İnsan Hakları / Sağlık

Kıbrıs’ın kuzeyinde artık “Cinsiyet Odak Noktası” var

26 Mart 2019

Kuir Kıbrıs Derneği’nden Erman Dolmacı, cinsiyet kimliği ve cinsel yönelim temelli ayrımcılığı gidermek için çalışacak “Cinsiyet Odak Noktası” birimini kaosGL.org’a değerlendirdi.

Kıbrıs’ın kuzeyinde bulunan Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi'nde “Şiddete Müdahale Birimi ve Cinsiyet Odak Noktası” oluşturuldu. Sağlık Bakanlığı bünyesindeki hastanede kurulan bu birim ile sağlık hizmetlerinin toplumsal cinsiyet eşitliği temelinde sunulabilmesi hedefliyor.

Cinsiyet Odak Noktası birimi kişilerin cinsiyet kimliğine veya cinsel yönelimine bağlı olarak maruz kaldığı eşitsizliği gidermek, bireylerin fırsatlara, sağlık sunumuna ulaşımda karşılaştıkları toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığı önlemek üzere çalışacak. Ayrıca, sağlık personelinin toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlendirilmesi ve eğitimlerin planlanması, projelendirilmesi üzerine faaliyet yürütecek.

Bu gelişmeyi, Kıbrıs’ın kuzeyinde 2007 yılından beri lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks’lerin (LGBTİ) hakları için mücadele eden Kuir Kıbrıs Derneği’ne sorduk. Kuir Kıbrıs’tan Erman Dolmacı, uygulamada özellikle “cinsiyet kimliği” ve “cinsel yönelim” ifadelerinin belirtilmesinin, LGBTİ+’ların da kapsama dahil edildiğini gösterdiğini ve bunun da oldukça sevindirici olduğunu söyledi.

Dolmacı, Kıbrıs’ın kuzeyinde kamu hastanesinde kurulan Cinsiyet Odak Noktası biriminin öncesindeki gelişmeleri hatırlattı. İngiliz Sömürge İdaresi döneminden kalma ‘doğaya aykırı cinsel ilişki’ suçunun 2014 yılında kaldırılması başta olmak üzere LGBTİ+’ların lehine birçok değişimin gerçekleşmesi için mücadele ettiklerini söyledi ve sözlerini şöyle sürdürdü: “2014 yılında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Dairesi (TOCED) Yasası onaylandı. Cinsiyet Odak Noktası biriminin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bünyesinde faaliyete geçmesi hedeflenmişti, ancak söz konusu daire uzun yıllar aktif hale gelemedi. Öncelikle, Polis Genel Müdürlüğü bünyesinde, kadına karşı şiddet suçlarını soruşturmak üzere, 25 Kasım 2018 tarihinde, “Kadına Karşı Şiddete Müdahale Şubesi” hizmet vermeye başladı. Ardından da Aralık 2018’de TOCED Yasası 24. Madde uyarınca Cinsiyet Odak Noktaları oluşturulmaya başlandı. Geçtiğimiz günlerde Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi bünyesinde kurulan Şiddete Müdahale Birimi de bu şekilde hayata geçti.”

Yasal yükümlülük olmamasına rağmen

Dolmacı, Cinsiyet Odak Noktası biriminin yasal bir yükümlülük olmamasına rağmen kurulduğunu söyledi: “Hastane Şiddete Müdahale Birimi’nin görevleri arasında hastaneye gelen şiddet mağdurunun acil tıbbi bakım ve tedavisinin yapılmasının yanı sıra, mağdurun psikolojik ve fiziki durumu hakkında bilgi veren raporları hazırlamak ve durumu polis ve ilgili birimlere bildirmek yer alıyor. Ayrıca Şiddete Müdahale Birimine ek olarak TOCED yasası tahtında yasal bir yükümlülük olmamasına rağmen, Sağlık Bakanlığı altında, Cinsiyet Odak Noktası oluşturuldu. Cinsiyet Odak Noktası, sağlık alanında, kişilerin cinsiyetine, cinsiyet kimliğine veya cinsel yönelimine bağlı olarak maruz kaldığı eşitsizliği gidermek, bireylerin fırsatlara sağlık sunumuna ulaşımında karşılaştıkları toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılığı önlemek, sağlık personelinin toplumsal cinsiyet eşitliği konusunda bilinçlendirilmesi ve eğitimlerin planlanması, projelendirilmesi konusunda çalışmalar yapacak.”

Atılacak çok adım var…

“Kıbrıs’ın kuzeyinde gerçekleşen bu gelişmeler Kuir Kıbrıs Derneği olarak bizleri sevindirmekte. Özellikle ‘cinsiyet kimliği’ ve ‘cinsel yönelim’ ibaresinin belirtilmesi LGBTİ+’ların da kapsama dâhil edildiğini göstermekte” diyen Dolmacı ilerleyen zamanda kurulan bu birimlerdeki yetkili kişilerin Kuir Kıbrıs ile iş birliği içinde hareket etmesi durumunda dernek bünyesinde bulunan her türlü kaynağın paylaşılacağını da söyledi.

Dolmacı, “Ayrımcılığın sonlandırılması, LGBTİ+’ların insan haklarına eşit erişiminin sağlanması adına tüm bu atılan adımlar olumlu fakat LGBTİ+’ların her gün yaşadığı psikolojik, ekonomik ve fiziksel şiddet düşünüldüğü zaman atılacak çok daha fazla adım olduğu da unutulmamalıdır” dedi.