İnsan Hakları / Sağlık

Yaralı bir hayvan gördüğümüzde ne yapacağız?

Pazartesi, 11 Nisan 2016

Ankara’da homofobi ve transfobi karşıtları vegan, vejetaryenler bu ay “Etsiz Pazar” ile birlikte vegan sofra kurdu, sofranın ardından hayvanlara ilk yardım atölyesi yaptı.

Ankara'daki homofobi ve transfobi karşıtı vegan ve vejetaryenler Etsiz Pazar'da buluşarak vegan sofra kurdu. Vegan sofranın ardından katılımcılar veteriner hekimle sokak hayvanlarının yaralanma, zehirlenme, sakatlanma durumlarında ilk yardım yollarını tartıştılar.

Veteriner hekim Nükhet B. sunumunda şu önerileri verdi:

“Ağrı olma durumlarında hayvan ağrıyan bölgesini kullanmayabilir, bölge kasılabilir, dokundurmayabilir, dokunmakta ısrar edilmesi halinde saldırganlaşabilir. İlk yapmamız gereken hayvanı gözlemek. Hayvana zarar vermeden, kendimize de koruyarak müdahale etmemiz gerekir. Örneğin hırlama durumunda ağızlık kullanmak gerekebilir ya da kedilerin üzerine havlu bırakılabilir ama zehirlenme durumunda kusma ihtimaline engel olacağından ağızlık kullanılmamalı.”

“Yerde yatan baygın ya da halsiz bir hayvan gördüysek önce nefes alıp almadığına bakmalıyız. Mevsimden dolayı donma ve sıcak şoku da olmuş olabilir. Hayvanların normal vücut sıcaklığı 37.5 derecedir. Donmada dil ve diş etlerinde morarma olabilir. Böyle bir durumda vücut sıcaklığını artırmak için ılık su ile masaj yapılabilir. Sıcak şokunda ise yapışkan salya, halsizlik, kırmızı dil ve diş eti olabilir. Böyle durumda serin bir yere taşıyıp hayvanın vücut sıcaklığını düşürmeli ama bunun için hemen su içirmemeli; normale dönünce kendisi içecektir. Nefes almıyorsa ağzını açıp bakabiliriz ağzında bir madde var mı diye. Nabzın attığı noktalardan nabız alınabilir. Nabız durmuşsa kalp masajı yapılabili, kalp bölgesine büyük havyalarda on kere, küçüklerde beş kere bas çek yapılıp, sonra suni teneffüs yapılmalı.”

“Kanamalı durumlarda ağız içinde kan varsa boşaltılmalı, göğsünü izleyerek nefes zorluluğu olup olmadığı anlaşılabilir, dili kontrol edilebilir, geriye çekildiyse çıkartılabilir, göğüs yukarda kalacak şekilde, kafayı da yukarda tutarak yatırabiliriz. Kanama bölgesine temiz bezle tampon yapılıp hemen veterinere götürülebilir, 153’den veteriner çağırabilir ya da Hayvan Kurtarma Derneği hattını arayabiliriz. Başka tedavi edilen hayvanlara destek olmak için HayvanKurtarma.org ile de iletişime geçilebilir."

Zehirlenme durumlarında direk veterinere götürmek önemli

“Başka bir hayvan tarafından ısırılma durumunda, bölgeyi yalayıp kaşımaya başlayabilir, şişlik olabilir. Kulak pamuğuyla amonyak sürülebilir bölgeye. Yılan ısırığı ise ısırığın biraz yukarısı zehrin vücuda hızlı yayılmaması için bağlanabilir, kesici bir şey ile kesilip kan boşaltılabilir, emip tükürülebilir. Temizlik ürünleri, zehirli et, izmarit yiyip zehirlenirse ılık tuzlu su içtirip kusturulabilir sonra veterinere götürülebiliriz. Fare zehirleriyle zehirlenirse bir panzehiri yok, kana pıhtılaşma yapılması için olabildiğince hızlı veteriner hekime yetiştirmek gerekiyor.”

“Basit doku ezilmeleri var ise kendi kendine 1-2 gün içinde iyileşebilir. Ama belki daha küçük bir alana konulup hareket alanı daraltılarak zedelenen bölgeyi kullanması engellenebilir. Arazide kıymık batması olabilir, batık cımbız ve büyüteçle çıkartılabilir. Çıkartamayınca veterinere götürülmelidir. Epilepsi nöbeti geçirebiliyor hayvanlar bu durumda etrafta ki eşyaları alır ya da kenarı yumuşak bir yastık vb. konulabilir zarar görmesin diye. Kırığın farklı tipleri var, kırık olabilir, o zaman kırık bölge temiz bir bezle sarılıp, kırık uzuv hareket ettirilmeden veterinere götürülebilir. Boğulan bir hayvan varsa karnın altından tutup enseyi iterek öksürtülmeye çalışılır. Sokak hayvanları seviyor denerek kemikle beslenilebilir ancak kemik hayvanın midesinde sindirim sitemi bozukluğuna neden olabilir hatta mideyi bağırsağı delebilir, o yüzden kemik önermiyoruz. İnsanlar ile hayvanların metabolizması farklıdır o yüzden ev yemeklerini vermek de sağlıklı değil.”

Pet İlk Yardım Çantası'nda bulunması gerekenler:

İki paket gazlı bez turnike - Flaster - Steril yara bandı - Pamuk - 2 adet şırınga (biri iğnesiz) - Cımbız - Küçük makas - Tırnak makası - Suni göz yaşı damlası - Kesilmeye dayanıklı iş eldivenleri - Kulak çubuğu ve amonyak - Batikon – Alkol - Rektal termometre - Yakalık – Yara & yanık kremi - Lateks eldiven - Kap – Havlu - Küçük ayna