İnsan Hakları / Nefret Suçları

Nefret suçlarında kolluk kuvvetlerinin tutumu nasıl?

Perşembe, 30 Ağustos 2018

Kaos GL’nin 2017 Nefret Suçları Raporu’na göre mağdurlar polis tarafından ayrımcılığa uğramaktan korktuğu için kolluk kuvvetlerine başvurmuyor. Çok az sayıda başvuruda ise polis ya ilgisizdi ya da aşağılayıcı davrandı.

Fotoğraf: Esra Ateş’i anma eylemi, 29 Ağustos, İzmir, Gözde Demirbilek-Kaos GL

Trans kadın Esra Ateş’in 25 Ağustos’ta, Beyoğlu’nda karakola bir dakika mesafedeki evinin önünde boğazı kesilerek öldürülmesinin ardından LGBTİ+ hak savunucuları İstanbul ve İzmir’de sokağa çıktı, “Trans cinayetleri politiktir” dedi.

Katil yakalandı, ifadesinde “Kadın mı erkek mi anlamadım” diyerek suçunu itiraf etti ve tutuklandı.

Peki nefret cinayetlerinde kolluk kuvvetlerinin tutumu ne oluyor? Mağdurlar rahatlıkla kolluk kuvvetlerine başvurabiliyor mu?

Çok az vaka polise bildirildi

Bu soruların yanıtları Kaos GL Derneği’nin 2017 Yılında Türkiye’de Gerçekleşen Homofobi ve Transfobi Temelli Nefret Suçları Raporu’na göre mağdurların kolluk kuvvetlerine başvurmaktan çekindiği ve polisin ilgisiz davrandığı yönünde.

Araştırma bulgularına göre Emniyet Teşkilatı mağdurlarca başvurulan başlıca şikâyet mekanizması oldu. 117 vakanın sadece 19’u polise bildirildi; 93’ü bildirilmedi; 5 vakanın tanığı ise polise başvurabileceğini bilmiyordu.

Rapora göre bu vakaların sadece 7'sinde yargı süreci işletildi. Raporda bu derece az bildirimin ve işlemin sebepleri şöyle açıklanıyor:

“Birincisi, 6 vakada faillerin kendileri zaten polis memurlarıydı ve böylece bu vakalarda mağdurlar bu yüzden bildirimde bulunmamayı tercih ettiler. İkincisi, 6 vakada polisler vakalara tanıklık etmelerine rağmen tepki göstermediler veya görevlerini yerine getirmediler. Üçüncüsü, 7 vakada failler mağdurların aile bireyleriydi. Sonuç olarak, mağdurların büyük çoğunluğu daha önce açıklanan çeşitli nedenlerden ötürü polisle irtibata geçmek istemediler.”

Polisin tutumu: İlgisiz veya aşağılayıcı

Polise resmi olarak ihbar edilen 19 vakanın ise ikisinde polis ilgisiz, dördünde alaycı veya aşağılayıcı, ikisinde şiddetli-tersleyici, birinde standart davrandı. Mağdurlara ve tanıklara göre polis 10 ihbardan hiçbirini nefret suçu olarak değerlendirmedi.

Mağdurlar polis tarafından ayrımcılığa uğramaktan korkuyor

Mağdurların polise ihbar etmeme gerekçelerinin başında “başvurunun işe yarayacağına inanmamaları”, “polis tarafından ayrımcılığa uğrama korkusu” ve “polis tarafından ailelerine ve medyaya ifşa edilmek istememe” yer alıyor.

Nefret suçlarında yasal durum

Raporda nefret suçlarına ilişkin Türkiye’deki yasal durum ise şöyle açıklanıyor:

“2017 yılı itibariyle Türkiye, nefret suçlarını mevzuatında kısıtlı bir şekilde tanımıştır; "cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği" ise korunan temeller arasında kapsanmamıştır; norm haline gelmiş bir hukuk içtihadı da henüz söz konusu değildir. Mart 2014’te yürürlüğe giren Ceza Kanunu 122. maddedeki düzenleme, cinsel yönelimi veya cinsiyet kimliğini içermemektedir. Sadece "dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep" konularındaki nefret suçları kanunla tanınmıştır. Ayrıca Giriş bölümünde çeşitli şekillerde açıklanmış olan siyasi önlemlerin ve sosyal-kültürel yönlerin hiçbiri kanunda yer almamaktadır.”

2018 Nefret Suçları Araştırması devam ediyor

Kaos GL, 2018 yılında homofobik ve transfobik nefret suçuna maruz kalan ya da tanık olanları araştırmaya katılmaya çağırıyor. Araştırmaya katılmak için burayı ziyaret ediniz.

Nefret suçlarına ilişkin daha fazla bilgi almak isterseniz Kaos GL’nin konu hakkında çevirdiği yayınlar ise şöyle:

Nefret Suçu Yasaları - Pratik Klavuz

http://www.kaosgldernegi.org/yayindetay.php?id=113

Nefret Suçlarını Önleme ve Karşılama - AGİT bölgesindeki STK’lar için kaynak kılavuz

http://www.kaosgldernegi.org/yayindetay.php?id=112

Nefret Suçlarının Kovuşturulması - Pratik Kılavuz

http://www.kaosgldernegi.org/yayindetay.php?id=148

Nefret Suçu Odaklı Veri Toplama ve İzleme Mekanizmaları: Pratik Kılavuz

http://www.kaosgldernegi.org/yayindetay.php?id=13

İlgili haberler:

Beyoğlu’nda trans kadın öldürüldü

Esra Ateş’i anma çağrısı

Esra’yı öldüren kişi suçu itiraf etti

Esra anıldı: Karakola 1 dakika mesafede öldürüldü, kabul etmiyoruz!

Esra Ateş, İzmir’de anıldı: Kimliklerimiz hafifletici sebep olamaz!

2017 Nefret Suçları Raporu: Failler ikiden fazla, mekan kamusal alan

Nefret Suçları Raporu önsözü: Olumluya doğru değişim yok!

Nefret suçuna maruz kalanlar bundan nasıl etkileniyor?