Yaşam / Siyaset

AKPM, Türkiye’nin denetimden çıkması için gerekli adımları sıraladı

Çarşamba, 26 Nisan 2017
Haber: Kaos GL

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), Türkiye’yi yeniden siyasi denetim sürecine aldı.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi’nde (AKPM) dün yapılan oylamada Türkiye, 2004’te AB ile müzakerelerin başladığı, reformlar yaparak ve söz vererek çıktığı “denetim süreci”ne, 13 yıl sonra “demokratikleşme yönünde umut vermediği” gerekçesiyle yeniden alındı. 

Türkiye, denetleme sürecinden çıktıktan sonra yeniden denetleme sürecine giren ilk ülke oldu. Ankara’nın demokratikleşme yönünde adım atmaması ve bu yönde hiçbir umut vermemesi, “Türkiye’de Demokratik Kurumların işleyişi” başlıklı kararın AKPM’de 113 kabul oyuna karşılık 45 ret ve 12 çekimser oyla kabul edilmesine yol açtı.

Türkiye’nin denetim sürecinden çıkması için atması gereken adımlar

Cumhuriyet gazetesinden Duygu Güvenç'in aktardığına göre, Türkiye ile ilgili karar, 2018’de yeniden gözden geçirilecek.

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM), Türkiye’nin denetim sürecinden çıkması için atması gereken adımları şöyle sıraladı:

* OHAL’i mümkün olduğu kadar çabuk kaldır.

* OHAL altında çok gerekli olmadıkça KHK çıkartmaya son ver; KHK’lerle toplu halde kamu görevlilerini işten çıkartmaya son ver.

* Yargılanmayı bekleyen tutuklu tüm parlamenterleri serbest bırak.

* Yargılanmayı bekleyen tüm gazetecileri ve aydınları serbest bırak.

* OHAL Araştırma Komisyonu’nu kur ve KHK’lerle işinden olanlar için etkili şekilde ulusal yargıda tamir edici çalışmalarını başlat, adil yargılamayı garanti altına al.

* AKPM’nin kararları ve Venedik Komisyonu’nun ve İnsan Hakları Komiseri’nin tavsiyeleri ışığında ifade özgürlüğünü iyileştirecek acil adımları at.

* Referandumu Avrupa Konseyi standartlarında düzenle ve Venedik Komisyonu’nun teamülleri ışığında, seçme özgürlüğünün oluşturulmasına katkı sağla.

* Venedik Komisyonu’nun 18 madde ile ilgili tavsiyelerini mümkün olduğu kadar çabuk uygula.

* Ölüm cezası AK üyeliği ile uyuşmaz; böyle bir karar üyeliği tehlikeye sokar.

* Terörle Mücadele Yasası revize edilsin.

* Tutuklu belediye başkanları serbest bırakılsın.

* 18 maddelik anayasa değişikliği not edildi.

* Gözlem heyetinin raporu doğrultusunda referandumun adil olmayan bir şekilde gerçekleşmesinden ve 2 taraf arasında eşitlik olmamasından üzgün olunduğu dile getirildi.

* Referandumun meşruiyeti hakkında ciddi soru işaretleri ortaya çıkmıştır. YSK’nin bu iddiaları ciddi şekilde araştırması gerekir.

* Anayasa’daki 18 maddeyle ilgili Venedik Komisyonu’nun tavsiyelerine uyulmalıdır.

İki yeni raportör takip edecek

Alınan kararla Türkiye, 13 yıldır bulunduğu ‘denetim sonrası diyalog sürecinden’ çıkartılırken Arnavutluk, Azerbaycan, Bosna-Hersek, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Rusya, Sırbistan ve Ukrayna ile aynı lige düştü. Bu aşamadan sonra Türkiye için AKPM’de Denetim Komitesi 2 yeni raportör atayacak. Bu isimler Türkiye ile ilgili temaslarından sonra açıklayacakları raporlarında atılması gereken ve beklenen adımlar için bir yol haritası sunacaklar.

HDP’den kabul, AKP ve CHP’den ret oyu

HDP’li vekiller, oylama sırasında raporu hazırlayan Denetim Komitesi ile birlikte hareket etti. HDP’li vekillerin sunduğu önergelerin birçoğu, Komite tarafından da desteklendi. Buna karşın, CHP ve AKP’liler ise oylamada ret oyu verdi.

Denetim Süreci nedir?

Avrupa Konseyi’ne üye olan her ülke, belirlenen standart, kural ve yükümlülüklere uymak zorunda. Denetim süreci, insan hakları ve hukuk devleti alanında yükümlülüklerini yerine getirmemiş, demokrasisi belirli bir olgunluğa ulaşmamış ya da bu alanda ciddi zaaflar yaşayan ve dolayısıyla AK üyesi olmaktan kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmeyen ülkelere uygulanan bir süreç. Bu süreç, ilgili ülkede bu alanlarda yaşanan sorunların giderilmesini amaçlıyor ve o ülkeyi adımlar atmaya zorluyor. Denetim sürecinde olan ülkeye yakın takip uygulanıyor.