Kültür Sanat

“Muzır neşriyat kararı, basın özgürlüğü için tehlikeli”

Perşembe, 22 Şubat 2018
Haber: Kaos GL

Sel Yayıncılık’tan çıkan “Yumuşak Makine” hakkında yerel mahkemenin verdiği kararı Anayasa Mahkemesi bozdu.  

Sel Yayıncılık’ın Anayasa Mahkemesi’ne taşıdığı, Yerel Mahkeme’nin “Yumuşak Makine” kitabı hakkındaki kararı sonuçlandı. Anayasa Mahkemesi, yerel mahkemenin William S. Burroughs’un “Yumuşak Makine” isimli kitabına açılan “müstehcenlik” davasında verdiği “kovuşturmanın ertelenmesi” kararını bozdu.

Anayasa Mahkemesi: “Cinsel sağlık uzmanı dahi olmayan kişilerden oluşan kurulun muzır neşriyat kararı vermesi ifade ve basın özgürlükleri açısından tehlikelidir”

Anayasa Mahkemesi Sel Yayıncılık’ın başvuru talebini haklı buldu ve gerekçeli kararını 28 Aralık’ta açıkladı. Karar, kesinleşen bir mahkûmiyet kararı olmamasına rağmen Yerel Mahkeme tarafından verilen erteleme kararının, Sel Yayıncılık’ı üç yıl denetim altına aldığını, bunun da sanat ve basın özgürlüklerine yönelik bir müdahale olduğunu bildirdi.

Karar ayrıca müstehcenlik davalarında Koruma Kurulu raporlarının basın ve ifade özgürlüğüne yönelik bir tehdit oluşturduğuna şu cümlelerle dikkat çekti:

“Bununla birlikte eserin nevine göre değişen uzmanlar tarafından yapılan ön incelemeden geçmeksizin bürokratların çoğunlukta olduğu on bir üyeli kurulca değerlendirme yapılması aslında düşünsel, toplumsal ya da sanat eseri olarak değerlendirilmesi gereken eserlerin bu nitelikleri haiz olmadığı yönünde raporlar verilmesine neden olmaktadır. Bu şekilde içinde pedagog ve cinsel sağlık uzmanı dahi olmayan kişilerden oluşan kurulca eserler hakkında oldukça özensiz bir biçimde genel ve soyut ifadelerle hazırlanmış kararlarla muzır neşriyat kararı verilmesi, ifade ve basın özgürlükleri açısından tehlike oluşturmaktadır.”

Sel Yayıncılık: “Kitabın edebi niteliğinin olup olmadığına yalnızca okur karar verebilir”

Sel Yayıncılık kararın ardından yaptığı açıklamada "işlenmeyen bir ‘suç’ ertelenemez” talebiyle yaptığı başvurunun bu şekilde karşılık bulmasından memnun olduklarını ve herhangi bir kitabın edebi niteliği olup olmadığına yalnızca okurun karar verebileceğini belirtti.

Yerel Mahkeme ortada suç yokken erteleme kararı vermişti

Beat Kuşağı’nın önde gelen isimlerinden William S. Burroughs’un Yumuşak Makine isimli kitabına “konu ve anlatım bütünlüğü yoksunluğu”, “Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, maddi ve manevi kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan” özellikleriyle uyuşmadığı gibi gerekçelerle “müstehcenlik” davası açılmıştı.

2011 yılında açılan davada Sel Yayıncılık savunmasını, ceza verilmek istenen yasanın “bilimsel eserlerle, sanatsal ve edebi değeri olan eserler hakkında uygulanmaz”lı üzerinden yapmış ve konunun uzmanı akademisyenler ile ceza hukukçularından oluşan bir heyetin hazırladığı bilirkişi raporunu mahkemeye sunmuştu.

Ancak, davanın karar duruşmasında Yerel Mahkeme “Kovuşturmanın Ertelenmesine” karar verdi. Yerel Mahkeme’nin bu kararı, sanıkların üç yıl boyunca basın ve yayın yoluyla, düşünce ve kanaat açıklama yöntemiyle yeni bir “suç” işlemesi ve bu suçtan dolayı kesinleşmiş hükümle cezaya mahkûm olması halinde Yumuşak Makine davası tekrar açılacak ve kovuşturmaya devam edilecekti.

Sel Yayıncılık ortada bir suç yokken verilen “erteleme” kararının, sansür ve otosansür mekanizmalarını işleteceğini ifade ederek bu kararı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

Anayasa Mahkemesi’nin kararının tamamını okumak için burayı ziyaret edebilirsiniz.