İnsan Hakları / Çalışma Hayatı

“LGBTİ çalışanlar kamuda da özel sektörde de kimliklerini gizlemeye zorlanıyor”

Pazartesi, 10 Aralık 2018

Kaos GL'nin bu yıl Kadir Has Üniversitesi ile yürüttüğü kamu ve özel sektör çalışanı LGBTİ'ler araştırma sonuçları açıklandı: Kimliğini gizlemek zorunda kalmak ve ayrımcılık sarmalı!

Kaos GL Derneği, lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks (LGBTİ) çalışanların Türkiye'nin kamuda ve özel sektörde istihdam durumunu anlamak için anket çalışması yürütüyor.

İlk kez 2016 yılında yapılan “Türkiye’de Kamu Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İntersekslerin Durumu” ve “Türkiye’de Özel  Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İntersekslerin Durumu” isimli araştırmalar ve raporları ile LGBTİ kamu çalışanlarının sorunlarının ve öncelikli gereksinimlerinin daha iyi anlaşılması bekleniyor.

Bu yıl Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Araştırmaları Merkezi ile birlikte yürütülen araştırmaların tanıtımı 10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günü’nde yapıldı. Kadir Has Üniversitesi’nde gerçekleşen Kaos GL Derneği’nden Murat Köylü’nün modere ettiği tanıtımda Kadir Has Üniversitesi Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Araştırmaları Merkezi’nden Selma Değirmenci ve Doğancan Erkengel özel sektörde ve kamuda çalışan LGBTİ’lerin katıldığı 2018 anketinin sonuçlarını katılımcılara sundu.

“Akademi ve aktivizmin buluştuğu yer çok kıymetli”

Etkinliğin açılış konuşmasını Merkez’den Prof. Dr. Mary Lou O’Neill ve Dr. Öğr. Üyesi Reyda Ergün yaptı. O’Neill, tüm katılımcılara teşekkür etti. Ergün ise akademi ve aktivizmin bir arada olmasını önemsediklerini ve araştırmanın devamlılığını sağlamak için yürekten gönüllü olduklarının altını çizdi. Bu araştırmaların hak savunuculuğuna yönelik hukuki adımların belirlenmesinde büyük önem taşıdığını söyleyen Ergün, bu sürecin bir parçası oldukları için büyük mutluluk duyduklarını belirtti.

“LGBTİ’lerin tümü aynı sorunlarla karşılaşmıyor”

Kaos GL’den Murat Köylü, ilk yılından bu yana araştırmanın barınma, eğitim, sağlık gibi demokratik hakların kullanımı açısından önemli noktalara değindiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Melek Göregenli’nin fikirleriyle alt yapısı oluşturulan araştırmanın, her yıl önerilerle değiştiğini belirtti.  Köylü, istihdam alanında LGBTİ’lerin tek bir kimliğe sahip olmadığı için farklı iş sıkıntıları olabildiğini –örneğin, lezbiyen bir kamu çalışanı ile gey bir özel sektör çalışanının farklı sorunlarla karşılaşması gibi- katılımcılarla paylaştı.

“İfşa korkusu ile gizlenme çalışma pratiğini etkiliyor”

Araştırmanın tarihsel süreciyle ilgili bilginin ardından Merkez’den Selma Değirmenci ve Doğancan Erkengel, özel sektörde ve kamuda çalışan LGBTİ’lerin katıldığı araştırma sonuçlarını katılımcılara sundu. Değirmenci’nin kamu; Erkengel’in özel sektör raporunu sunduğu tanıtım etkinliğinde cinsel kimliğin “ifşa” korkusuyla gizleniyor olmasının çalışma motivasyonunu etkiliyor oluşu her iki raporda da belirtilen çıktılardan biriydi.

“İş yerinde tamamen açık çalışan oranı %6,7”

Değirmenci’nin sunduğu “Türkiye’de Kamu Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnstersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması” sonuçlarına göre, araştırmaya katılan 89 kişiden 58’i cinsiyet kimliğini “erkek”, 23’ü “kadın”, 5’i “trans kadın”, 1’i “trans erkek”, 1’i gey ağırlıklı biseksüel”, 1’i de ”trans” olarak tanımlıyor. Katılımcıların 12’si cinsel yönelimini “lezbiyen”, 54’ü “gey”, 18’i “biseksüel”, 3’ü “heteroseksüel”, 1’i “henüz bir cinsiyetim bile yok, kadın olsam erkeklerden hoşlanırdım”, 1’i de “transseksüel” olarak belirtiyor.

Araştırma katılımcılarının %8,9’u idari pozisyonda çalıştığını belirtirken, iş yerinde tamamen açık olduğunu söyleyen çalışan oranı %6,7. %16,18’i “Açık değilim ama tahmin edildiğini düşünüyorum”, %35,39’u “Bazı kişilere açığım”, %32,36’sı ise “Tamamen kapalıyım” diyor.

Kurum içinde ayrımcı kural ve kurulların olduğunu söyleyenlerin sayısı 17 iken, 24 kişi ayrımcı kuralların ve kurulların olmadığını; 48 kişi ise varsa dahi bilmediğini ifade ediyor.            

“Türkiye’de Kamu Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnstersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması” raporuna buradan ulaşabilirsiniz.

“198 kişiden 89’u ‘tamamen gizli’”

Erkengel’in sunumunu yaptığı “Türkiye’de Özel Sektör Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnstersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması” sonuçlarına göre 198 kişiden 32’si “tamamen açık olduğunu”, 19’u “kısmen açık olduğunu”, 46’sı “açıklama gereği duymadığını”, 9’u “zaten belli olmadığını”, 89’u “tamamen gizlediğini”, 3’ü ise “isteği dışında öğrenildiğini” belirtiyor. Katılımcıların %16’sı ayrımcılığa bizzat maruz kaldığını söylerken, %42’si karşılaşmadığını; diğer %42’si ise cinsel kimliğini gizlediği için karşılaşmadığını ifade ediyor.

Katılımcıların %28’i iş yerinde başka LGBTİ çalışan/ların olduğunu belirtiyor. %22’si olmadığını; %50’si ise bilmediğini söylüyor. Aynı iş yerindeki diğer LGBTİ çalışanlara yönelik ayrımcılığa tanık olduğunu belirtenlerin sayısı 21 iken, “Karşılaşmadım çünkü başka LGBTİ çalışan yok” diyenlerin sayısı 69. 108 kişi ise sadece “Karşılaşmadım” diyor.  

“Türkiye’de Özel Sektör Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İnstersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması” raporuna buradan ulaşabilirsiniz.