İnsan Hakları

Zalimin zulmü varsa bizim dayanışmamız var!

Perşembe, 13 Temmuz 2017

Trans Tutsak Esra ile Dayanışma Ağı, kaosGL.org’a konuştu: Baskılar mahkum bir trans kadın olduğunda katlanarak artıyor.

Büyük çoğunluğun arkadaşlık veya sıradan bir diyalog kurmaktan çekindiği bir trans olarak 5 dakika sokakta dolaştığınızı düşünün. Kiralık bir eve çıkmayı, size ev verecek bir ev sahibi bulsanız bile imza toplayıp sizi apartmandan attırmak isteyen transfobik komşularınızı. Trans kimliği ile yaşayanların sıradan günlük rutinlerini bile bir eziyete dönüştüren bu resmi bir sistematikle desteklenen yaygın trans nefreti ortamı içerisinde cezaevine düşmenin içeride sizin nasıl alacağınız her nefesin boğazınızı tırmalayarak akciğerlerinize ulaşacağını düşünebilirsiniz belki. Trans Tutsak Esra Arıkan’ın koşullarını gündeme almak istiyoruz.

Eğer sosyal medya platformlarında profil fotoğraflarımıza gökkuşağı renklerini koyuyor ve eşitlik istediğimizi söylüyorsak pratikte de yapabileceğimiz somut bir dayanışma var. O halde buyurun konuyu öğrenmeye ve birlikte fikir üretmeye.

Trans Tutsak Esra ile Dayanışma Ağı’ndan arkadaşlarımız kaosGL.org’a konuştu.

“OHAL süreci hapishanelerde etkisini gösteriyor”

Esra kaç yaşında, ne işle meşgul idi? Ne sebepten ceza aldı?

Esra 37 Yaşında, 13 yıldır hapishanede tutuklu bulunuyor. Adli bir vakadan dolayı içeride. Daha önce uzun yıllar seks işçiliği yapmış. 

Kendisi ile düzenli görüşüyor musunuz? Nasıl tanıştınız? En son ne zaman görüşebildiniz ve gördüğünüz kadarıyla nasıl kendisi? Ona, trans olduğu için ne gibi zorluklar yaşatıyorlar?

Esra'nın yasal vasisi yani dışarıdaki legal süreçlerde rol alan bir kişi var. Görüşlere de o gidiyordu şimdiye dek, Esra bir iki hafta evvel görüş için Trans Tutsak Esra ile Dayanışma Ağı içerisinden bir arkadaşımızın adını yazdırdı. Yani son birkaç haftaya dek, bireysel mektuplaşmalarımız, vasisi ve diğer aktivistler yoluyla iletişime geçebiliyorduk.

Esra ile iletişimimiz geçen yıl Kasım ayında maruz bırakıldığı işkence ve tecrit koşulları sosyal medya ve basında yer almaya başladığı dönem başladı. Mektuplaşmalarımız sırasında yapabileceğimiz çok şey olduğunu görünce “Trans Tutsak Esra ile Dayanışma Ağı” ismiyle bir inisiyatif oluşturuldu. 

Sonrasındaki İzmir, Atina, Üsküp ve Bitola şehirlerinde dayanışma geceleri organize edildi, dönüştürdüğümüz, kullanmadığımız eşyaların satışı yapıldı, hala da devam ediyor. Özellikle tutsaklarla olan dayanışmalarda, süreklilik çok büyük önem arz ediyor.

Esra 13 yıldır cezaevinde ve sıradan bir tutuklunun sahip olduğu birçok hakka sahip değil. Kaldığı hapishanelerde  cinsiyet kimliği bahane edilerek tecritte tutuluyor. Yine aynı bahane ile havalandırma, kütüphane, atölyelerde çalışmak gibi hayatında sosyal ve ekonomik farklılıklar yaratabilecek etkinliklerden de mahrum bırakılıyor. 

Yakın bir zamanda Denizli T Tipi Kapalı Cezaevi’ne sevk edildi. Sevk edilmeden hemen önce  gönderdiği mektuplar hâlâ elimize ulaşmadı. Görüş için gittiğimizde de yanlış saat için bilgilendirildiğimizi öğrendik ve göremedik Esra’yı, önümüzdeki hafta tekrar görüşe gideceğiz. 

OHAL süreci elbette hapishanelerde de etkisini gösteriyor. Esra ile legal bağı olmayan insanlar haricinde kimseyle görüş günü ve saati paylaşılmıyor artık. Her an yaptırım ve uygulamalar şekil değiştirebiliyor. Sosyal hayattan farklı olarak ivedilikle tavır alınması gereken durumlar oluşabiliyor tutsaklık koşullarından dolayı.

Psikolojisini, trans kimliğinden bağımsız olarak değerlendirmek çok güç. İçeri girdiğinden beri, kimlik rengi mavi olduğu için erkeklerle aynı hapishanede tutuluyor Esra. Elbette bu da onun durumunu zorlaştırıyor. Daha önce kaldığı hapishanelerde birçok kötü muamele, taciz, tecavüz ve işkenceye maruz bırakılmış bir insanın, anbean bu korkuyla tekrar karşı karşıya kalması demek oluyor Esra için erkek gardiyan ve görevlilerle muhatap olmak. 

Ne gibi konularda dayanışmamıza ihtiyaç var? (Para, mektup, görüşçü…)

Bu saydıklarının hepsinde dayanışma örülebilir ve örülüyor aslında Bora. Yani geçtiğimiz aylarda bizim yazdığımız mektuplar ve yurt dışından ulaşmaya çalışan insanlarınki de dahil olmak üzere gönderilen mektuplardan bazıları ulaşmadı Esra'ya. Mektuplar, yalnızca Esra ile değil bütün tutsaklarla yegane iletişim yolumuz. Hem içeriye hem de mahkuma yalnız olmadığını hissettirmenin en somut yöntemi. 

“Keyfi uygulamalar ve baskılar mahkum bir trans kadın olduğunda katlanarak artıyor”

Esra’nın trans geçiş süreci nasıl ilerliyor? Hastane veya cezaevi yönetimi zorluk çıkarıyor mu?

Esra 7 yıldır genital ameliyatı için birçok dernek ve aktivistin de dayanışmasıyla mücadele veriyor. Esra’nın kadın hapishanesine sevk edilebilmesi için, Türkiye Devleti'nin dayattığı bu operasyonu olmak zorunda. Haziran ayında, Pembe Hayat’ın ameliyat başvurusu sonuçlandı ve izin çıktı, fakat Eskişehir’deki hapishanenin doluluğu gerekçe gösterilerek Esra’nın nakli istendi. On gün önce Denizli’ye nakli gerçekleşti ama süreç uzamış oldu elbette. Keyfi uygulamalar ve baskılar mahkum bir trans kadın olduğunda ekseriya artıyor.

Başka ne gibi dayanışma etkinlikleri planlanıyor?

Esra ameliyat olduğunda hastane önünde yapmayı planladığımız şeyler var elbette. Maalesef hepimizin onu görmesine imkan yok ama belki şarkılar söyleyerek onu neşelendirebiliriz diyoruz. 

Genel olarak sürecin bizi yönlendirdiği etkinlikler oluşuyor. Yani bir yerde yapabileceğimiz bir şey olduğuna inandığımızda eyleme geçiyoruz. Şu an halihazırda yurt dışında olan arkadaşlarımız sosyal merkez ve işgal evlerinde Esra için dayanışma geceleri düzenleyerek süreci paylaşıyorlar. Hem Türkiye’deki trans tutsakların genel durumu hem de Esra’nın görünürlüğü açısından bu paylaşımları önemli buluyoruz. Fransa’dan mektup atan insanlar var Esra'ya, bu onun için son derece önemli bir motivasyon kaynağı. 

Esra'nın daha önceki görüşmelerini, bize yazdıklarını farklı dillere çevirerek fanzinler oluşturuyoruz. Kartpostal ve stickerlar tasarlayarak, eski kitap ve dergilerden dönüştürdüğümüz materyallerle kolajlar yaparak satış yapmaya çalışıyoruz. Yurt dışından gelen mektupların çevirisini yapıyoruz. 

Esra liseyi bitirip avukat olmak istiyor. En çok zorlandığı derslerden biri İngilizce. Kütüphaneden faydalanamadığı için sözlük ihtiyacı vardı örneğin, ya da zaman zaman kıyafet ihtiyacı oluyor. Gelişen ihtiyaçlara göre eyleme geçiliyor.

Yakın zamanda bir etkinlik var mı Esra'yla dayanışmak için?

18 Temmuz'da İzmir’de Tiryaki Kedi’de bir dayanışma etkinliği düzenlenecek Esra için. Öncesinde de Trans Tutsak Esra ile Dayanışma Ağı'ndan insanlar şimdiye kadarki sürecini paylaşacaklar Esra'nın. Ağa dahil olmak, ne yapabileceğini görmek isteyen herkesi bekliyoruz oraya. Süreci paylaşmak, takipte olmak çok önemli.