İnsan Hakları / Çalışma Hayatı

“Kamu çalışanı LGBTİ’lerin yüzde 52’si ayrımcılık yaşamamak için kimliğini gizliyor”

Çarşamba, 28 Şubat 2018

Kaos GL Derneği'nin “Kamu Sektörü Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu 2017 Yılı Raporu” yayınlandı. 

Kaos GL Derneği, lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks (LGBTİ) çalışanların Türkiye'nin kamu sektörü istihdamındaki durumunu anlamak için hazırladığı “Kamu Sektörü Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu 2017 Yılı Raporu” yayınladı. İlki 2016 yılında yapılan “Türkiye’de Kamu Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu” isimli araştırmaya dayanarak rapor haline getirilen çalışmaya bu yıl 80 kamu çalışanı katıldı.

“Kamu Sektörü Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu 2017 Yılı Raporu”nu Prof. Dr. Melek Göregenli yürüttü, raporun editörü ise Murat Köylü.

“Kamu idaresi yükümlülüklerini yerine getirmiyor”

Raporu hazırlayan Göregenli, kamu idaresinin, yasal ve normatif yükümlülüklerini sağlamak yerine LGBTİ çalışanların görünür olmalarını engelleyen çalışma koşullarını ortaya çıkardığını ortaya koyuyor. Göregenli’nin dikkat çektiği bir diğer konu da meslek örgütleri ve sendikaların da siyasi atmosferin baskısından önemli ölçüde etkilendiği ve bu alanların LGBTİ çalışanlar için ayrımcılıkla mücadele konusunda etkili bir hak arama ve dayanışma alanı olamadığı.

Raporda ayrımcılık deneyimleri ve hak ihlallerinin işyeri ile sınırlı kalmadığını ve genel kamusal kontrol yoluyla iş dışına da taştığını ifade eden Göregenli, Olağanüstü Hal (OHAL) sürecinin bu noktada büyük ölçüde etkili olduğuna dikkat çekiyor. Göregenli bu ilişkiyi şöyle kuruyor: “OHAL uygulamalarının yarattığı politik ortam ile demokratik örgütlenme ve ifade özgürlüğü önündeki engeller, işyerinde ve iş dışında cinsel kimlik açısından açık davranabilme ve hak arama koşullarını daha da zorlaştırmıştır.”

“Kamuda çalışan LGBTİ’lerin %45’i tamamen kapalı”

SurveyMonkeyPro adlı çevrimiçi anket sistemi aracılığıyla yürütülen 2017 yılı Kamu Sektörü Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu Araştırması’nda katılan 80 kişiden 36’sı yani yüzde 45’i, işyerinde cinsel kimliği konusunda “tamamen kapalı oldukları” yanıtını verdi. Bu bulgular, kamu sektöründe cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim bakımından açık davranabilme oranının çok düşük olduğunu gösteriyor.

“OHAL dayanışmaya zarar veriyor”

Araştırma, OHAL koşullarının işyerinde LGBTİ çalışanlar arasındaki ilişkiye zarar verdiği bilgisini de ortaya koyuyor. Rapor, katılımcıların yüzde 48'inin işyerlerinde LGBTİ’ler arası dayanışma ya da iletişim ağının olmadığı yanıtını verdiğini paylaşıyor.

“Kamu çalışanı LGBTİ’lerin yüzde 19’u işyerinde doğrudan ayrımcılığa maruz kaldı”

Kamu çalışanı LGBTİ’lerin yüzde 19’unun işyerinde doğrudan ayrımcılık yaşadığını belirten raporda, katılımcıların yüzde 52’sinin işyerinde ayrımcılık veya nefret suçu ile karşılaşmamasını cinsel kimliğini gizlemesine bağladığı anlaşılıyor. Araştırma katılımcıların yalnızca yüzde 16’sının ayrımcılıkla karşılamadığını ortaya koyuyor.

“İş ilanlarında cinsel kimliğe ilişkin engelleyici kriterler bulunuyor”

Rapor, katılımcıların iş başvurularında LGBTİ çalışanların başvurusunu engelleyici kriterler ile karşılaştıklarını belirtiyor. Katılımcılar bu kriterleri genel ahlak, askerlik yapmış olma durumu ya da çalışacakları kurumun mevzuatı nedeniyle eşcinsel memurların yaşadığı sorunları bilmeleri ile açıklıyor.

Ayrıca rapor, katılımcıların yalnızca yüzde 26’sının işe alım sürecinde doğrudan bir ayrımcılık yaşamadığına ve yüzde 50’sinin, yani her 2 kişiden 1’inin başvuru sürecinde ayrımcılık mağduru olmamak için cinsel kimliğini gizleme ihtiyacı duyduğunu tespit ediyor.

“LGBTİ’ler sendikalar ve meslek örgütlerinde daha az ayrımcılıkla karşılaşıyor”

Rapor katılımcıların yüzde 29’u herhangi bir sendika ya da meslek örgütüne üye olmadığını, yüzde 22’si ise bu kurumlarda cinsel kimlik ayrımcılığı yaşamadıklarını belirtiyor. Aynı soruya katılımcıların yüzde 32’si bu kurumlarda ayrımcılıkla “karşılaşmadığını çünkü cinsel kimliğini gizlediğini” söyledi. Yalnızca 3 katılımcı sendika veya meslek örgütlerinde ayrımcılığa maruz kaldıklarını bildirdi. Rapor, LGBTİ çalışanların sendikalarında ve meslek örgütlerinde çalıştıkları kuruma göre daha az gizlendiği veya ayrımcılık ile karşılaştığını belirtiyor.

OHAL’de kamuda çalışan LGBTİ olmak

Rapor, LGBTİ çalışanların OHAL döneminde çalışma koşullarının daha kötüye gittiğini yansıtıyor. Katılımcıların yüzde 40’ı OHAL ile birlikte çalışma koşullarının değiştiğini ve daha kötüye gittiğini ifade ediyor. Yanıtlayanlar arasında bu süreçte ihraç edilenler, açığa alınma ve ihraç edilme korkusu yaşayanlar, muhafazakârlaşmadan dolayı ayrımcılığa maruz kalanlar ve iş yükü ile üzerindeki baskının arttığını ifade edenler mevcut.

Kamu Sektörü Çalışanı LGBTİ’lerin Durumu 2017 Yılı Raporu”nun tamamını okumak için burayı ziyaret edebilirsiniz.