İnsan Hakları / Sağlık

Meme kanserinin farkında mıyız?

Pazartesi, 22 Ekim 2018
Haber: Kaos GL

Meme Kanseri Farkındalık Ayı’nda hatırlayalım: Meme kanserinin trans kadınları ve erkekleri, interseksleri; cinsiyet kimliği ve cinsel yönelimi ne olursa olsun herkesi etkileyebileceğini unutmamak gerekir.

Ekim ayı, Meme Kanseri Farkındalık Ayı olarak biliniyor. Meme kanserine ilişkin araştırmaların büyük çoğunluğu cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği çeşitliliğini gözetmese de meme kanseri “trans kadınları ve erkekleri, interseksleri; cinsiyet kimliği ve cinsel yönelimi ne olursa olsun herkesi etkileyebiliyor”.

LGBTİ+’ları koruyucu sağlık ve ruh sağlığı alanında bilgilendirmek, bu alanda yapılan çalışmaları bir araya getirmek için kurulan lgbtisagligi.org sitesi “Meme Kanserinden Korunma” yazısında cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği bağlamında meme kanserini ele alıyor.

Biz de Meme Kanseri Farkındalık Ayı dolayısıyla lgbtisagligi.org’un verdiği bilgilerden meme kanserinden korunma yöntemlerini derledik:

Meme kanserinden korunma

Araştırma verilerine karşın meme kanserinin trans kadınları ve erkekleri, interseksleri; cinsiyet kimliği ve cinsel yönelimi ne olursa olsun herkesi etkileyebileceğini unutmamak gerekir. Trans kadın ve erkeklerde meme kanserinin oluşumuna ilişkin çeşitli çalışmalar ve bilgiler de mevcuttur.

Meme kanseri risk faktörleri arasında; yaş, genetik (aile öyküsü), sağlıksız beslenme, alkol ve sigara kullanımı gibi çevresel faktörler de sayılmaktadır. Risk faktörlerine sahip olan kişilerde mutlaka meme kanseri görüleceği söylenemez; sadece, bu faktörleri taşımayanlara göre daha fazla risk altındadırlar. Diğer yandan, risk faktörlerine sahip olmayan kişilerde de meme kanseri görülebilir. 

LGBTİ+’ler açısından düşündüğümüzde; ayrımcılığa uğrama endişesi ile hekime daha az görünme, meme kanserinin erken teşhisinin önüne geçerek tedaviyi aksatabilir.

Meme kanserinin erken teşhisi için; özellikle memeleri gelişmiş bir LGBTİ+ bireyseniz, düzenli aralıklarla kendi kendine meme muayenesi yapmayı ihmal etmeyin. Hangi kimlik ya da yönelimden olursanız olun, ailenizde meme kanseri öyküsü olan biri varsa, mutlaka bir hekime görünerek gerekli kontrollerinizi yaptırın.

Lezbiyen-biseksüel na-trans kadınlar ve meme kanseri

Meme kanseri kadınları seven kadınları da etkiler. Bu durum, bazı önemli risk faktörlerini de beraberinde getirir:

Lezbiyenler homofobik/bifobik tepkilerle karşılaşma korkusundan ya da doğum kontrol yöntemlerini daha az kullandıklarından, jinekoloğa heteroseksüel kadınlara oranla daha az başvurmakta, dolayısıyla erken teşhis olanağı sağlayan meme taramalarını daha az yaptırmaktadırlar.

Ortalama olarak lezbiyenlerin daha az doğum yapması, meme kanseri riskini arttıran bir faktördür.

Trans kadınlar ve meme kanseri

Trans kadınlarda meme kanseri riski, meme ameliyatı geçirmiş olup olmamaya ve hormon kullanımına bağlıdır.

ABD Merkezli ve LGBTİ+ sağlığı üzerine de hizmet veren Fenway Health Clinic broşürüne göre;

Hormon kullanan na-trans kadınlarda meme kanseri riskinin arttığı görülmüştür. Buna göre, hormon kullanan trans kadınlarda da bu riskin artabileceği düşünülmektedir.

Meme dokusunun hormon tedavisine bağlı olarak gelişmesi meme kanseri riskini artırabilir. Hormon tedavisinde progesteron kullanımı bu riski daha da fazlalaştırabilir.

Meme dokunuzdaki değişikliklerin izlenmesi için yapılacak klinik meme muayenesi (hekiminizin elle yapacağı muayene), meme ameliyatı olsanız da olmasanız da memenizdeki değişiklikleri izlemek için en iyi yoldur. Ailenizdeki herhangi bir kişi meme kanseri yaşadıysa mutlaka hekiminizi bilgilendirin ve erken dönemde meme kontrollerinizi yaptırın. Hormon tedavisi görüyorsanız hekiminizi bilgilendirin.

Trans erkekler ve meme kanseri

Mastektomi ameliyatını geçirmemiş ve hormon kullanmayan trans erkeklerde meme kanseri riski, na-trans kadınlar ile aynıdır.

Testosteron kullanımının meme kanseri riskini arttırıp arttırmadığı bilinmemektedir. Mastektomi ameliyatı meme kanseri riskini azaltsa da, mikroskopik meme hücreleri ameliyattan sonra da kalabileceğinden, riski tamamen ortadan kaldırmaz. Mastektomi geçirmiş trans erkeklerde de meme kanseri vakaları olduğu bildirilmiştir.

Yazının tamamı için tıklayınız.