Yaşam / Dünyadan

Avusturya’da Anayasa Mahkemesi 3. cinsiyet seçeneğini onayladı

3 Temmuz 2018

Avusturya Anayasa Mahkemesi, interseks aktivist Alex Jürgen’in başvurusu üzerine nüfus belgelerinde üçüncü cinsiyet seçeneğine onay verdi.

Fotoğraf: İstanbul LGBTİ+ Onur Yürüyüşü 2018, Gözde Demirbilek / Kaos GL

Avusturya Anayasa Mahkemesi belgelerde üçüncü bir cinsiyet kimliğinin tanınmasına yeşil ışık yaktı. Bu karar interseks aktivist Alex Jürgen ve LGBTIQ kuruluşların yıllar süren uğraşlarının bir sonucu.

Yıllarca Avusturya’da interseks kişilerin nüfus dokümanlarında kendi istedikleri cinsiyet kimliklerini taşıyabilme hakkı için mücadele eden Jürgen kararın ardından “Bugün hayatımda ilk kez ne olduğumun kabullenildiğini hissettim, yani dünyaya nasıl gelmişsem öyle” dedi.

Alex Jürgen 2006 yılında Elisabeth Scharang tarafından çekilen “Tintenfishalarm” (Mürekkepbalığı Alarmı) adlı belgesel filmi ile Avusturya’da tanınmaya başlamış ve 2014 yılında VIMÖ‘nün (Verein Intergeschlechtlicher Menschen Österreich – Avusturya Interseks İnsanlar Derneği) kurucularından biri oldu.

Jürgen’in talebi reddedilmişti

Jürgen’in kaldığı bölgedeki nüfus memurluğu ve eyalet idarî mahkemesi nüfus ve benzeri belgelerde cinsiyet ibaresinin nötr bir şekilde düzenlenmesine yönelik taleplerini reddetmişti.

Avusturya Anayasa Mahkemesi’nin dayanağı Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 8. Maddesi (özel hayata ve aile hayatına saygı) oldu. Mahkeme kararında insan kişiliğinin kimlik, bireysellik ve bütünlük çerçevesinde korunmasına dayanarak, “bireysel cinsiyet kimliğine” sahip olmanın da bir hak olduğuna işaret etti.

Terim konusunda söz yargıçlarda

Anayasa Mahkemesinin bu kararı şu anda medeni hal yasasında bir değişikliği mecbur kılmıyor. Nüfus belgelerinde cinsiyet belirtilmek zorunda, ama artık kadın / erkek kimliklerinin yanında alternatif kimlik seçimi olabilecek. Belgelerde üçüncü cinsiyetin hangi terimle ifade edileceği henüz kesinlik kazanmadı. Terimin belirlenmesinde en son söz anayasa mahkemesi yargıçlarında. İnterseks platformlarında “inter” ve “divers” terimleri favori olarak gösteriliyor.