İnsan Hakları / Sosyal Hizmet

Heteronormativiteyi sosyal hizmetler alanında sorgulamak gerekiyor!

5 Mart 2017

Uluslararası Af Örgütü’nün, sosyal hizmet uzmanlarına yönelik düzenlediği eğitici eğitimini Emrah Kırımsoy, Hatice Kapusuz ve Esra Dağbağcı ile değerlendirdik.

Sosyal hizmet uzmanlarına yönelik düzenlenen bu eğitimin amacı nedir?

Emrah Kırımsoy: Bu eğitim programı kapsamında sosyal hizmetlerin ayrımcılıkla mücadeledeki rolüne odaklanmak istedik. Farklı deneyimler ve vakalarda sosyal hizmet uzmanlarının özellikle değerlendirme ve müdahale yöntemleriyle ilgili yaratıcı çözümler bulmalarını amaçlayan bir eğitimdi. Eğitim kapsamında, farklı deneyimlerde doğru değerlendirmenin insanın değerini koruyan bir müdahale ile yapılabileceğini aktarmaya çalıştık. Eğitimler sonucunda sosyal hizmet uzmanlarının meslek yaşantısındaki olumlu değişiklikleri önemsiyoruz.

Program kapsamında LGBTİ çocukların hakları ve yaşadıkları sorunları, sosyal hizmet açısından değerlendirdiniz. Başka neler yapılabilir çocuklar için?

Emrah Kırımsoy: Hatice (Kapusuz) ile insan hakları ve ayrımcılığa karşı çalışırken onun başka bir özelliğini fark ettim. Bence senin soruna Hatice’nin bu çalışmaları iyi bir cevap olabilir. Hatice bir taraftan gizli gizli çocuk kitapları ve çocuk masalları düşünüyor, yazıyor…

Hatice Kapusuz: Çocuk kitapları, masalları düşünmemin temel bir sebebi var; yetişkinlerin dünyasında maruz kaldığımız ayrımcılık ve hiyerarşi bizleri dahi kendi var oluşumuza yabancılaştırıyor, buradan hareketle kimlikler ediniyoruz. Çocuk kitaplarıyla haşır neşir olmanın kendisi bunlardan arınmak konusunda bana yardımcı oluyor. Bunu fark ettiğimden beri bu heyecanımı diğer insanlarla paylaşmaya çalışıyorum. Daha otantik çocuk dünyasına ait olan kavramları hatırlamamı sağlıyor ve bunu birlikte hatırlayalım istiyorum.

Nedir çocuk kitaplarında bulduğun?

Hatice Kapusuz: Çeşitli başlıklar altında bizi tematik olarak güçlendirecek kitaplar keşfettim hem yetişkinler hem çocuklar için. Toplumsal cinsiyet bakımından bildiğimiz masallar fazla cinsiyetçi kalıplar, roller taşıyor. Saç renginden, nasıl evlenileceğine dair bir sürü kodu taşıyorlar… Diğer tarafta başka çocuk kitapları var.  İdeal erkeklik ya idealize edilmiş kadınlığı dayatmayan çocuk kitapları var bir yandan bunlara bakıyorum. Farklı olmanın zenginliği ile ilgili çocuk kitapları var. Böylesi kitaplar, örnek vereyim, mülteci çocuklarla çalışırken onların yaşadığı coğrafi ayrımcılığı tolere edebilir. Hem bu çocuklar için hem de bu çocuklarla çalışanlar için.

Eğitimin değerlendirme uzmanı olarak Esra sen ne düşünüyorsun, nasıldı program?

Esra Dağbağcı: Bu eğitimde insanların kendi deneyimlerini katarak ve bu deneyimlerinden hareketle hem kendilerindeki hem de mesleki içselleştirilmiş hetoronormativiteyi gözden geçirdiklerini düşünüyorum. Özellikle resmi ideoloji olan ve öğrenilen heternormativiteyi sorgulamanın çok önemli olduğunu düşünüyorum. Ayrıca geri dönüşler oldukça olumluydu.

LGBTİ aktivistlerinin olduğu paneli nasıl buldun?

Esra Dağbağcı: LGBTİ’lerin karşılaştığı çok yönlü ayrımcılıkla mücadelede, sosyal hizmetlerin dönüşümü hayati bir öneme sahip. Son olarak kendi adıma eğitimde katılımcıların heyecanını hissettim, burada kendini güncelleyen, yenileyen bir ekip vardı ve özellikle bazı oturumlar çok öğretici oldu.