İnsan Hakları / Nefret Suçları

Nefret suçu tespitinde önyargı göstergelerinin kullanılması neden önemli?

Cuma, 4 Mayıs 2018
Haber: Kaos GL

Nefret suçu davalarında savcı bazen önyargı saikinin bariz bir şekilde ortada olduğunu fark eder.

Nefret suçu vakalarında polis ve savcılık arasındaki zaruri işbirliğini geliştirmek için hem nefret suçu kavramına ve korunan özelliklere dair ortak bir anlayışın oluşması hem de kurumlar arası iyi bir iletişim ağının olması gerekiyor. Kolluk kuvvetleri ve savcılar için nefret suçları üzerine ayrı eğitim programları oluşturmak faydalı olacaksa da işbirliğinin güçlendirilmesi adına düzenlenecek ortak eğitimler göz önünde bulundurulmalı.

İster tüm kanıtların sunulduğu bir dosya olsun, ister olayın ana hatlarının çizildiği ve bazı kilit verilerin sunulduğu bir dosya olsun; en nihayetinde vakanın nefret suçu olarak kovuşturulup kovuşturulmayacağına ve suç unsurlarının ve önyargı saikinin ispatlanması için ilave kanıtlara ihtiyaç duyulup duyulmayacağına savcı karar veriyor.

Önyargı göstergeleri

Nefret suçu davalarında savcı bazen dosyaya yönelik ilk incelemesinde önyargı saikinin bariz bir şekilde ortada olduğunu fark eder; örneğin saldırının unsurları önyargı gösteren sözcüklerin ya da sembollerin kullanımını içeriyorsa veya saldırgan suçun önyargı saikli olduğunu kabul ediyorsa.

Önyargı saikinin bariz bir şekilde ortada olmadığı vakalarda önyargı göstergeleri, bir suçun nefret suçu olup olmadığını tespit etmeye yarayan mükemmel araçlar. Önyargı göstergeleri, soruşturmayı yürüten kişilere ve savcılara, normalde bir önyargı saiki üzerinden tespit edilebilen unsurlara doğru yol gösterir. Bu göstergelerden birinin veya birden fazlasının varlığı bir önyargı suçunun varlığına işaret eder ve saikin derinlemesine incelenmesiyle sonuçlanması gerekir. Önyargı göstergeleri olası saiklerin fark edilebilmesini sağlayan objektif kriterler sunsa da saldırganın eylemlerinin önyargıya dayandığının tam kanıtı değiller. Bu göstergelerin birçoğu saldırının arkasındaki saikin dolaylı kanıtı oluyor.

Bir suçu nefret suçu olarak etiketleme kararı polis ya da savcılık tarafından farklı safhalarda alınabilir. Bu nedenle de önyargı göstergeleri hem suç mahalliyle, hem de suçun kanıtlarının gözden geçirilmesiyle ilgilidir. Bazı ülkeler, saikin belirlenmesine yardımcı olmak üzere polisin ve savcıların bütün vakalara uygulayabildiği özel önyargı gösterge listeleri oluşturmuşlardır. Aşağıdaki alıntı Polonya İçişleri Bakanlığı tarafından polis memurları için nefret suçu üzerine hazırlanmış bir broşürden ve en önemli önyargı göstergelerini listeliyor:

İlk müdahalede bulunan kişiler için önyargı göstergeleri örnekleri Bütün soruşturmaların anahtarı, altın değerindeki yedi hukuki soruya cevap vermektir: ne, nerede, ne zaman, nasıl, neyle, neden ve kim yaptı?

DİKKAT!

Nefret suçu faillerinin tespit edilmesi ve etkin bir biçimde kovuşturulması, olayın ifşa edildiği veya olayın ihbar edildiği noktada başlar. Başarı büyük ölçüde, diğerlerinin yanı sıra, polis müdahalesi, olay yerindeki çalışmalar ve mağdurla yapılan görüşme de dahil olmak üzere duruma ilk yanıt veren ve polis işlemlerini başlatan kişinin bilgi ve eylemlerine bağlıdır.

Nefret suçuna işaret eden sinyaller

Failin nesnel gerçeklere, koşullara veya eylemlere dayalı önyargılara sahip olduğuna işaret eden suç göstergeleri, diğer veriler ve koşullardan bağımsız veya onlarla ilişkili bir biçimde, suçun nefret saikiyle işlenmiş olduğunu gösterir.

Mağdurla bağlantılı koşullar: kişinin bir azınlık grubu mensubu olması (örneğin ulusal, etnik, dini veya cinsel), bir azınlık grubu mensubuyla kurduğu ilişki veya bir azınlık grubuna destek vermesi

Suçun hedefiyle bağlantılı koşullar: mülke ilişkin vakalar ki buna mülkün işlevi de dahildir (örneğin belirli bir ırk, ulusal köken ya da din vb. odaklı bir gruba mensup insanlar için ibadet yeri, mezarlık veya toplantı merkezi)

Faille bağlantılı koşullar: örgütlü nefret gruplarıyla bağlantılı olduğu kolluk kuvvetleri yetkilileri tarafından bilinen eylem veya failin geçmişte bu tür olaylara dahil olmuş olması veya örgütlü bir nefret grubunun üyesi olması

Failin davranışı: yorumlar, mimikler, yazılı beyanlar (hem suçun işlendiği sırada, hem de işlenmesinden önce ortaya çıkan), işaretler, semboller, duvar yazıları ve olay yeri çizimleri (ırkçılıkla, etnik kökenle, dinle veya toplumsal cinsiyetle alakalı içerikler de dahil olmak üzere)

Suçun işlendiği yer ve zaman koşulları: örneğin, eğer olay mağdur grupla ilişkilendirilebilen bir önemli günle veya tarihle çakışıyorsa; geçmişte aynı yerde birtakım nefret suçları ve olayları gerçekleşmişse veya suçun işlendiği yer genellikle belirli bir azınlık grubuyla ilişkilendiriliyorsa

Bu içerik, Kaos GL Derneği’nin Nefret Suçlarının Kovuşturulması kitapçığından alınmıştır. Kitapçığa buradan ulaşabilirsiniz.