, dokunma, çocuğun dokunması için zorlama, sürtünme bu kapsamda yer alır.

Cinsel istismarın, şiddetin neden olduğu yoğun utanç, suçluluk duyguları bu konunun genellikle gizlenmesine neden olur. Toplumun cinsellikle ilgili tabulaşmış düşüncelerinin olması da bunda etkendir.

İstismarın fiziksel belirtileri arasında özellikle yanak gibi yumuşak doku alanlarında, karın, göğüs, kalçada morarma, yaralanma, ısırık, yanık, haşlanma, birden fazla kırık sayılabilir.

Ruhsal belirtilerden bazıları ise içe kapanma, korkmuş görünme, saldırgan ve inişli-çıkışlı durumlar, stres bozukluğu, kendini değersiz hissetme, gelişme geriliği, arkadaş ilişkilerinde, sosyal hayatta güçlükler, yeme bozuklukları, suça yönelme, kendine zarar verici davranışlardır.

Çocukların pornografik yayınlarda kullanılmaları, fuhuşa zorlanmaları cinsel istismar ve sömürünün bir parçasıdır.

Mor Çatı’nın yayınladığı “Çocuk İstismarı Suçtur, Bu Suça Ortak Olma!” broşüründen alınmıştır.