İnsan Hakları / Sağlık

Psikologlar heteronormatif olmayan bir danışmanlığı nasıl yürütebilir?

Perşembe, 13 Eylül 2018
Haber: Kaos GL

Ruh sağlığı çalışanlarının heteronormatif olmayan bir danışmanlık sürecinde nelere dikkat etmeleri gerekiyor?

Daha önce yayımladığımız bir haberde LGBTİ’lerle çalışacak ya da çalışmakta olan psikologların, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine ilişkin dikkat etmeleri gereken görüşme ilkelerini belirtmiştik.

Bu defa “ruh sağlığı çalışanları heteronormatif olmayan bir danışmanlığı nasıl yürütebilir” sorusuna yanıt arıyoruz.

Bu konuda psikologların hem toplumsal mitlerden hem de şahsi önyargılarından sıyrılarak cinselliği varsayımlarda bulunmadan ele almaları, danışmanlık sürecinde kapsayıcı-kavrayıcı bir dil ve yaklaşım ile danışmanlık yürütmesi oldukça mühim.

Peki, ruh sağlığı çalışanlarının heteronormatif olmayan bir danışmanlık sürecinde nelere dikkat etmeleri gerekiyor?

Başvuru forumlarını heteroseksizmden temizlemek

Başvuru/kayıt ve cinsel/sosyal öykü formlarını gözden geçirerek (varsa) heteronormatif ve cisnormatif dili değiştirmek, kapsayıcı bir dil kullanmak.

Partnerler hakkında konuşmak

Danışmanlık süresince, danışan istiyorsa aile seçimi ve partner(ler)inden bahsetmek, istemiyorsa bunun için onu zorlamamak.

Ucu açık sorular

Danışana cinsel yaşamı ve ihtiyaç duyduğu sağlık hizmeti ile ilgili açık uçlu soruları tercih etmek.

Varsayımlardan uzaklaşmak

Danışanın yaşam tarzı, cinselliği ve sağlık ihtiyaçları ile ilgili varsayımlarda bulunmak yerine; ilişkisini, cinsel pratiklerini ve taleplerini tanımlaması için nasıl bir dil tercih ettiğini kendisine sormak ve bu dili kullanmak.

Yönelim hakkında önkabullerden uzaklaşmak

Danışan resmi olarak evli ise onun heteroseksüel ya da tek eşli olduğu önkabulünde bulunmamak.

Cinsiyet atamamak

Danışan partnerinden bahsettiğinde partnerin otomatikman diğer cinsiyetten olduğunu varsaymamak.

Saygı duymak

İhtiyaçları ve isteği doğrultusunda danışanın cinsel yönelimi konusunda açılma ya da açılmama kararına saygı duymak.

Yaşasın dayanışma!

Dayanışmak! Heteronormativite, cisnormativite ve baskının mevcut olduğu her yerde onu ifşa etmek ve ona karşı çıkmak.

*Burada yer alan bilgiler Toplumsal Dayanışma İçin Psikologlar Derneği’nin (TODAP), homofobik/transfobik olmayan bir ruh sağlığı  hizmeti ​​için hazırladığı “Psikologlar İçin LGBTİ’lerle Çalışma Kılavuzu”ndan alınmıştır. Bu kılavuz 12 Ağustos 2015’te aramızdan ayrılan Kaos GL’nin kurucularından Mahmut Şefik Nil’in anısına hazırlandı.

İlgili haber:

Psikologlar LGBTİ’lerle görüşme yaparken nelere dikkat etmeli?

Psikologlar için LGBTİ’lerle Çalışma Kılavuzu yayında