Yaşam / Dünyadan

Belgrad Onur Haftası’nda neler oldu?

Çarşamba, 19 Eylül 2018
Haber: Kaos GL

Belgrad Onur Haftası, bu sene 10-16 Eylül tarihleri arasında birçok panel, konferans ve kültürel etkinlikle kutlandı. Hafta 16 Eylül’de gerçekleşen Onur Yürüyüşü ile sona erdi.

Belgrad Onur Haftası, 10-16 Eylül 2018 tarihlerinde yerel ve uluslararası birçok aktivistin katılımıyla kutlandı. Belgrad Pride ve Civil Rights Defenders’ın organize ettiği etkinlik programında birçok konferans, panel, atölye çalışması, film gösterimi ve performans gerçekleşti. Civil Rights Defenders’ın davetiyle Türkiye’den Kaos GL, Sosyal Politikalar Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği, Genç LGBTİ+ Derneği, İstanbul Onur Haftası, Muamma LGBTİ+ İnisiyatifi, KeskeSor LGBTİ+ Oluşumu ve Çanakkale LGBTİ+ İnisiyatifi’nden temsilciler de Onur Haftası etkinliklerine katıldı.

Evet de! Peki neden?

Avrupa Birliği uyum sürecindeki Sırbistan’da son yıllarda LGBTİ+ insan hakları konularına da hükümetin büyük ilgisi söz konusu. Son üç yıldır “sorunsuz” düzenlenen Onur Yürüyüşleri ve 2017’de göreve gelen ülkenin ilk açık lezbiyen Başbakanı (hatta politikacısı) olan Ana Brnabic de bu ilginin birer göstergesi.

Bu yıl “Evet de!” sloganıyla yola çıkan Onur Haftası organizasyonu, hükümetten trans geçiş sürecini yasalarla kolaylaştırması ve tanımasını, eşcinsel çiftleri de içeren yasal partnerliğin onaylanmasını, okul müfredatlarından ayrımcı içeriklerin kaldırılmasını ve nefret suçlarına karşı daha geniş düzenlemeler yapılmasını talep ediyor. Özellikle 2017 yılında düzenleme aşaması bitmesi gereken “partnerlik yasası”nı hatırlatan LGBTİ+ toplumu hükümeti harekete geçirmek için “Evet De!” diyor.

Öte yandan, ülkedeki çeşitli LGBTİ+ gruplar, hükümetin tüm bunları yalnızca göstermelik bir şekilde yaptığını, LGBTİ+ temel insan haklarını koruma ayrımcılık ve nefret suçlarını önleme konusunda geçtiğimiz yıllara bakıldığında hiçbir ilerleme kaydedilmediğini vurguluyor. Bu duruma dikkat çekmek ve politikacıların bu ‘sözde’ desteklerini reddettikleri için Haziran ayında “Hayır De!” sloganıyla alternatif bir Onur Yürüyüşü düzenlenmişti. Bu yürüyüş daha düşük katılıma rağmen hem LGBTİ+ hareketini hem politikacıları etkilemiş görünüyor.

“Ne kadar çok görünür olursanız; o ölçüde değişim yaratabilirsiniz”

Onur Haftası etkinlikleri çerçevesinde 14 Eylül’de “Uluslararası Hemcins Birlikteliklerin Tanınması Konferansı” düzenlendi. Konferans, Sırbistan’ın 2014-2018 Ayrımcılık Karşıtı Strateji Eylem Planı çerçevesinde uygulamaya koyulması gereken “hemcins birliktelikler” yasa tasarısının halen hazırlanıp kamuyla paylaşılmaması sorununa dikkat çekti. Yasa tasarısı ile ilgili Eşitlik Komisyonu’ndan temsilciler, konuyla ilgili savunuculuk yapan aktivistler, akademisyenler ve bölge ülkelerdeki LGBTİ+ örgütlerinden temsilcilerin katıldığı konferansta, iyi örnekler ve bölgedeki sorunlar hakkında tartışmalar gerçekleşti.

Columbia Üniversitesi’nden Profesör Tanya Domi, ABD’deki durumun 70’lerden bu yana iyi yöndeki değişiminden bahsetti ve Balkanlar’daki ilerlemenin yavaş ama etkili olduğunu vurguladı:

“Sırbistan’da LGBTİ+ hakları konusundaki gelişme her ne kadar yavaş seyrediyor gibi gözükse de sonunda başarıya ulaşılacağını düşünüyorum. Ne kadar çok kamuya açık olursanız ne kadar çok görünür olursanız; o ölçüde değişim yaratabilirsiniz. İki adım ileri bir adım geri gitse de sonuçta bu da bir ilerlemedir.”

14 Eylül etkinlikleri, Belgrad kültür merkezinde gerçekleşen Belgrad Pride Drag Quuen Şov ile sona erdi.

“Etkinlikleri, yürüyüşleri ve gösterileri yasaklayabilirler ama LGBTİ+ varoluşu yasaklayamazlar”

Etkinlikler çerçevesinde 15 Eylül Cuma günü “Avrupa’da LGBTi+ Hakları” temasıyla “Uluslararası Onur Haftası Forumu” gerçekleştirildi. Forumun açılış konuşmasını Civil Rights Defenders Başkanı Anders Pettersson, kurumun Avrupa Direktörü Goran Miletic ve AB Sırbistan Delegasyonu’ndan Noora Hayrinen yaptı.

Miletic, Belgrad’ın geçtiğimiz on yıl içinde LGBTİ+ haklarını geliştirme ve koruma konusunda çok yol kat edildiğinden ve bu yolda Civil Rights Defenders Belgrad ofisinin karşılaştığı zorluklardan bahsetti. Ardından söz alan Hayrinen, bu süreçte Avrupa Birliği’nin etkisinin azımsanmaması gerektiğini belirtirken gelişmelerin uyum sürecini hızlandırmak için kâğıt üstünde hızlı bir şekilde tamamlandığını ama toplum tarafından benimsenmesinde problemler yaşandığını ifade etti.  Açılış konuşmasını Anders Pettersson, birlikte mücadele etmenin önemini vurgulayarak bitirdi.

Açılış konuşmasının ardından Avrupa’da LGBTİ+ hakları temalı iki oturum düzenlendi. Oslo Onur Haftası Komitesi’nden Stein Runar Ostigaard’ın moderatörlüğünü yaptığı oturumların ilkinde Queer Montenegro’dan Danijel Kalezic, Selanik Onur Haftası Komitesi’nden Thanos Vlachogiannis, Bulgaristan’dan Simeon Vasilev, Kosova’dan Rinna Braimi ve Kaos GL’den Damla Umut Uzun ülkelerinde LGBTİ+ insan hakları ihlallerinden ve mevcut gelişmelerden bahsetti. Türkiye’de LGBTİ+lara karşı artan insan hakları ihlalleri ve nefret suçlarını vurgulayan Uzun, yasaklanan onur yürüyüşleri, etkinlikler ve geçtiğimiz Kasım’dan bu yana devam eden Ankara LGBTİ+ etkinlik yasağından bahsetti.

Uzun, “Etkinlikleri, yürüyüşleri ve gösterileri yasaklayabilirler ama LGBTİ+ varoluşu yasaklayamazlar. Biz her zaman buradaydık ve burada olmaya devam edeceğiz. Alışsınlar gitmiyoruz.” diyerek konuşmasını sonlandırdı.

Panelin ikinci oturumunda Makedonya’dan Antonio Mihajlov, Center for Youth Kvart’tan Nikolija Matic, Arnavutluk’tan gazeteci Kristina Millona, Romanya’dan Florin Buhuceanu ve Hırvatistan’dan Ivan Novosel ülkelerindeki durumdan bahsetti.

2018 Belgrad Onur Haftası etkinlikleri, 16 Eylül Pazar günü gerçekleşen Onur Yürüyüşü ile sona erdi.  

İlgili haber:

Belgrad Onur Yürüyüşü: Evet de!