Yaşam / Dünyadan

Britanya: Cinsiyetin Tanınması Kanunu anketini doldurmak için son gün!

Perşembe, 18 Ekim 2018

Stonewall Vakfı; Britanya’da transları küçük düşüren, cinsiyetlerini ‘kanıtlamak’ zorunda bırakan ve ikili cinsiyet dışı seçenekleri görmezden gelen kanuna ilişkin anket sorularını inceledi. Stonewall Vakfı’nın yorumlarını KaosGL.org için Türkçeleştirdik.

Görsel: Trans hakları, şimdi!

Britanya’da 2004 yılında çıkan Cinsiyetin Tanınması Kanunu’nu güncellemek bir süredir gündemde. Transların cinsiyet kimliklerinin yasal olarak tanımlanabilmesine olanak sağlayan kanun, hak savunucuları tarafından yetersiz bulunuyor ve güncellenmesi için çağrılar yapılıyordu.

Bunun üzerine Hükümet Eşitlikler Dairesi, Eğitim Bakanlığı işbirliği ile danışma amaçlı bir anket hazırladı. Doldurmak için son günün yarın (19 Ekim) olduğu ankette kanun hakkında sorular yer alıyor.

Bu kanun neden yeterli değil?

Ülkenin önde gelen LGBTİ+ hak savunucusu oluşumlarından Stonewall Vakfı da bu süreci eşitlik için bir fırsat olarak görüyor ve kampanya yürütüyor. Vakıf, halihazırda geçerli olan yasanın neden yetersiz olduğunu şöyle açıklıyor:

“Halihazırda trans kişiler cinsiyet kimliklerini ‘kanıtlamak’ için uzun ve küçük düşürücü bir sürece katlanmak zorunda kalıyor. Bu süreç sadece ıstırap verici bir süreç değil; aynı zamanda karmaşık, pahalı ve birçok trans açısından erişilebilir değil.

“Stonewall,

*Trans kişilerin kimliklerinin yasal olarak tanınması için tıbbi bir tanı ya da kanıt sunulmasının gerekmediği

*Non-binary (ikili cinsiyet rejimin dışında, ikilik dışında) kimliklerin tanındığı

*16-17 yaşındakiler de dahil bütün translara kendi kaderini tayin hakkının daha kolay ve geliştirilmiş bir idari süreçle tanındığı

güncellenmiş bir Cinsiyet Tanınma Kanunu’nu destekliyor.”

Trans hakları için kanunun değişmesi gerektiğini belirten Vakıf, gündemde olan danışma amaçlı anket için bir rehber de hazırladı. “Ankete katılmak için trans ya da alanda ‘uzman’ olmak gerekmiyor” diye hatırlatan vakfın hazırladığı rehberden bazı satırbaşları şöyle:

“Cinsiyet Tanınma Sertifikası sizin için ne ifade ediyor?”

“Soru 2: Eğer transsanız lütfen bize Cinsiyet Tanınma Sertifikası’nın sizin için ne ifade ettiği ya da edeceğini anlatır mısınız?”

Vakfın bu soruya ilişkin yorumu: “Bu soruyu yalnızca eğer trans ya da non-binary bir kişi iseniz yanıtlayın. Bu soruyu, Cinsiyet Tanınma Sertifikası’na sahip olmadığınızda yaşadığınız zorlukları aktarmak için kullanabilir; bu belgeye sahip olmanın hayatınızı nasıl etkileyeceğini anlatabilir veya yürürlükte olan sürecin sizi nasıl etkilediğini anlatmak için kullanabilirsiniz.”  

Tıbbileştirme

“Soru 3: Gelecekte cinsiyet disforisi (hoşnutsuzluğu) tanımının bir gereklilik olması gerektiğini düşünüyor musunuz? Lütfen EVET ya da HAYIR diye cevap verin. Cevabınızın gerekçelerini açıklayın.”

Vakfın bu soruya ilişkin yorumu: “Bu soruyu herkes yanıtlayabilir. Cinsiyet Tanınma Sertifikası almak için halihazırda yürütülen süreç zor, karmaşık, pahalı ve tıbbileştirilmiş bir süreç. Cinsiyet disforisi zorunluluğu trans olmayı tıbbi bir durum olarak sabitliyor, ki bu da birçok transı başvurmaktan alıkoyan, insandışılaştıran ve küçük düşürücü bir süreç. Bu sebeple bu soruya HAYIR demeliyiz.”

Kimliğini kanıtlama zorunluluğu

“Soru 5: Başvurucuların, başvurmadan önce bir süre edindikleri cinsiyetle yaşadıklarına dair kanıt sunması gerektiğine katılıyor musunuz? Lütfen EVET ya da HAYIR diye yanıtlayın. Lütfen cevabınıza ilişkin gerekçelerinizi de açıklayın.”

Vakfın bu soruya ilişkin yorumu: “Herkes bu soruyu yanıtlayabilir. Trans kişiler, Cinsiyet Tanınma Sertifikası’nı alabilmek için ‘edindikleri cinsiyetle’ en az iki yıl yaşadıklarına dair kanıt sunmak zorunda. Bu, transların ‘yeteri kadar trans’ olduklarını ispatlamak zorunda bırakıldıklarının bir başka kanıtı, ki bu uygulama transları insandışılaştırıyor ve birçok transı başvurmaktan alıkoyuyor. Bu sebeple bu soruya HAYIR demeliyiz.

“Bunun yerine İrlanda, Malta, Arjantin ve Norveç gibi ülkelerdeki iyi örneklerle uyumlu bir şekilde kişilerin kendi kaderlerini tayin hakkını esas alan basit bir idari süreç görmek istiyoruz. Kendi kaderini tayin hakkı ile birlikte bir trans kişi tıbbi bir durum ile tanı almak veya ‘yeteri kadar trans’ olduklarını ispatlamak zorunda kalmayacaklar.

Non-binary kimlikler?

“Soru 20: Şu anda, Birleşik Krallık yasaları erkek ve kadın (male and female) dışında herhangi bir cinsiyetin tanınmasına izin vermiyor. Cinsiyet Tanınma Kanunu’nda bir değişiklik yapılarak kendilerini non-binary olarak tanımlayan kişileri de kapsamanın gerekli olduğunu düşünür müsünüz? Lütfen EVET ya da HAYIR diye yanıtlayın. Lütfen cevabınıza ilişkin gerekçelerinizi de açıklayın.”

Vakfın bu soruya yorumu: “Herhangi bir kişi bu soruyu yanıtlayabilir. Şu anda yasal olarak sadece erkek ve kadın olarak tanınabiliyorsunuz. Bu, non-binary kişiler için yürümüyor. Bu, geniş bir insan grubunun kimlikleri yasalarda tanınmadığı için eşitsizlik ve ayrımcılıkla karşı karşıya kalmasına yol açıyor. Bu sebeple bu soruya EVET demeliyiz.

“Non-binary kişiler için yasal tanınma görmek istiyoruz.”

Anket hakkında

Ankete şuradan; Stonewall Vakfı’nın ankete ilişkin kolaylaştırıcı yorumlarının tamamına şuradan ulaşabilirsiniz. Anketi doldurmak için Birleşik Krallık’ta olmak gerekmiyor.

Ankete ilişkin çok sayıda eğitim kurumu da danışmanlık veriyor. Bu üniversitelerden biri de Londra Üniversitesi SOAS. Üniversitenin LGBTİ+ topluluğuna İngilizce bilenler lgbtq@soas.ac.uk adresinden ulaşıp sorularını iletebiliyor. Dil desteğine ihtiyacı olanlar ise SOAS’ta öğrenci olan LGBTİ+ hakları savunucusu Beren Azizi’ye 664616@soas.ac.uk adresinden mail atabilir.

İlgili içerik:

Britanya’daki Cinsiyetin Tanınması Kanunu hakkında bilmeniz gerekenler