Medya

Gazeteler faili trans görünce…

Çarşamba, 2 Mayıs 2018
Haber: Kaos GL

Bir trans kadının trafikte tartıştığı kişi tarafından evine kadar takip edilmesi ve takip eden kişinin saldırması sonucu yaşananları gazeteler nasıl gördü?

Bursa, Çekirge Meydanı'nda 23 Nisan günü yaşanan olayda iddiaya göre Görkem Bayraktar (20), Derya Y. (49) ile trafikte tartıştı. Tartışmanın ardından Görkem Bayraktar, Derya Y.’yi evine kadar takip etti.

Derya Y’nin ifadesine göre Bayraktar önce kendisini darp etti, ardından bıçak çekti. Bu esnada Derya Y., Bayraktar'ı yaraladı. Ağır yaralanan Bayraktar olay yerine gelen ambulans ile hastaneye kaldırıldı. İki gün yoğun bakımda tutulan Bayraktar 27 Nisan sabahı öldü. 

Gazeteler ise bu vakayı transfobik medya dili ile haberleştirdi. İhlas Haber Ajansı kaynaklı haber translara yönelik önyargıyı ve nefreti arttıracak bir medya dili taşıyordu. Habertürk, Sözcü, Milliyet ile Bursa’da yayınlanan Bursa Yörem, Bursa’da Meydan, Bursa Sancak, Yeni Marmara, Şehir Bursa ve Kent Bursa gazeteleri de İhlas Haber Ajansı kaynaklı haberin transfobik dilini hiç değiştirmeden yayınladı.

Bu gazeteler “Bayraktar, Derya Y.’nin ettiği küfürü içine sindiremedi” cümlesine yer verdi. Böylece gazeteler faili trans olan bir adli vakada taraf olmayı uygun gördü.

Güneş, Ortadoğu, İstiklal ve Yurt gazeteleri maktul Bayraktar’ın Derya Y.’ye yönelik ısrarlı takibini gerekçelendirmek için kullanılan bu cümleye yer vermedi.

Sözcü hızını alamadı

Sözcü gazetesi faili trans bulmuşken hızını alamadı. Gazete translara yönelik önyargıyı ve nefreti arttıracak “Derya Y. bıçakladığı Bayraktar’ın bağırsaklarını parçaladı” cümlesine yer verdi.

Haberde cinsiyet kimliğinin vurgulanması

Yurt gazetesi dışındaki tüm gazeteler Derya Y.’yi travesti olarak tanımlarken Yurt gazetesi transseksüel terimini kullandı. Elbette hiçbir gazete maktul için “cis heteroseksüel” vb. tanım kullanmadı. Tüm gazeteler trans olan failin cinsiyet kimliğini rahatlıkla kullandı. Gazetelerin bu ifadeyi Derya Y.’nin beyanı ile mi kullandığı ise belirsiz!

Bu gazetelerden yalnızca Milliyet failin karakoldaki ifadesine yer verdi. Ayrıca Güneş gazetesi de Derya Y.’nin ifadesinden “öldürme niyetim yoktu” cümlesine yer verdi.

Gazeteler bu haberi, “Yol kavgasında kan döküldü”, “Trafikte yol verme cinayeti”, “Hiç yoktan canından oldu”, “Travestiyle yol kavgası canından etti”, “Cahillik ölüm getirdi” başlıklarıyla verdi.

Av. Dikmen: Kadının meşru müdafaa durumunun, en azından tahrik olgusunun gözetilmesi gerekiyor

Kaos GL.org’a vakayı değerlendiren Avukat Kerem Dikmen ısrarlı takibin tek başına suç olarak düzenlenmesi gerektiğine dikkat çekti:

“Bu vakada şu iki noktaya dikkat çekmek gerekir. Kadına dönük şiddetin önlenmesini amaçladığı söylenen mevzuatta ısrarlı takip yer alsa ve bir koruma gerekçesi olarak düzenlense de tek başına yaptırım gerektiren bir suç olarak düzenlenmiş bir eylem değil. Somut duruma göre diğer suç eylemlerinin parçası olabilir ise de durum bu. Hal böyle olunca yaptığının yaptırım gerektirmediğini bilen bir saldırgan, kamusal alanın bütün kısımlarında tacizi sürdürebiliyor.”

Av. Dikmen maktulün tartışma bitmesine rağmen Dilek Y.’nin evine gittiğine yaşanan boğuşmanın ardından failin cinayeti işlediğine de dikkat çekiyor:

“Öte yandan somut olayda maktulün suç işleme kararını trafikte meydana hadise geldiği sırada verdiği açık, neticede kadına zarar vermek için yolunu değiştiriyor ve evine kadar takip ediyor. Boğuşma olgusu, kadının meşru müdafaa durumunun, en azından tahrik olgusunun gözetilmesini zorunlu kılıyor. Bunun yanı sıra saldırgan eve davet üzerine değil saldırma amacıyla gidiyor. Demek ki rıza bulunmayan bir halde eve girmeye çalışmış. bu da konut dokunulmazlığına dönük bir eylem olarak nitelenebilir.”

“Cezasızlık suça teşvik ediyor”

Dikmen mağduru trans olan eylemlerde failin cezasızlıktan dolayı daha rahat suç işlediğine dikkat çekti. Dikmen, “Öte taraftaki diğer hakikat şu, mağduru transseksüel olan suç eylemlerinde fail, suç işleme kararını daha rahat alıyor çünkü birçok yargılama sonucunda verilen cezalarda iyi hal veya tahrik indirimi söz konusu” dedi.