Yaşam / Dünyadan

Makedonya ‘Ayrımcılık Karşıtı Yasa’yı bekletiyor

Perşembe, 24 Ocak 2019

Ayrımcılık Karşıtı Yasa aylardır Makedonya Meclisi’nden geçemiyor.

Makedonya’da insan hakları alanında çalışan birçok dernek ve baro, ülkede Temmuz 2018’den beri meclisten geçirilmeyen ayrımcılık karşıtı yasanın kabulü için Meclis Başkanı ve milletvekillerine bir mektup yazdı.

Kaos GL’nin de üye olduğu Batı Balkanlar ve Türkiye’nin en kapsamlı LGBTİ+ çatı örgütü Eşit Haklar Derneği (ERA) üyeleri tarafından da imzalanan mektupta, hükümet tarafından 6 ay önce meclise sunulan ancak muhalefet partisinin itirazları nedeniyle yürürlüğe girmeyen yasanın acilen kabul edilmesi talep ediliyor.

Makedonya’nın önde gelen LGBTİ+ örgütlerinden Subversive Front tarafından hazırlanan mektupta şu ifadeler yer alıyor:

“Mayıs 2018’de hazırlanıp Temmuz 2018’de meclise sunulan bu yeni yasa tasarısı, Makedonya Devleti’nin Avrupa Birliği, Avrupa Komisyonu ve Birleşmiş Milletler gibi uluslararası ve bölgesel insan hakları kurumları önündeki yükümlülüklerini de yerine getirecek nitelikte. Bu yasanın geçmesiyle Makedonya devleti de ülkede temel insan haklarının korunması ve geliştirilmesi konusundaki siyasi iradesini göstermiş olacak.

“Bu yasanın kabul edilmesi, eşitlik ilkesinin ve ayrımcılığın önlenmesi ilkelerinin yanı sıra tüm Makedonya vatandaşları için insan hakları ve özgürlüklerin korunmasını garanti altına alacaktır. Ayrımcılığa karşı genel bir yasak getirmesinin yanında, ayrımcılığın tüm çeşitlerinin tanınmasını, ayrımcılığa karşı daha etkili ve hızlı prosedürler işletilmesini ve Ayrımcılığın Korunması ve Önlenmesi Komisyonu’nun daha etkili çalışmasını sağlayacaktır.
“Bir yasa tasarısı prosedürünün 6 aydan uzun sürmesi ve bu yasanın Makedonya Parlamentosu tarafından kabul edilmemesi, temel insan haklarına saygılı olmama konusunda ciddi bir problemdir. Bu yüzden, meclisin yasayı gündeme almasını ve yasayı gerektiği gibi kabul etmesini istiyoruz.”

‘Ayrımcılık Karşıtı Yasa’nın arka planında neler oldu?

Ayrımcılık Karşıtı Yasa (AKY), Makedonya’da ilk olarak 2010’da kabul edildi ve sonrasında 2014, 2015 ve 2016 yıllarında yasada ufak değişiklikler yapıldı. İlk kez kabul edilmesinden önce Avrupa Konseyi’nin hukuk alanındaki danışma organlarından biri olan Venedik Komisyonu (Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu) ile Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı’nın (AGİT) yasadaki birkaç konuya dair endişelerini belirtmesine rağmen, yasanın kabulünden önce bu tavsiye ve yorumlar dikkate alınmadı.

Yasanın içeriği ve uygulanması da Avrupa Birliği ve Avrupa Komisyonu tarafından eleştirildi. Gelen temel eleştiri, yasa çerçevesinden düzenlenen Ayrımcılıktan Koruma Komisyonu’nun yerine getirmesi gereken “bağımsızlık” ve “tarafsızlık” ilkelerini yerine getirememesiydi. Eleştirilerin diğer sebepleri, Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu’nun (TİHEK) da uymadığı bu ilkelerle birlikte yasada listelenen ayrımcılıklar içinde cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ayrımcılığından bahsedilmemesiydi.

Avrupa Birliği uyum sürecinde olan Makedonya’nın üyelik şartlarından biri olarak da değiştirilmesi talep edilen kanun, ilgili ulusal ve uluslararası kurumlarla koordineli bir şekilde Mayıs 2018’de hükümet tarafından hazırlandı ve Temmuz 2018’de meclise sunuldu. O tarihten beri meclis prosedürlerinde bekletiliyor.