Medya

“LGBTİ’lerin İnternet Yoluyla İfade Özgürlüğü 2016” raporu yayında

29 Kasım 2016
Haber: Kaos GL

Kaos GL’nin “LGBTİ’lerin İnternet Yoluyla İfade Özgürlüğü” raporu 2016 yılındaki değişiklikleri ve gelişmeleri içerecek şekilde güncellendi.

Kaos GL Derneği’nin internet mevzuatı ve LGBTİ’lere yönelik sansür araştırma çalışması “LGBTİ’lerin İnternet Yoluyla İfade Özgürlüğü” raporu 2016 yılındaki değişiklikleri ve gelişmeleri içerecek şekilde güncellendi.

Araştırma sonuçları, Türkiye’de internet yayınlarının içerikleri ve alan adı tahsisi ile ilgili mevzuatın yalnızca LGBTİ bireylere yönelik değil, genel anlamda ifade özgürlüğü alanında bir tehdit olduğunu ortaya koyuyor.

İnternet denetim yetkisi BTK’ya devredildi

2016 yılında internet denetimi konusundaki yetki, Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı’nın (TİB) kapatılmasının ardından, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na (BTK) devredildi. Buna ilişkin süreç, 15.07.2016 tarihinde hükümete karşı darbe girişimi yapılması üzerine, 21.07.2016 tarihinde Bakanlar Kurulu kararı ile Anayasa’nın 120’inci maddesi uyarınca 3 ay süreyle Olağanüstü Hal (OHAL) ilan edilmesiyle başladı. 3 Olağanüstü Hal (OHAL) kapsamında 17.08.2016 günlü Resmi Gazete’de yayınlanan 671 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) kapatılmıştır. Bu şekilde, internet üzerinde gerçekleştirilen denetim konusundaki yetki artık BTK’nın.

2016 yılında yaşanan internet erişim engelleri

Rapora göre 04.11.2016 tarihinde Facebook, Twitter ve YouTube gibi sosyal medya servislerine ve WhatsApp, Skype ve Telegram gibi iletişim servislerine internet sansürü nedeniyle günlerce süren bir erişilememe yaşandı. Ayrıca Türk Telekom mobil ağları için internet kesintisi de söz konusu oldu. İnternet erişim sıkıntısı sabaha karşı HDP milletvekillerinin gözaltına alınması için yapılan operasyon ile birlikte başladı. Ancak, konu hakkında açıklama yapan BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) sorunun internetle alakalı olduğunu ifade etti. Konuya ilişkin BTK’nın ardından açıklama yapan Başbakan Binali Yıldırım ise, BTK’nın açıklamasının aksine; “Güvenlik açısından zaman zaman bu tür tedbirlere başvurulabilir” dedi.

Kasım ayında başlayan internet erişiminin engellenmesi tedbirleri kapsamında, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK), operatörlere gönderdiği bir talimatla VPN servislerinin ve Tor Project'in engellenmesini istediği ortaya çıktı. Kapatılması istenen servisler arasında Zenmate VPN, Tor Project, Hotspot Shield VPN, VPN Master, Psiphon, TunnelBear, Zero VPN, VyprVPN, Private Internet Access VPN, Espress VPN ve IPVanish VPN yer aldı. BTK bu talimatı, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun hükümlerinden aldığı yetkiyle gerçekleştirdi.

“Müstehcenlik”, “kamu düzeni” ve “ahlak”

Raporda değerlendirilen örnekler, “müstehcenlik, “kamu düzeni”, “ahlak” gibi içeriği belirsiz kavramlarla geniş bir engelleme yetkisi kullanımına yol açıldığını gösteriyor.

Altı bölümden oluşan rapor, genel anlamıyla Türkiye’de internet yoluyla ifade özgürlüğü tartışmasıyla başlıyor. Raporun ilerleyen kısımlarında adım adım LGBTİ’lerin ifade özgürlüğünün internetle ilişkisi, internet kullanımına ilişkin mevzuat, LGBTİ içerikli internet sitelerine erişim engeli örnekleri, küresel internet sitelerinin Türkiye’de LGBTİ’lere uyguladıkları sansür ve LGBTİ örgütlerinin internet yoluyla ifade özgürlüğünün engellenmesine ilişkin yasal başvuruları yer alıyor.

Raporun sonunda ise derneğin önerileri ve Kaos GL’nin internet özgürlüğü proje partneri APC’nin (Association for Progressive Communications/Yenilikçi İletişim Derneği) hazırladığı “İnternette Feminist Prensipler” metni yer alıyor.

Yasalar ayrımcılık yapmayacak şekilde düzenlenmeli

Rapor sonucunda T.C. Anayasası ve Türkiye’nin tarafı olduğu uluslararası sözleşmelerle garanti altına alınmış olan ifade özgürlüğünün uygulamada etkin bir şekilde kullanılabilmesi için, otoritelere internet erişimini kısıtlama yetkisi veren yasal düzenlemelerin, muğlak kriterlere yer verilmeden, ayrımcılığa yol vermeyecek şekilde yeniden düzenlenmesine ihtiyaç olduğu ortaya çıkıyor.

“LGBTİ’lerin İnternet Yoluyla İfade Özgürlüğü 2016” raporuna buradan ulaşabilirsiniz.