Gökkuşağı Forumu

Kadınlar için hafif, insanlık için büyük adımlar

19 Haziran 2018

Kadın Hareketi’nin özellikle son çeyrek asırlık süreçte tüm dünyada yükselişi yayıncılık alanında da teması “başarılı, etkili, tarihe yön veren kadınlar” olan kitapların sayısının artmasını sağladı. Çoğunlukla belirli bir yaş grubuna -daha çok çocuklara ve gençlere- dönük, çeşitli ara formlarda (öykü, masal, anlatı) hazırlanan bu kitaplar, bir yandan büyük oranda erkekler tarafından yazılan, kadınların bilerek ya da bilmeyerek görünmezleştirildiği insanlık tarihine, yer yer popüler imgelerle olsa da feminist tarih yazımı perspektifinden yaklaşırken, diğer yandan kadınların insanlık tarihine katkılarını, günümüzde de devam eden zorlu eşitlik mücadelelerini daha yakından görmemizi sağlıyor.

Dünyada, silinmez izler bırakan 40 kadın alt başlığıyla yayınlanan Hafif Adımlar, bu tür kitapların son halkası olarak geçtiğimiz hafta raflardaki yerini aldı. Hafif Adımlar, çiçeği burnunda bir yayınevi olan Ardis Kitap'ın ilk kitabı. Seçil Sungur tarafından derlenen ve Başak Tinli tarafından illüstrasyonları hazırlanan kitap, tanıtım yazısında da belirtildiği gibi “kendini dünyanın merkezi olarak gören herhangi bir coğrafyadan ya da kimlikten bağımsız bir gözle seçilmiş” 40 kadının öyküsüne yer veriyor.

Müzikten spora, politikadan edebiyata, sinemadan bilime ele aldığı 40 kadının coğrafi, kültürel, politik dağılımlarına özen gösteren Hafif Adımlar’da; olimpiyatlarda altın madalya kazanan ilk Aborjin atlet Cathy Freeman, yaşamını Ruanda’da gorillerin korunmasına adayan ve bu uğurda öldürülen Diane Fossey, Suudi Arabistan’da araba kullanan ilk kadın olan Manal Al-Sharif, İkinci Dünya Savaşı’nda 2000 kadar Yahudi çocuğu ölümden kurtaran hemşire Irena Sendler, Suriyeli yüzme şampiyonu Yusra Mardini gibi pek aşina olmadığımız kadınların yanısıra, Amy Winehouse, Virginia Woolf, Cahide Sonku, Ümmü Gülsüm, Hannah Arendt, Malala Yusufzay gibi döneminin ve insanlık tarihinin kendi alanlarında en etkili isimlerine de önsözünde belirtildiği gibi  "başarılı, güçlü gibi kalıplara sığdırma"dan yer veriyor. Yine önsözden alıntılayacak olursak; "çünkü güçlü ya da başarılı olmak bir erdem değil…"

Hafif Adımlar’ı saydığımız bu özelliklerinin dışında diğerlerinden ayıran önemli bir yanı da cinsel kimliği/cinsiyet kimliğini de belirleyici bir unsur olarak kitaba katması. Hikayesi anlatılan kadınların arasında Stonewall İsyanı’nın başlamasına neden olan şişeyi polise fırlatan siyah trans Marsha P. Johnson, ilk trans geçiş operasyonunu gerçekleştirilen Lili Elbe, sinema tarihine Matrix, V For Vendetta gibi başyapıtları kazandırmış Wachowski Kız Kardeşler, yaşamının büyük bir bölümünü Vita Sackville West’le yaşadığı lezbiyen aşkla geçiren dünya edebiyatının en önemli yazarlarından Virginia Woolf, yaşayan en etkili 50 felsefeciden biri kabul edilen, queer teorinin kurucusu Judith Butler gibi isimler kitabın bu yönünü ortaya koyan isimler olarak göze çarpıyor. Bu yönüyle feminist tarih yazımının yanı sıra queer tarih yazımına da kapı aralıyor.

Anlatım dili açısından biyografik öğeleri öyküleyici ve okuyucuyu zorlamayan bir dili benimseyen kitap aynı zamanda Başak Tinli’nin etkileyici illüstrasyonlarıyla görsel açıdan da doyurucu bir içeriğe sahip "Başarmak istediklerinin hayal olarak kalmayacağına inanan, karşılaştığı zorluklara rağmen düştüğü yerden kalkıp yola devam eden, yolu başkaları tarafından kesilen, hayatları ellerinden alınan tüm kadınlara" adanmış Hafif Adımlar, önümüzdeki güzel yaz günleri için iyi bir okuma tercihi olabilir.

 

Hafif Adımlar

Derleyen: Seçil Sungur

İllüstrasyonlar: Başak Tinli

Ardis Kitap

168 Sayfa

*KaosGL.org Gökkuşağı Forumu’nda yayınlanan yazılardan yazarları sorumludur. Yazının KaosGL.org’ta yayınlanmış olması köşe yazılarındaki görüşlerin KaosGL.org’un görüşlerini yansıttığı anlamına gelmemektedir.