İnsan Hakları / Sağlık

Jinekolog Muhabbetleri: "Hekimler tarafsızlığını korumak zorunda"

16 Mayıs 2017

Dr. Asu Özel: “Kendisine başvuran kişinin cinsel yönelimleri ve cinsel yaşamı hekimi ilgilendirmez, ilgilendirmemelidir de zaten.”

                                                            Eser: Joe Buckman

Bazen homofobik, transfobik bir hekim, bazen heteronormativitiye körü körüne bağlı bir sağlık çalışanı bazen de kendi ahlak kurallarını size dayatan bir doktor… Bu sayfada, “bağzı kadınlar”  ve tabi "bağzı erkekler" için çok daha zor olan jinekolog muayenelerini, jinekolog muhabbetlerine dönüştürüyoruz.

Küçük bir uyarı: “Jinekolog Muhabbetleri” yazı dizisine gönderilen anlatılar, güçlendirsin, iyi gelsin, yaşadıklarımız muayene odasında saklı kalmasın diye paylaşılsa da hepimiz için tetikleyici olabilir. Bu önerimiz akılda kalsın, anlattıklarımız bize destek versin, derdimize derman olsun.

Jinekolog Muhabbetleri’nin bugünkü anlatıcısı Dr. Asu Özel. Dr. Özel ile sizlerden gelen hikâyeler, ahlakçı hekimlerle mücadele ve tıp etiği üzerine kısa bir sohbet gerçekleştirdik. Jinekolog Muhabbetleri hekimlerin tavsiyeleri ve sizlerin anlatılarıyla sürecek…

Jinekolog Muhabbetleri yazı dizimiz için ne düşünüyorsunuz?

Öncelikle yazı dizinizi çok beğendim. İnsanların sorunlarını paylaşıp, yalnız olmadıklarını hissetmelerini sağlıyor.

Deneyimler daha çok, “hymen” üzerinden yaşanmış. “Hymen”in hekimler arasında tabu olması hakkında ne düşünüyorsunuz? Hekimlere öğrenciyken “evli misin” diye sormaları öğretiliyor mu?

Şöyle söyleyeyim; bizim altı yıllık temel eğitimimiz süresince “hymen” kavramının tabu olması ve hastaların evli olduğunun teyid edilmesi açık bir şekilde öğretilmiyor. Ne var ki; gerek ders anlatırken, gerekse hastayı muayene ederken hocalar verdikleri mesajlarla doktor adaylarının beynine “evli misin” sorusunun sorulmasını kazıyorlar. Azınlıkta olan bazı hekimleri saymazsak, ne yazık ki durum böyle. İnsanlar çoğunluğun yargısını onaylar, böylece sosyal izolasyona uğramaz. Bu hekimler arasında da geçerli bir olgudur.                                                                

Yaşananlar daha çok “hymen” çevresinde olsa da LBTİ’ler için jinekolog muayeneleri çoğu kez daha travmatik ve kişinin sağlık hakkının engellenmesiyle sonuçlanıyor. Doktorun tepkisinden dolayı cinsel yönelimini açıklayamayanlar, translara karşı sergilenen tavırlar. Hekim tavrı ne olmalı sizce?

LGBTİ bireyleri düşünecek olursak durum çok daha zor. Çünkü birçok konunun halen tabu olduğu toplumumuzda sağlık çalışanları da bundan payına düşeni alıyor. LBTİ’ler için toplumda yaratılan önyargı ve onların maruz kaldığı ayrımcılık, fişlenme ve şiddeti göz önünde bulundurduğumuzda, haliyle önyargılar sağlık emekçilerine de yansıyor ne yazık ki. Aktif cinsel yaşamı olan natrans bir kadınla kıyaslandığında LGBTİ’lerin göreceği ayrımcılık ve tıp etiğine uygun olmayan davranışlar çok daha fazla tabii ki. Bence hekim her konuda tarafsızlığını korumalı. Çünkü kendisine başvuran kişinin cinsel yönelimleri ve cinsel yaşamı hekimi ilgilendirmez, ilgilendirmemelidir de zaten. Ama ne yazık ki pratikte işler böyle yürümüyor. Ahlakçı hekim ve diğer sağlık çalışanları her fırsatta insanları incitmeye devam ediyorlar.

Tıp etiği hastaları doktorların kendi ahlaki yargılarına göre muayene etmelerine izin veriyor mu?

Eğer konuya tıp etiği açısından bakacak olursak, doktorların kendi ahlaki yargılarına göre hastalara tavır takınmaları kabul edilemez bir durumdur.              

Hekimlere toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi veriliyor mu?

Ne yazık ki hekimlere cinsiyet eşitliği eğitimi verilmiyor. Zaten böyle bir eğitimin tasarlanıp ,planması bile o toplumun cinsiyet eşitliğini bir ölçüde içselleştirmiş olduğunu gösterir. Bu da bizim toplumumuzda olmayan bir şey.

Siz çalışma hayatınızda, cinsel kimlik ya da cinsel yönelim ayrımcılığı yapan hekimlerle karşılaşıyor musunuz, karşılaştıysanız nasıl mücadele ettiniz?

Ben kendi adıma meslek hayatımda çoğu kez cinsel kimlik ya da cinsel yönelim ayrımcılığı yapan hekimlerle karşılaşmış ve bu toplumumuzu birebir yansıttığı için çok fazla şaşırmamışımdır. Ben kendi evrensel değerlerimden ödün vermeyerek mücadele ettiğimi düşünüyorum.                                      

Homofobik, bifobik, transfobik ya da ahlakçı hekimlerle nasıl mücadele edilebilir, onları dönüştürebilir miyiz?

Homofobik, bifobik, transfobik ya da ahlakçı hekimlerle mücadele etmenin, kişinin hasta haklarını bilip; bu tür istenmeyen durumlarla karşılaştığında cesurca karşı çıkıp kendini ifade etmesiyle mümkün olduğunu düşünüyorum. Onları dönüştürmenin zor ama imkânsız olmadığını düşünüyorum.

“Benim de homofobik, transfobik, ahlakçı jinekologlarım oldu” diyor ve yazı dizisine katkı sunmak istiyorsanız asli.alpar@kaosgl.org adresine hikâyelerinizi bekliyoruz. Yazı dizisi sizden gelen hikâyelerle devam edecek…

İlgili yazılar

"Jinekolog Muhabbetleri" başlıyor...

Jinekolog Muhabbetleri: "Hikâyem bir jinekologda geçmedi!" 

Jinekolog Muhabbetleri’nde bugün Gizem’in hikâyesi

Jinekolog Muhabbetleri: Toplumun bakışı, doktorun “ahlakı”

Jinekolog Muhabbetleri: "Araya gerilen kumaş neyi temsil ediyor?" 

Jinekolog Muhabbetleri: Söylenmemesi gereken cümleler bizimkiler değil!

Jinekolog Muhabbetleri: "Evli misin canım?"

Jinekolog Muhabbetleri: “Ahlak” dersi! 

Jinekolog Muhabbetleri: “Senin çocuğun olmaz”

Jinekolog Muhabbetleri: "Sağlam!"

Jinekolog Muhabbetleri: Bu daha başlangıç mücadeleye devam!

Jinekolog Muhabbetleri: Putkadan ilk muayene

Jinekolog Muhabbetleri: Evli olmayana smear testi yok!

Jinekolog Muhabbetleri: Evlenince geçer!!!

Jinekolog Muhabbetleri: "Artık jinekologlardan korkuyorum"

Jinekolog Muhabbetleri: Ahlakçı doktorlar tıp fakültelerinde yetişiyor

Jinekolog Muhabbetleri: “Gerçekten bakire!”

Jinekolog Muhabbetleri: “Penis acıtmıyor mu?”

Jinekolog Muhabbetleri: Evli misin, bakire misin? Emin misin?

Jinekolog Muhabbetleri: “Bunun için buralarda insanlar öldürülüyor!”

Jinekolog Muhabbetleri: "O odada yaşadığım şey tacizdi!"

Jinekolog Muhabbetleri: “Güvenmeyin hanımefendi belli olmaz”

Jinekolog Muhabbetleri: “Bakire olmadığın için fişlerler”

Jinekolog Muhabbetleri: “Evlenemezsin sen!”

Jinekolog Muhabbetleri: “Unutmamak ve anlatmak”