İnsan Hakları

Kaos GL’den 17 Mayıs açıklaması: Eşit ve özgür günler için mücadeleye devam!

Perşembe, 17 Mayıs 2018
Haber: Kaos GL

Kaos GL Derneği, 17 Mayıs Homofobi, Bifobi ve Transfobi Karşıtı Gün için basın açıklaması yayınladı. Etkinlik yasakları ve insan hakları ihlallerini hatırlatan dernek, “LGBTİ hakları insan haklarıdır” dedi.

Açıklamanın tamamı şöyle:

Bundan tam 28 yıl önce Dünya Sağlık Örgütü (WHO), eşcinselliği “hastalıklar” listesinden çıkarttı. Dünya genelinde birçok kişinin cinsel yönelim, cinsiyet kimliği ve cinsiyet ifadesinden dolayı işkenceye varan uygulamalara maruz bırakılmasına yol açan eşcinselliğin ‘hastalık’ olduğu iddiasının Dünya Sağlık Örgütü tarafından da reddedilmesi LGBTİ hakları açısından önemli bir tarihsel dönemeç.

O günden bugüne 17 Mayıs tarihi dünya genelinde Homofobi, Bifobi ve Transfobi Karşıtı Gün olarak kutlanıyor. Uluslararası Homofobi, Bifobi ve Transfobi Karşıtı Gün, cinsiyet kimliği, ifadesi veya cinsel yönelimlerle ilgili tüm fiziksel, ahlaki veya sembolik şiddetlere karşı eylem ve karşı durma günü. İnsanların eşitliği için mücadele eden tüm girişimlere ilham ve destek vererek, her biriyle koordinasyon içinde olmayı amaçlıyor.

Yasaklar 6. ayında

Türkiye’de ise bu güne Ankara’da devam eden “LGBTİ+ etkinlik yasağı” ile giriyoruz. Ankara Valiliği 18 Kasım 2017 tarihi itibariyle Ankara’da “LGBTİ sivil toplum örgütleri tarafından gerçekleştirilen etkinlikleri” “toplumsal hassasiyet ve duyarlılıklar”, “kamu güvenliği”, “genel sağlık ve ahlakın korunması” ve “başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması” gerekçeleriyle süresiz olarak yasakladı.

Yasağın üzerinden 6 ay geçti. Kaos GL ve Pembe Hayat derneklerinin yasağa ilişkin yürütmeyi durdurma talepleri reddedildi. Kaos GL, yürütmeyi durdurmanın reddi ve yasağı Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. Davalar devam ediyor ancak yasak ile Ankara’daki hem LGBTİ sivil toplum kuruluşlarının hem de LGBTİ toplumunun hakları her gün geri dönülemez biçimde ihlal ediliyor.

Yasak ile ifade özgürlüğü hakkı, dernek kurma hakkı, toplanma özgürlüğü ve adil yargılanma hakkımız ve ayrımcılık yasağı ihlal edildi. Yasağın süresiz oluşu ile haklarımızı kullanmamız süresiz olarak durduruluyor, yani haklarımız ortadan kaldırılıyor.

Nefret saldırıları

Öte yandan Türkiye’de LGBTİ’leri hedef alan nefret ve ayrımcılık cezasız kalmaya devam ediyor. Kaos GL’nin 2017 Nefret Suçları Raporu’na göre nefret suçları daha çok kamusal alanlarda işleniyor, failler çoğunlukla iki kişiden fazla ve saldırılar görgü tanıklarının gözü önünde gerçekleşiyor. Raporda sunulan 117 ankette mağdurların çoğunun ailelerinden ve kolluk kuvvetlerinden ciddi biçimde korktuklarını gösteriyor. Mahkemelere veya diğer devlet aygıtlarına güvenmiyorlardı. Bu nedenle de kolluk kuvvetlerine veya mahkemelere son derece az sayıda olay ihbar edildi. 117 vakadan sadece 19’u polise bildirilirken sadece 7’si mahkemeye intikal etti. Sadece 1 vakada polis olayı nefret suçu olarak değerlendirdi.

Mağdurların aktarımları da nefret suçlarının etkilerini ortaya koyuyor:

“Zaten olumsuz hissediyordum, daha da arttı. Çaresizlik, haklıyken haksız duruma düşme, insanlardan korkma, hiçbir şey yapamamak tüketiyor insanı.” (fiziksel şiddet mağduru bir gey)

“İki gün dışarıya çıkamadım. Kendime zor geldim. Birazcık dışarıya çıkmaya korkar oldum. Sözlü taciz olduysa fiziksel şiddet veya cinayet neden olmasın?” (takip edilme ve sözlü saldırı mağduru bir gey)

“Artık geceleri yalnız dışarı çıkamıyorum.” (fiziksel şiddet mağduru bir trans kadın)

“Otobüse binemez oldum.” (fiziksel şiddet mağduru bir trans erkek)

“Alçaltılmış hissettim ve arkadaşlık ilişkilerimin aslında ne kadar yüzeysel olduğunu anladım.” (sözlü saldırı mağduru bir lezbiyen)

İstihdamda ayrımcılık

İstihdamda ayrımcılık can yakıcı bir sorun olmaya devam ediyor.  “Türkiye’de Özel Sektör Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İntersekslerin Durumu 2017 Raporu”muza göre LGBTİ çalışanların yalnızca yüzde 17’si işyerinde tamamen açık davranabiliyor ve yüzde 65’i iş yerinde ayrımcılığa uğradığını veya bunu önlemek üzere kimliğini gizlemek zorunda bırakıldığını söylüyor. Kamuda da durum benzer. Kamu çalışanlarının yüzde 45’i, işyerinde cinsel kimliği konusunda “tamamen kapalı oldukları” yanıtını verdi. Bu bulgular, kamu sektöründe cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim bakımından açık davranabilme oranının çok düşük olduğunu gösteriyor. İşyerinde açık olamamanın kendisi de bir ayrımcılığa dönüşüyor. Özel sektörde de kamuda da LGBTİ çalışanlar hem ayrımcılığa uğruyor hem de LGBTİ çalışanların uğradıkları ayrımcılığı bildirebilecekleri mekanizmalar bulunmuyor. LGBTİ’ler de yaşadıkları hak ihlalleri de görünmezliğe itiliyor.

Medyada nefret dili

Bütün bu ayrımcılık ve hak ihlallerinin medyaya yansıması ise çoğu zaman mümkün olmuyor. Söz konusu LGBTİ hakları olduğunda sansür ve ayrımcı dilin ne kadar yaygın olduğu ortaya çıkıyor. Yine Kaos GL’nin 2017 Medya İzleme Raporu’na göre 2017’de yazılı basında yayınlanan ve konusu LGBTİ’ler olan haber, söyleşi ya da köşe yazılarının sadece yüzde 46’sı hak haberciliği ilkelerine uygundu. Bütün metinlerin yüzde 54’ünü oluşturan 1291 metinde ise LGBTİ’lerin temel hakları ihlal edildi, nefret söylemi ve/veya ayrımcı dil kullanıldı ya da LGBTİ’lere ilişkin önyargıları besleyen içerik tercih edildi.

Hak haberciliği kapsamında değerlendirilen 1097 metin detaylıca incelendiğinde haberlerin büyük bir çoğunluğunda sadece LGBTİ’lerin temel insan haklarına saygılı olmakla yetindiği açığa çıktı. Yine 2017’de hak haberciliği kapsamında değerlendirilen haberlerin yüzde 33’ünde yayınlanan bütün haberlerin ise sadece yüzde 15’inde LGBTİ’lerin yaşadığı ayrımcılık, nefret saldırısı gibi hak ihlallerini hak temelli habercilik ilkeleri çerçevesinde görünür kılındı.

LGBTİ hakları insan haklarıdır!

LGBTİ’lerin temel haklarının sistematik bir şekilde ihlal edildiği, yasakların ifade ve örgütlenme özgürlüğü hakkını gasp ettiği, bu ihlallerin de görünmez olduğu bir 17 Mayıs’ta bir kez daha vurguluyoruz: LGBTİ hakları insan haklarıdır!

17 Mayıs vesilesiyle 1994 yılında Kaos GL dergisi ile koyulduğumuz yolda ayrımcılık ve nefrete karşı mücadelemizi sürdüreceğimizi yineliyoruz. LGBTİ’lerin temel insan hakları için demokrasi ve insan hakları mücadelesi yürüten herkesi beraber yürümeye, eşit ve özgür günler için birlikte mücadele etmeye çağırıyor.

17 Mayıs Homofobi, Bifobi ve Transfobi Karşıtı Gün kutlu olsun!

Kaos GL Derneği