Kültür Sanat

En çok da ‘hayal edemeyenleri’ şaşırtmak: Emel Mathlouthi

Çarşamba, 26 Ekim 2016

2008'de Tunus devleti tarafından yasaklanan, 2011'den itibaren Arap Baharı'nın (Yasemin Devrimi) marşları haline gelen şarkıların sesi Emel Mathlouthi İzmir konseri öncesinde KaosGL.org’a konuştu: Kendi insanlarına ve dünyaya yeni bir şeylerle katkıda bulunabileceğini hayal edemeyen insanları şaşırtmak istiyorum.

2001'den bu yana ciddi anlamda müzikle uğraşmaya, üniversitede bir metalci olarak başlayan Emel Mathlouthi'nin bir kadın olarak bu ataerkil topraklarda yaşamını sürdürmesi bile devrimci bir mücadeleyken, o müziğe ve iyiliğe olan tutkusuyla, inadıyla ilham verici bir müzik yolculuğuna, (olması gereken türden bir) 'insanlık' olma yolculuğuna çıktı.

2008'de şarkıları Tunus devleti tarafından yasaklanan ve Fransa'ya taşınmaya karar veren Tunuslu Genç Kadın'ın söylediği şarkılar 2011'den itibaren Arap Baharı'nın (Yasemin Devrimi) marşları haline gelecek ve 2015'te, Tunus'taki devrimden sonra kurulmuş olan Tunus Ulusal Diyalog Dörtlüsü'nün kazandığı Nobel'in ödül töreninde Mathlouthi, Kelmti Horra'yı (“Kelimelerim Özgür”) söyleyecekti.

“Aşkın ve mücadelenin müzisyenliğini yapmak” kavramını her anlamda hakkıyla dolduran Emel Mathlouthi'nin, tutkuyla yaptığı müziğin güzelliğini ise tanımlamaya benzetmeler yetmezken, o dünyayı, yaşamayı, aşkı tutkuyla sevebilen herkes gibi, üretimleri ne seviyede olursa olsun 'kendimi geliştirmeye devam ediyorum' diyor.

Belli ki her yeni güne, kendini yenilemiş olmanın heyecanıyla uyanıyor. 2012'de yayınlanan ilk albümü Kemlti Horra'nın ardından çıkacak ikinci albümü “Ensen” (İnsan) hakkında ve bu albümden yeni eserler söylediği turnesinin İzmir, İstanbul ve Ankara'yı kapsayan ayaklarının olduğu günlerde Emel Mathlouthi ile kısa bir röportaj gerçekleştirdik Kaos GL için.

“Ensen” isimli albümünüz yakında çıkıyor. Albümün stüdyo süreci tamamen bitti mi? Yeni albümle ilgili en baskın hisleriniz nedir şu anda? Nasıl hissediyorsunuz?

Benimle röportaj yaptığınız için teşekkürler, ilginiz beni çok mutlu etti. Albümüm Ensen ikinci stüdyo albümüm. Ensen “insan” anlamına geliyor. Albüm 2017'nin Şubat ayında satışa çıkacak. Bence insanlar bu albümün daha önce yapılmış hiçbir şeye benzemediğini anlayacaklar. Bu, yaratmanın ayrıcalığı.

6 Ekim'de gerçekleşen en güncel[1] konseriniz, Stanford konseri nasıl geçti?

Gerçekten özel bir gösteriydi. Stanford büyük bir oditoryum, dinleyenler oldukça ilgililerdi ve ben, Lübnanlı bir profesör ve benim işimle bağlantılı olan, muhteşem Ramzi Salti tarafından sunulmaktan çok mutluydum.

Bu arada o konserden internete düşen bir video'da, (Nobel ödülü dinletisinde olduğu gibi) Kelmti Horra'yı tek elektro gitarla yorumladığınızı gördüm. Basitlikteki mükemmelliği ortaya çıkarmışsınız. Elektro gitarı tek enstrüman olarak kullanmak da kolay değildir, uygun tonu bulmak gerekir. Bir bas gitar bile eşlik etmiyor. Zaten Kelmti Horra'nın vokal melodileri ve bu versiyonda tercih ettiğiniz elektro gitar tonu öyle harika ki, mükemmel olmuş. Zaten 24 Ekim'de, İzmir'deki konserinizi izlemeyi planlıyorum ve burada da belki böyle çalarsınız ancak bu versiyonun bir de stüdyo kaydı olsa çok güzel olur diye aklımdan geçti. Bonus track gibi falan.

Öncelikle konserime gelmeniz beni son derece sevindirir, siz benim konuğum olacaksınız. İkinci olarak müziğimin onaylanması için teşekkür ederim. Sesimi geliştirmek için çok zaman ve sevgi verdim. Şarkı söylemekten çok, çok keyif alıyorum – fakat bir müzik sanatçısı olmak müziğin kendisi üzerine çalışmayı da içerir. Kelmti Horra için bir ezgi icat ettim. Bu, benim kafamda, kalbimde yaşayan bir şeydi ve ben onu dışarı çıkardım. Evet, çok büyük ihtimalle, bu gece de çalacağım.[2]

Albümün çıkış süreci için nasıl bir planlama düşünüyorsunuz? Konserlerde yeni albüm parçaları ilk kez çalınacak mı albüm yayınlanmadan önce? Video çekeceğiniz bir parça var mı?

Hayranlarım ve arkadaşlarım tarafından desteklendiğim için teşekkür ederim, kendi markamı yaratabildim – Little Human Records. Ayrıca New York'taki küçük bir indie markasının – Partisan Records – da ortağıyım. Şubat 2017'de bitecek bir lansman üzerinde birlikte çalışıyoruz. Çok heyecanlıyım.

İlk albümünüz olan “Kelmti Horra”, 2012'de çıkmıştı. Yeni albümünüzün yayınlanması Ocak 2017'de olacak. İki albümün arası neden bu kadar uzun süre oldu?

İlk albümümü desteklemek/tanıtmak için dünyayı gezmekten müthiş zevk aldım, 50'den fazla ülkede çaldım ve her dakikasından çok keyif aldım. Ayrıca aşık oldum, evlendim ve şu anda 2,5 yaşında olan çok güzel bir kız çocuğuna sahip oldum. Üçüncü albüm daha hızlı gelebilir, fakat acele etmeyeceğim. Hayatta keyif alacak çok fazla şey var. Sizin bundan keyif almanızı isterim ve benim de almamı.

Yeni albümün sound'u ile Kelmti Horra sound'u arasında farklılıklar var mı? Bugüne kadar Emel Mathlouthi'nin müzikal öğelerini can kulağıyla dinlemiş olanları şaşırtacak öğeler var mı yeni albümde?

Yeni albüm oldukça yenilikçi ve ilk kez modern küresel prodüksiyonla birlikte küresel Arap ve Tunus geleneklerinin bir karışımını kullanıyor. Dinleyicilerimi bununla şaşırtmak ve şımartmak istiyorum ve ayrıca şaşırmaya en çok ihtiyacı olan kişileri şaşırtmayı umuyorum – bu kişiler, küçük bir Kuzey Afrika ülkesinden gelmiş bir kızın kendi yaratıcı firmasının patronu olabileceğini ve kendi insanlarına ve dünyaya yeni bir şeylerle katkıda bulunabileceğini hayal edemeyen insanlardır.

“Ensen” albümünün adının hikayesi nedir?

Üretimim sırasında kendimi oldukça ham ve korunmasız hale getirdim. Fakat aynı zamanda benim içimde olan şeyin kız ve erkek kardeşlerimin de içinde olduğunu tahmin ediyordum. Bu, yaptığım işin neden bir insan işi, insanlık işi olduğunu söyleme sebebimdir.

İlk kez Türkiye'ye geliyorsunuz. Turne setlist'iniz Iron Maiden gibi turnenin en başında belirlenmiş sabit bir setlist midir, yoksa Metallica gibi her konserde birkaç şarkı değişikliği olan setlist'ler midir? Setlist'lerinizi nasıl biçimlendiriyorsunuz? Gittiğiniz ülkeye göre ekleyip çıkardığınız parçalar oluyor mu?

Böylesi büyük metal gruplarına değindiğin için teşekkür ederim, çünkü aslında benim de bir metalci kız geçmişim var. Metalci insanlar yeterli farkındalığa sahip değiller. Onlar, neticede, sanatçılar değil mi? Soruna gelecek olursam, bu iki seçenek de benim tarzımı göstermiyor. Hepsi birbirinden farklı ve bir setlist onları farklı kılan şeylerin yalnızca ilki.

Müziğinizi ve şarkı sözlerinizi yaratma sürecinde sizi motive eden sebepler neler oluyor en çok?

Aşk ve mücadele. Sadece bunlar.

Son olarak eklemek isteyeceğiniz mesajınız var mı Türkiye'ye?

Sadece kısa bir sevgi mesajı. Türkiyeli insanlar elbette dünyanın en eski halklarından  biridir. Biliyoruz ki dünyanın bir kısmı bunun farkında değil, fakat ben en azından bence bunun doğru olduğunu bilmenizi isterim. Dünya çok zorlu bir döneme doğru gidiyor ve bizim Türkiyelilerin kapsayıcı ve demokratik bir toplum yaratmak, farklılıkları kucaklamak, komşularına sevgi göstermek ve insan haklarının herkes için eşit derecede uygulanmasını garantilemek için ellerinden gelenin en iyisini yapmasına ihtiyacımız var. Bu benim umudum ve hayalim.

Soru & Cevap Çevirileri: Hazal Akpınar

NOTLAR:

[1] Röportajın gerçekleştiği güne kadar en güncel konseriydi.

[2] 24 Ekim 2016'daki, İzmir konserinde bu gerçekleşti.