İnsan Hakları / Kent Hakkı

“Ljubljana belediye başkanı her sene onur yürüyüşüne katılıyor”

Pazartesi, 4 Şubat 2019

“LGBTİ kişilerin şehrimizde hiçbir ayrımcılığa uğramadan yaşayabilmesini sağlamak için onları birçok farklı şekilde destekliyoruz.”

Slovenya'nın başkenti Ljubljana Belediyesi’nden Danışman Simona Topolinjak, Kaos GL Dergisi’nin sorularını yanıtladı.

Simona Topolinjak – Ljubljana Belediyesi Sağlık ve Bakım Hizmetleri Bölümü, Kıdemli danışman aynı zamanda Ljubljana Belediyesi toplumsal cinsiyet eşitliği çalışmaları koordinatörü. Rainbow Ljubljana broşürünün de editörlerinden biri.

Topolinjak ile İzmir’de düzenlenen Cinsiyet Eşitliği ve Yerel Yönetimler Konferansı sırasında belediyenin çalışmalarını konuştuk.

Ljubljana Belediyesi’nin LGBTİ kapsayıcı uygulamaları çerçevesinde LGBTİ derneklere ve kişilere verdiği desteklerden bahsedebilir misiniz?

Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık ve damgalanma maalesef LGBTİ’lerin günlük hayatını etkileyen sorunlardan biri olmayı sürdürüyor. Bu yüzden belediye olarak biz LGBTİ haklarını olabildiğince savunmayı ve LGBTİ kişilerin şehrimizde hiçbir ayrımcılığa uğramadan yaşayabilmesini sağlamak için onları birçok farklı şekilde destekliyoruz. Örneğin Ljubljana Belediyesi, LGBTİ derneklerini kamuya açık çağrılar yoluyla finansal olarak destekliyor. Sosyal koruma ile ilgili olan fonlar için belediye her yıl LGBTİ kişileri desteklemek ve güçlendirmek için eş finansman programlarına yönelik özel çağrılar yayınlıyor. Şimdiye kadar LGBTİ kişiler için akran danışmanlığı, çeşitlilik temalı atölyeler, dersler ve cinsel sağlık, HIV/AIDS farkındalığı gibi birçok projeye finansal destek sağlandı. 

Ljubljana Belediyesi, LGBTİ örgütleri belediyenin fiziksel imkânlarını onların günlük veya özel günlerdeki etkinliklerine tesis ederek de destekliyor. Mesela belediye binasında bir yuvarlak masa toplantısı yapmak istediklerinde de bu imkân örgütlere sağlanıyor. 2015 yılında örneğin, Ljubljana belediye binasının tesislerinden birinde ‘Pritlije’ isimli LGBTİ dostu bir mekân açıldı; gündelik olarak bir bar olarak işlemesinin yanında birçok LGBTİ etkinliğine de ev sahipliği yapıyor.

Ljubljana Belediyesi bunların dışında LGBTİ örgütleri tarafından düzenlenen etkinlikleri de destekliyor ve bu etkinliklere katılım gösteriyor. Örneğin, belediye başkanımız her sene ‘onursal koruyucu’ olarak Onur Yürüyüşlerine katılıyor. Ayrıca belediye 2014’te Ljubljana’da gerçekleşen Uluslararası Avrupa Gey ve Lezbiyen Spor Federasyonu Konferansı’na (EGLSF) da sponsor oldu. Bu etkinlikler sırasında belediye binamız LGBTİ aktivistler veya örgütlerce düzenlenen birçok yuvarlak masa toplantısına ve sergiye de ev sahipliği yapmıştı: Mayıs 2015’te LGBTİ’lerin günlük yaşamının konuşulduğu bir yuvarlak toplantısı ya da Ocak 2016’da düzenlenen ‘Kurallara Karşı- Sporda lezbiyen ve Geyler’ oturumu, 2017’de Ela Xora tarafından hazırlanan ‘İnterseksleri anlamak’ ve Jasna Klanišar tarafından hazırlanan ‘Transgender ve Non-Conforming kişilerin 30 portresi’ isimli sergiler gibi…

Konferanstaki konuşmanız sırasında belediyenin başlattığı, LGBTİ konularında farkındalık arttırıcı uygulamalardan bahsetmiştiniz. Bunları bir kez de Kaos GL Dergisi okuyucularıyla paylaşabilir misiniz?

Belediye olarak LGBTİ konusunda ikinci temel hedefimiz de ötekileştirilmiş gruplarla ilgili toplumda farkındalık yaratmak. Özellikle 2012 ve 2015 yıllarındaki referandumla evlilik eşitliğini içeren yeni Aile Yasası iki kez reddedildikten sonra bu konuda farkındalık yaratmanın öneminin daha çok ayırdına vardık. Bunun için ilk olarak 2013’te Ljubljana ve Slovenya’daki LGBTİ toplumundan edinilen güncel verileri, uzmanlar ve sivil topumdan edinilen bilgileri içeren Rainbow Ljubljana kitapçığını hazırladık. 

Daha sonra 2014’te “LGBTİ-dostu kurum sertifikası” uygulamasını başlattık. LGBTİ’lerin çalışma alanında uğradığı ayrımcılığın önüne geçmek için başlatılan bu uygulama hem işverenlerin hem çalışanların bu konudaki farkındalığını arttırmayı amaçlıyor. Kamu kuruluşları veya özel kuruluşlara 4 saatlik bir LGBTİ farkındalık eğitimi veriliyor ve işyeri sertifikayı almaya hak kazanıyor. Özellikle işverenlere ya da işyerinde liderlik pozisyonundaki kişilere bu eğitimi vermeyi faydalı buluyoruz çünkü onların çalışanları veya iş arkadaşlarına olan etkileri oldukça fazla oluyor. Şimdiye kadar Ljubljana Belediyesi, Ljubljana Sağlık Merkezi, IBM Slovenia ve birçok anaokulu ve okulların da içinde bulunduğu 30’a yakın kuruma bu sertifikayı verdik.

Ljubljana Belediyesi, LGBTİ kişilere toplumsal desteği sağlayabilmek için yalnızca broşürler paylaşıp eğitimler vermiyor, bizim ayrıca halkın katılımına açık düzenli organize ettiğimiz yuvarlak masa toplantılarımız ve LGBTİ farkındalığı ve görünürlüğü için tasarladığımız bir websitesi de mevcut.  İki senedir bu websitesi üzerinden alandaki etkinlikleri veya önemli günleri haberleştiriyoruz. Mesela 17 Mayıs’ta veya Onur Haftalarında haberler paylaşıyoruz, belediye binasına gökkuşağı bayrağı asıyoruz. Böylelikle toplumsal farkındalığı ve anlayışı arttırmayı umuyoruz.

Bir de bildiğiniz gibi Ljubljana oldukça fazla turist çeken Avrupa’nın son dönemde popülerleşmiş noktalarından bir tanesi. Bu yüzden LGBTİ turistler için Ljubljana Turizm Enstitüsü STK’ların işbirliğiyle websitelerine şehirdeki LGBTİ etkinliklerini, LGBTİ dostu mekânları vb gösteren özel bir bölüm ekledi.

Tüm bu uygulamalar gerçekten yerel yönetimlerin LGBTİ kapsayıcılık konusunda atacağı adımlar içinde en iyi örneklerden sayılabilir. Bunların birçoğunun Gökkuşağı Şehirleri Ağı’na (RCN) dahil olmanızla da ilgisi var sanıyorum?

Tabii. Yani Ljubljana şehri zaten bu konuda adım atmaya istekli bir şehirdi. 2014’te Gökkuşağı Şehirleri’nden aldığımız davet sonucu bu ağa dâhil olmamız bu isteği daha kurumsal ve sistematik bir hale getirdi. 2017’de Ljubljana, STK’lar ve uzmanların da işbirliğiyle RCN yıllık toplantısına ev sahipliği de yaptı.

*Bu söyleşi Siyah Pembe Üçgen ve Kaos GL’nin yürüttüğü, Avrupa Birliği’nin desteklediği “Türkiye Belediyelerinde LGBTİ Eşitlik Politikalarını Güçlendirme Projesi” kapsamında Kaos GL dergisinin “Yerel Yönetimler” dosya konulu 162. sayısında yayınlanmıştır. Bu, içeriğin Avrupa Birliği’nin resmi görüşünü yansıttığı anlamına gelmemektedir.