Yaşam / Dünyadan

“Eşcinselliği suç olmaktan çıkarmamızın 50. yılı” efsanesine aldanma

Çarşamba, 31 Mayıs 2017
Haber: Kaos GL

Britanya 1967 yasasının yıldönümünü kutluyor, ama aslında yasa yürürlüğe girdikten sonra eşcinsellik karşıtı kanunlar devlet tarafından daha saldırgan bir şekilde uygulandı.

Britanya’dan LGBTİ ve insan hakları savunucusu, isminin verildiği Peter Tatchell Vakfı direktörü Peter Tatchell’in Birleşik Krallık’ta eşcinsel karşıtı yasaların tarihini aktardığı yazısını Nazlınur Karaağaçlı KaosGL.org için Türkçeleştirdi:

Queer İngiliz Sanatı’ndan, BBC'nin Eşcinsel Britanya sezonuna, Cinsel Suçlar Yasası'nın (1967) Temmuz ayındaki 50. yıldönümü şenlik dolu etkinliklerle kutlanacak. Kutlamalar hakkında ikircikli hissediyorum: 1967 bir ilerlemeydi, ama Birleşik Krallık’ta eşcinselliğin suç sayılması esasen 2013'e kadar sürdü. 1967 yasası sadece bir başlangıçtı. 1533'te, 8. Henry'nin hükümdarlığı döneminde anal seksin suç sayılmasından ve 1885 Viktorya döneminde erkekler arasındaki cinsel ilişkilerin yasa dışı ilan edilmesinden sonra yapılan ilk eşcinsel kanun düzenlemesiydi.

Yeni araştırmam 1967 yasasını takip eden yıllarda yaklaşık 15.000'den fazla eşcinsel erkeğin yargılandığını ortaya çıkarıyor. 1967 yasasıyla yalnızca eşcinsellik kısmen yasallaştırılmadı, ayrıca geri kalan eşcinsellik karşıtı yasalar eşcinselliğin kabulü ve eşitliğinin aksine daha saldırganca uygulandı. Toplamda; 1885'den 2013'e dek, yaklaşık 100.000 erkek hemcinsleri ile ilişki yaşamak suçundan tutuklandı.

1967 mevzuatı, anal seks için azami ceza olan müebbet cezasını feshetti. Ama yine de ayrımcılık yapılıyordu. Erkekler arasındaki cinsel ilişki için rıza yaşı, kadın ve erkek arasındaki cinsel ilişki yaşının 16 olmasına rağmen, 21 olarak belirlendi; bu karar genç erkeklerin yaşlı erkekler tarafından aklının çelindiği ve yozlaştırıldığını iddia eden homofobik düşünceyi destekler nitelikteydi. 21 yaşını geçmiş ve 16-21 yaşları arasında bir erkekle anal seks yapmamış bir erkeğin cezası 2 ila 5 yıl arasına indirildi.

Eşcinsellik, sıkı bir gizlilikle yaşanmadığı takdirde -ki bu kişinin kendi evinde, kilitli kapılar ve pencereler ardında, perdeler çekilmiş ve evin herhangi bir bölümünde başka hiçbir kişinin bulunmaması anlamına geliyor- dava edilebilir bir durum olarak kaldı. Ayrıca ikiden fazla erkek cinsel ilişkiye girerse ya da başka biri tarafından cinsel ilişki esnasında kameraya çekilirse veya fotoğraf çekilmesi de suç sayılmaya devam etti. 1998'de, Bolton'da 7 erkek bu suçlardan yargılandı ve şartlı tahliye uygulandı.

1967 düzenlemesi yalnızca İngiltere ve Galler için geçerliydi, 1980'e kadar İskoçya'ya ve 1982'ye kadar da Kuzey İrlanda'ya kadar genişletilmedi. Yasa, erkekler arasındaki cinsel birlikteliğin ceza gerektiren suç sayıldığı silahlı kuvvetleri ve deniz ticari filosunu içermiyordu. Eşcinsel ordu personeli ve tüccar denizciler, eşcinsel siviller için suç sayılmayan davranışlar yüzünden 1994 yılına kadar hala tutuklanabiliyordu. Yasamanın Birleşik Krallık gemilerinde eşcinsel davranışlarda bulunan denizcileri kovma yetkisi daha geçen ay feshedildi.

Yüzlerce yıllık eşcinsel karşıtı yasalar 1967'den çok zaman sonra da "doğal olmayan suçlar" adıyla yer aldı.  İki ana eşcinsel suç, yasada oğlancılık olarak yer alan anal seks; ve erkekler arasındaki dokunmak ve öpüşmek de dâhil bütün cinsel davranışları içeren ve açık/iğrenç ahlaksızlık olarak var olmaya devam etti.  Yasada ayrıca tedarik suçu -eşcinsel cinsel birlikteliği kolaylaştırmak ya da davet etmek- da bulunuyordu. Tahrik etme ve fuhuş yasalarına karşı herhangi bir cinsel birliktelik gerçekleşmese de, erkeklerin eşcinsel niyetlerle birbirleriyle flört etmesi ve kamusal alanlarda dolaşmaları suç kapsamına sokuldu.

1967'den önce ve sonra, bu yasaya istinaden erkekler sokakta diğer erkeklere yalnızca gülümsediği ve göz kırptığı için hüküm giydi. Ayrıca, eskiden kalma uygunsuzluk karşıtı Şehir Polis Sözleşmesi Yasası (1847) ve Dini Mahkeme Yargı Yasası (1860) gibi yasalar yüzünden tutuklananlar da vardı.

1967 yasaması, homofobik yasaların bir açıdan desteklenmediğini ifade etse de yine de erkek eşcinsel hayatının birçok yönü suç olarak kalmaya devam etti. Esasen, bu yasa baskıları daha da kötüleştirdi.

Parklara ve tuvaletlere kimi zaman da tuzak olarak eşcinsel erkekleri cinsel suç işlemesi için cezbeden "sevimli polis" baskınları oluyordu. Eşcinsel saunaları basıldı. Eşcinsel çiftlerin yanak yanağa dans edebildikleri eşcinsel kulüpleri için "uygunsuz ev" davaları açıldı. Eşcinsel, biseksüel erkekler ve bazı lezbiyenler toplum içerisinde öpüşmek, sarılmak gibi sevgi teşhirlerinden dolayı toplumsal düzen ve barış kanunları ihlali gereğince 1990 yılına kadar tutuklanmaya devam etti.

Kısmi yasalaştırmadan önce, 1966'da 420 erkek açık/iğrenç ahlaksızlıktan hüküm giydi. Fakat araştırmalar gösteriyor ki 1974'e gelindiğinde yıllık hükümlü sayısı %300 artıp 1.711'e fırlamış.  

Konutlarda, istihdamda ve eşya ve hizmet tedarikindeki homofobik ayrımcılık yasal bir koruma olmadan 2003-2007 yıllarına kadar meşru kalmayı sürdürdü. İnsanlar, cinsel yönelimlerinden ve cinsiyet kimliklerinden dolayı işlere alınmadı veya işlerinden kovuldu. Diğerleri kiralanmış evlerinden atıldı veya tahliye edildi. Kimisi barlardan ve restoranlardan geri çevrildi. Eşcinsel babalar ve lezbiyen anneler boşanma davalarında çocukları üzerindeki velayet hakkını kaybetti. Yasal olarak hiçbir çözüm yolları yoktu.

1980'lerde, Muhafazakâr yönetimin "aile değerleri" kampanyası, HIV/Aids'in yarattığı panik yardımıyla, homofobinin histerik seviyelere çıkmasına sebep oldu. 1987 Muhafazakâr Parti Konferansı'nda Margaret Thatcher açılış konuşmasını insanların eşcinsel olma hakkı düşüncesine saldırmak için kullandı.

Bu hoşgörüsüz döneme denk gelmesiyle "rıza" suçlamasıyla eşcinsel erkek tutuklamalarında yoğun bir artış yaşandı. İçişleri Bakanlığı arşivlerinde, 1989 yılında açık/iğrenç ahlaksızlık suçlaması dolayısıyla 1718 tutuklama ve uyarı kararı 2022 de kayıtlı suç buldum. Bu sayı erkek eşcinselliğinin tamamıyla yasak olduğu 1954 yılındaki 2034 kayıtlı ahlaksızlık suçlamasıyla neredeyse aynı.

Bütün düzenleme 1967'den 36 yıl sonrasına dek gerçekleşmedi. 1885 iğrenç ahlaksızlık yasası, 1952'de bilgisayar dâhisi Alan Turing'i suçlamak için kullanıldı, ve ondan önce 1895'te oyun yazarı Oscar Wilde'ı tutuklamak için. Anal seksin suç sayılmasıyla birlikte, bu yasa 2003 Cinsel Suçlar Yasası ile sonunda feshedildi. Sonuç olarak, 470 yıl sonrasında bir ilk olarak İngiltere ve Galler eşcinsel cinselliğini cezalandırmayan bir ceza kanunu çıkardı. Kuzey İrlanda'da ise anal seks yasağı 2008'e kadar feshedilmedi. İskoçya'nın eşcinsel karşıtı yasaları 2009'da feshedildi ama 2013'e kadar etkisini göstermedi. Bu henüz çok da inandırıcı görülmüyor, ama Birleşik Krallık'ta eşcinsel birlikteliği suç olmaktan yalnızca dört sene önce çıktı.