İnsan Hakları

“İdare ayrımcılık yapmasa mahkûmlar da yapamazdı”

20 Mart 2018
Haber: Kaos GL

Tahliye olan trans erkek anlatıyor: Bazı memurlar imada bulunurlardı “Ben senin yerinde olsam intihar eder öldürürdüm kendimi” diye.

İllustrasyon: Nicholas Luchak

Hapiste LGBTİ Ağı, tahliye olan LGBTİ+ mahkûmlarla röportajlar gerçekleştirerek, ceza infaz kurumlarındaki ayrımcılıkları deneyimlere bağlı kalarak aktarıyor. Ağ’dan Hilal Başak Demirbaş’ın farklı hapishanelerde kalan ve tahliye olan bir trans erkekle yaptığı röportajı paylaşıyoruz bugün.

9 yıl diken üstünde

Bize kendinden bahseder misin?

Ben 28 yaşındayım. 6-7 yaşımda tanıştım kendimdeki değişiklik ile. Ailenin kıymetlisiydim çünkü 2 abiden sonra ben olmuşum. 12-13 yaşımda tam kendimi duygularımı tam anlamıyla hissettim.

Hangi yıllar arası hangi hapishanelerde kaldın?

2008’den 2017 kadar cezaevindeydim. 2008’den 2011’e kadar Karataş’ta yattım. 2011’den 2013’e kadar Nevşehir’de yattım. 2013’den 2015’e kadar Sivas’ta yattım ve oradan tahliye oldum.

Kadın hapishanelerinde bir trans erkek olarak kalmak…

En zor sorulardan birisi de bu ve en zoru ben kendimi hiç bir zaman bir bayan olarak görmediğim için dışarda da hep kadınlardan uzak tüm çevrem arkadaşlarım erkekti ve haliyle onca kadının arasında öyle zor ki… Onlar benden ben onlardan çekindim hep. 9 yıl her zaman diken üstünde yattım.

Kaldığın koğuşlarda cinsiyet kimliğin sebebiyle ayrımcılığa maruz kaldın mı?

Tabi ki kaldım. Her konuda ayrımcılık yapıldı ama hep sabrettim en büyük sabrım da namazım oldu. Dualarım oldu. Namaz yüzünden bile ayrımcılık gördüm ben erkek gibi kılardım arkamdan gülerdi memurlar. Mahkûmlar en ufak bir şeyde senin ne olduğun bile belli değil derlerdi. Bu kelime yetiyordu aslında insani kahretmeye…

“Erkek olsa neden burada?”

İnfaz koruma memurlarının veya idarenin ayrımcı uygulamaları ile karşılaştın mı?

Evet, zaten idare ayrım yapmasa mahkûmlar da yapmazdı. Onlardan yüz buluyorlardı. En basiti bayan kimliğine sahipken 3 adımlık yerde T tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda 6-7 ay beni tek başıma bıraktılar. Orası ayrı bir oda değildi. Tuvaletinde bile duvar yoktu, tuvaletle uyuyordum üç adımlık yerde. Ne televizyon ne kettle yok. Banyo yok. Kışın ortasında tuvalette soğuk suyla banyo yapıyordum. Her şeyden mahrum yaşadım bunların tek sorumlusu idare oldu. Özellikle T tipinde bazı memurlar dışlamazken bazıları sırf gıcıklığına bastıra bastıra imada bulunurlardı, gülerlerdi. “Ben senin yerinde olsam intihar eder öldürürdüm kendimi” diyenler bile oldu. Durumumdan dolayı “Senin namazın, duan kabul mu olur?” diyen bile oldu, anlayacağınız her şey idarede bitiyor.

LGBTİ olduğun için hangi haklardan yararlanabiliyor/yararlanamıyordunuz?

Hiç bir haktan yararlanmadım. Hiç bir hakkımı alamadım.

En çok ne gibi sıkıntılarla karşılaşıyordun?

“Bu kız mı erkek mi? Erkek olsa neden burada? Kız olsa niye böyle?” soruları sıkıntılarımın temel sebebiydi.

Kantinde istediğiniz her şeyi bulabiliyor muydun?

Tabi ki de hayır. Bayan cezaevi olduğu için erkek malzemesi ya da LGBT’lere ait tek bir malzeme bulundurmuyorlardı. Jöleye bile defalarca talep, dilekçe yazmama rağmen getirilmiyordu.

“Arkadaşım sürecine devam ediyor”

Hapishanede kaldığın süre zarfında geçiş sürecine başlayabildin mi? 

Evet, geçiş sürecimi cezaevinde yaptım çünkü o süreç içerisinde görmüştüm. Cezaevine tabi ki de hastane günlerimde zamanında gidemesem de cezaevinde başladım sürece.

Hapishanede hormon kullanmanıza izin veriliyor muydu?

İlk başlarda kendi ilaçlarımı kendim aldım sonradan sağ olsun Adana’da savcı karşısına çıkınca devlet karşıladı ve sıkıntı yaşamadım.

Bu süreçte LGBTİ dernekleri ve oluşumları ile iletişimde miydin?

Sadece CİSST LGBTİ Ağı ile iletişimdeydim.

Kaldığın hapishanelerde cinsiyet geçiş sürecini başlatan biri var mıydı?

Evet, bir tane arkadaş vardı oda bilmiyordu nereye başvuracağını ben yönlendirerek yardımcı olmuştum ve devam ediyor.

Yapılması planlanan LGBTİ hapishanesi için ne düşünüyorsun?

Bir yandan güzel bir düşünce ama bir yandan eksileri var. Çünkü bilirsiniz ki seven de var bizleri sevmeyen de. Belli bir adresimiz olacak özellikle geçiş süreci olanların belalıları çok oluyor. Bu yüzden eksi yanları ama tabi ki de her hakları mevcut olacak ve ayrım olmayacak.​