İnsan Hakları / Eğitim

LGBTİ+ öğrencilerimi aile ve okul kıskacından nasıl koruyabilirim?

Cuma, 6 Nisan 2018
Haber: Kaos GL

 

LGBTİ+ öğrenciler, okulda akranlarından zorbalık görebilir ve ev içinde ayrımcılığa maruz kalabilir. Peki öğretmenler bu durumda ne yapmalı?

Kişi içinde bulunduğu durumu tanımlamakta zorlanabilir ve bir karmaşa yaşayabilir. Yakın çevresinde kendini ifade edebileceği bir alan olmaması durumunda içedönük bir tutum sergileyebilir ve duygusal olarak yıpranabilir.

Kendini anlama ve tanımlama süreci uzun sürebilir. Bu süreç içerisinde öğrenci adına öğrenciye dönük tanımlama yapmaktan kaçınılmalı, kendisi yaşadığı durumu ifade etmediği sürece ifade etmek zorunda bırakılmamalı. Eğer öğrenci konuyla ilgili bilgiye ihtiyaç duyduğunu ifade ederse bilimsel, yönlendirici olmayan açıklamalar yapılabilir. Öğrenciyi bu süre içinde desteklemek, yönlendirici olmayan bir iletişim kurmak ve sürdürmek ve varsa, bulunduğu ortamdaki (sınıf vb.) negatif yaklaşımları engellemek gerekir.

Kendini net olarak ifade etse bile yaşadığı sosyal çevrede var olan LGBTİ+ kişilere yönelik negatif önyargı ve davranışlar nedeniyle kendini kabullenmekte ve kendine yönelik saygısını korumakta zorlanabilir.

Öğretmen ile yaşanan düzenli ve destekleyici bir paylaşım kişiyi daha güçlü kılar. Destekleyici olmalı, yönlendirici olmayan bir iletişim kurulmalı, yaşadığı duygusal/psikolojik sorunları ifade edebileceği ve böylelikle nefes alabileceği bir alan yaratılmalı. Kendine yönelik saygısını güçlendirici, özgüvenini geliştirici etkinlikler, kişisel gelişimini hızlandıracak çalışmalar yapılabilir.

LGBTİ+ öğrenci okul içinde kimliği nedeniyle öğretmenler tarafından dışlanabilir ya da akran zorbalığına, tacize maruz kalabilir. Tüm bunlar, kendini yalnız ve güvensiz hissetmesine, farklı sorunlar yaşamasına neden olabilir.

Öğrencinin bulunduğu sınıfta akran zorbalığı, toplumsal cinsiyet, ayrımcılık, dışlama, insan hakları vb. konulara yönelik farklı çalışmalar yapılabilir. Zorbalık yapan öğrencilerle ayrı bir çalışma yapılabilir. Öğretmenlere yönelik LGBTİ+ öğrenciler ile ilgili bir eğitim düzenlenebilir. Öğrencinin zorluklarla başa çıkma becerisini güçlendirici bireysel çalışmalar yapılabilir. Okulda dışlayıcı tutumlara ve zorbalığa maruz kalan LGBTİ+ öğrenciyi korumak ve gerekli önlemleri almak öncelik olmalı. Öğrencinin kendi sınıfındaki öğrenciler ve öğretmenlerden öğrenciyi zorbalıklardan koruma noktasında destek alınabilir.

LGBTİ+ öğrenci, ailenin yapısı, kabullenmeme olasılığı vb. nedenlerden dolayı ailesine açıklama yapmamış olabilir. Bu durum kendini yalnız ve güvensiz hissetmesine neden olabilir.

Böyle bir durumda aile ile görüşme yaparken öğrenci adına açıklama yapılmamalı. Öğrenci, ailesine açıklama yapmaya zorlanmamalı. Okulda öğrencinin yaşadığı herhangi bir sorun ile ilgili görüşüldüğünde aile, söz konusu sorunu çözebilecek ve öğrencinin kimliğine vurgu yapmayan önerilerle bilgilendirilmeli. Eğer varsa, aile üyelerinden, LGBTİ+ öğrenciyi diğer aile bireylerine karşı destekleyebilecek kardeş, akraba vb. ile iletişime geçilebilir, çalışmalara dahil edilebilir.

Aile bir şekilde öğrenebilir. Kabullenmekte zorlanabilir. Çocuğun yaşı küçük olduğu için tedavi etme, yaşı ilerledikçe bu özelliklerini kaybedeceğine inanma, ev içinde çocuk için katı kurallar koyma, ceza vb. davranışlar sergileyebilirler.

Ailenin kabullenmesi ve destek olması farklı nedenlerden dolayı zor olabilir. Öncelikli olarak aileyi doğru bilgilendirmek gerekir. LGBTİ+ kişiler ile ilgili bilimsel ve yönlendirici olmayan bilgiler verilmesine dikkat edilmeli. Ailenin hemen kabullenmesini beklememek gerekli. Bu süreç içerisinde aileye sürekli destek verilmeli, ailenin şiddet uygulamasını, dışlamasını engelleyici çalışmalar yapılmalı. Bu çalışmaların, ailenin, çocuğu kabullenmesi ve korumaya başlamasını sağlamaya dönük bir şekilde yürütülmesi gerekli.

Geleneksel rol modellerinden oldukça etkilenen küçük çocuklar, farklı olduğu için LGBTİ+ çocuğu dışlayabilir ya da zorbalık içeren davranışlar sergileyebilirler. Bu nedenle okul ve okuldaki sosyal çevre çocuk için korkutucu ve duygusal açıdan zorlayıcı bir hale gelebilir. Küçük yaştaki çocuklar, kişiler arası ilişkiler alanında deneyim kazanmaya henüz başladığından bu dışlama ve zorbalıkla nasıl başa çıkabileceği konusunda gerekli donanıma sahip olmayabilir. Bu durum, çocuğun doğal gelişim sürecini olumsuz etkilediğinden içedönük bir tutum sergileyebilir ve duygusal olarak yıpranabilir.

Çocukla yakın iletişim kurulmalı. Sahip olduğu özellikleri ya da davranışları vurgulamayan, koşulsuz kabul iletileri içeren bir iletişim biçimi olmasına dikkat edilmeli. Okulda karşılaştığı zorbalık ve dışlamalarla baş edebilmesini sağlayacak yaşam becerileri geliştirme çalışmaları yapılabilir. Eğer ailenin çocuğa dönük farkındalık düzeyi yüksek değilse bu farkındalığı arttıracak çalışmalar yapılabilir. Aile, bir biçimde, çocuğun özelliklerine yönelik tanımlamaları kısmen yapıyorsa görüşmeler bu konu üzerinden yapılandırılabilir.

Okulda LGBTİ+ öğrenci olsun ya da olmasın, öğretmen olarak kullanılan dile dikkat etmek gerekir. Cinsiyetçi, dışlayıcı ifadelerden kaçınmak, LGBTİ+ öğrenci ile ilgili öğretmenler odasında, sınıfta ya da herhangi bir yerde yapılan olumsuz, dışlayıcı şaka, lakap takma vb. durumlara müdahale etmek ve uygun bir biçimde tepki göstermek gerekir. LGBTİ+ öğrenci böyle bir durumla karşılaştığında öğretmenin hemen müdahale etmesi, öğrencinin kendini biraz daha güvende hissetmesine yardımcı olur. Diğer öğrenciler açısından ise dışlayıcı olmayan kabullenici bir yaklaşıma şahit olmaları kendilerini sorgulamalarına yardımcı olur.

Bu içerik hazırlanırken Kaos GL’nin LGBT Öğrencileri Aile ve Okul Kıskacına Karşı Nasıl Korumalı!” rehberinden yararlanılmıştır.