Yaşam / Gezi/Mekan

Gey turist döviz bırakır

Cumartesi, 8 Ekim 2005
Haber: Kaos GL
Turizm sektörünün en faal kesimini eşcinseller oluşturuyor. Eşcinseller yalnızca ABD'de turistik faaliyetleri için yılda 54 milyar dolar harcıyor. Türkiye'de ise eşcinsel turistlere yönelik yatırım yok. İstanbul'da iki, Kuşadası ve Marmaris'te de birer turizm acentesi eşcinsellere hizmet veriyor.

KAOS GL

Ebru Erdoğan

Türkiye 'gay business'la tanışıyor

Türkiye kamuoyunda uzun yıllar yalnızca bazı ünlü sanatçıların isimleri dolayısıyla, magazin haberi düzeyinde tartışılan eşcinsellik, gelişmiş ülkelerde yaşam tarzından çalışan haklarına, yasal evlilik izinlerinden ekonomisine kadar her boyutuyla gündemden hiç eksik olmuyor. Demokrasi geleneği köklü ülkelerde eşcinsellik, bir alt kültür olarak kabul ediliyor ve giderek marjinal konumundan uzaklaşarak 'normal' bir yaşam tarzı olarak görülüyor. Türkiye'nin müzakere süreci yaşamaya başlayacağı Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde eşcinsellik insan hakları arasında değerlendiriliyor ve kişisel bir yaşam tercihi olarak kabul ediliyor.

Turizm sektörü için yeni bir fırsat

Uluslararası turizme yönelik yapılan araştırmalara dikkatle bakıldığında ise, eşcinsel turizminin Türkiye turizmi için yeni bir kaynak yaratabileceği görülüyor. Eşcinsellerin seyahat etme eğilimleriyle ilgili olarak, Absolute Sultans Satış Müdürü Uğur Alper de çok ilginç bir örnek veriyor: "ABD'de yaşayanların yalnız yüzde 10'u bir pasaporta sahipken, bu oran ABD'li eşcinseller arasında yüzde 97." Gey turizminin uluslararası kuruluşu olan Florida merkezli Uluslararası Gey ve Lezbiyen Turizm Kuruluşu (IGLTA), 22 yıldır eşcinsellere hizmet veriyor ve uluslararası turizm fuarlarında stantlar açıyor. İnternet üzerinden IGLTA'ya üye 900'den fazla otel, bar, restoran ve havayolu şirketine kolayca ulaşabilen eşcinseller için bu kuruma üyelik, kendilerini güvende hissetmelerini sağlayan yerlere ulaşmak anlamına geliyor.

Tanıtım eksikliği çekiliyor

Türkiye'de turizm yatırımlarının azlığına karşın uluslararası rehberlerde kendilerini 'gay friendly' yani eşcinsel dostu olarak tanıtan otel, restoran ve barların sayısı hiç de az değil. Uluslararası Lezbiyenler ve Geyler Derneği'nin (ILGA) Türk Başkanı Kürşad Kahramanoğlu, Türkiye'nin hizmet sektöründeki 'eşcinsel dostu' ibaresini şöyle anlatıyor: "İstanbul'daki otellerin hepsi kendilerine 'gay friendly' diyor. Merak edip birkaçını telefonla aradım. İngilizce konuştum; 'Ben bir eşcinselim ve otelinizde konaklamak istiyorum,' dedim. Gördüm ki, internet sayfalarına koydukları 'eşcinsel dostu' kavramının ne demek olduğunu bilmiyorlar. Deseler ki 'ayrım yapmıyoruz'; kabul edeceğim. 'Biz de bunun ne demek olduğunu pek bilmiyoruz ama bugünlerde böyle yapılıyor,' gibi garip cevaplar aldım."

Dünyada önce Amsterdam, daha sonra da Yunanistan'ın Mikonos adası eşcinsellerin turizm merkeziydi. Bugün merkez olarak, İspanya'nın İbiza Adası ve Barselona kabul ediliyor. Türkiye ise, gey turizmi açısından yolun oldukça başında bulunuyor. İstanbul'da Absolute Sultans ve Sunset Turizm Acentesi, Kuşadası'nda Tur&Tour Turizm Acentesi, Marmaris'te ise Pirireis Turizm Acentesi yurtdışından eşcinsel turist getiriyor. Diğerleri hem eşcinsel turizmi hem de standart turizmi bir arada yürütürken, sadece eşcinsel turizmi yapan Absolute Sultans, yılda yaklaşık 750 eşcinsel turisti Türkiye'ye getiriyor.
Bunun dışında, çok nadir olsa da yurtdışında bulunan turizm acenteleri, talep yüksek olduğu zamanlarda, bazı tatil köylerini kapattırabiliyor. Fazla sayıda eşcinsel turistin tek bir seferde Türkiye'ye gelişinde ise, Kuşadası'nda yaşanan olaylara benzer sıkıntılar gündeme gelebiliyor. Bir gemi dolusu eşcinselin Kuşadası'ndan geri çevrilmesi sırasında gemide, o sırada ABD Başkanı olan Bill Clinton'un 'para kaynağı' olarak bilinen bir gay de bulunuyordu. Olay üzerine ILGA Başkanı Kürşad Kahramanoğlu'nu arayan turistle aralarında geçen konuşmayı, Kahramanoğlu şöyle anlatıyor: "Bu olay gerçekten de Türkiye açısından büyük bir rezalet. Para harcamak isteyen 600 kişi Kuşadası'na alınmadı. Gemideki turistlerden bir tanesi Clinton'un en büyük 'para babaları'ndan biriydi. Clinton'un ikinci başkanlığı döneminde en büyük paraları sağlayan, para toplama kampanyalarının başında olan kişi. Çok önemli bir adam. Bana Beyaz Saray'ı arayacağını söyledi. Ben de Beyaz Saray'dan önce Ankara'daki ABD Büyükelçisi'ni aramasını önerdim. Ondan sonra olay halloldu."

Beklentileri, eğlence ve gece hayatı

Eşcinsellere yönelik tek otel İstanbul'da Tünel semtinde bulunuyor ve dört ay önce hizmet vermeye başladı. Yedi odalı, küçük bir butik otel olmasına karşın, yönetici Ekrem Erden'in ifadesine göre, bu dört ayda, otelde toplam 600 kişi konakladı. Buna karşın, Türkiye'nin gözde turizm bölgesi Akdeniz'de eşcinsellere hizmet veren tek bir turizm acentesi bile yok. Antalya'da bir Alman çift tarafından işletilen tek eşcinsel oteli ise geçtiğimiz yıllarda kapandı.

Türkiye'de bulunan turizm acentelerine göre, Türkiye'nin turizm gelirinin yüzde 10'u eşcinseller tarafından sağlanıyor. Türkiye'nin 2004 toplam turizm gelirinin yaklaşık 16 milyar dolar olduğu düşünülürse, bu çok da azımsanmayacak bir rakam.

Türkiye'ye tatil amaçlı gelen eşcinseller, öncelikle İstanbul'u tercih ediyor. Hem tarihi motifleri, hem de eğlence açısından zengin İstanbul'u, güneydeki tatil yöreleri izliyor. Bu arada Hıristiyanlar için hac merkezi olarak görülen Efes de eşcinseller için gözde bir tatil mekânı.

Peki Türkiye'ye gelen eşcinseller nerede kalıp, hangi bar ve restoranlara gidiyor? İstanbul'u nasıl geziyor? Sözü yine Uğur Alper'e bırakıyoruz: "Biz yılda 750 civarında gey turisti Türkiye'ye getiriyoruz. Çalıştığımız rehberlerin eşcinsel olmasına dikkat ediyoruz. Portföyümüzde dört yıldızdan daha aşağı otel yok. Çünkü gelen turistler belli bir kalite arıyor. Gündüzleri tarihi yerleri gezdiriyoruz. İsteyenleri de akşamları gey barlara götürüyoruz. Türkiye'ye bizim aracılığımızla gelmeyen, bizi burada bulan eşcinsellere de seyahatleri süresince yardımcı oluyoruz."

Eşcinsellerin Türkiye'de daha rahat gezecekleri, gitmek istedikleri restoran ve barlara daha çabuk ulaşacakları bir proje de gündemde. Tünel'deki otel tarafından hazırlanacak bir gey haritasıyla, eşcinseller, gey mekânlarını daha kolay bulabilecekler. Bu harita iki ay sonra tamamlanmış olacak.

Eşcinsel ekonomisi güçlü ve yaygın

Dünyanın her yerinde, eşcinsellerin maddi güçlerini gören şirketler, yalnız eşcinsellere yönelik proje ve kampanyalarıyla yeni bir pazar oluşturuyor. Eşcinsellere yönelik banka kartlarından tutun da, mağazalara, restoranlara, barlara ve turistik tesislere pek çok alanda tesis ve hizmet geliştiriliyor. Örneğin, Kanada hükümeti 2006 yılında Montreal'de 7'ncisi düzenlenecek olan Eşcinsel Olimpiyatları'na 20 milyon dolar yatırım yapacak. Dünyanın bütün uluslararası şirketlerinin eşcinsellik konusunda bir projesi var ya da geliştiriliyor.

ILGA Başkanı Kürşad Kahramanoğlu, şirket politikasına örnek olarak "ırk, renk, din, cinsiyet, cinsel kimlik ve tercih ya da ifade, ulusal köken, yaş ve statüsünden dolayı insanlar arasında ayrım yapan hiçbir uygulamaya" onay vermeyen IBM'i gösteriyor. Kahramanoğlu, IBM'in uygulamaları konusunda şöyle konuşuyor: "IBM'in bu alanda uluslararası sivil toplum kuruluşlarına ve çeşitli projelere harcadığı para yılda 100 bin avronun üzerinde. Citibank da bu konuda çok duyarlı. Bundan iki yıl önce IBM, eşcinsel bir çalışanına ayrımcılık yaptığı gerekçesiyle ABD'deki büyük bankalardan bir tanesinden hesabını çekip başka bir bankaya yatırdı. Bu bir banka için korkunç bir kayıp. Biz bu kuruluşlardan destek alırken onların insan hakları konusunda duyarlı olup olmadığına bakıyoruz. Mesela Shell de bize destek olmak istiyor, ama kabul etmiyoruz. Çünkü bundan 10 yıl öncesine kadar HIV pozitif olan birçok işçisini işten attı. Şimdi çok pişman, ama böyle bir organizasyon, bize dünyanın parasını verse bile kabul etmemiz mümkün değil. Türkiye'de ise henüz böyle bir noktaya gelmedik. Hiçbir kuruluştan bize böyle bir yaklaşım olmadı." Avrupa'daki çalışmalarını insan hakları projesi üzerinden yürüttüklerine değinen Kahramanoğlu, bu ihlalleri olan ülkelerle ticaretin kesilmesini istediklerini belirtiyor ve ekliyor: "Eğer İran'da, cinsellik yüzünden idam cezaları devam ederse önümüzdeki dönemde bu ülkenin ödeyecek ticari cezaları olacak. Ben yedi senedir ILGA'nın başkanıyım. Bu dönem içinde eşcinsel dünyayı yok farz ederek kaybedilen ticari pek çok şeyi gözlerimle gördüm."

ILGA Başkanı Kürşad Kahramanoğlu:

"Türkiye'de çok iyi yerlere gelmiş pek çok kişi, cinsel kimliğini açıklayamıyor. Bunların arasında pek çok gazeteci, sanatçı, hatta iş yaşamında tepe noktalarda bulunan insanlar var. Türkiye'de TBMM'den tutun, polise, orduya, fabrikadaki işçisine kadar pek çok eşcinsel bulunuyor. Türkiye'ye katkısı bulunmuş bir iş adamı 'Ben eşcinselim' diye ortaya çıksa, bu Türkiye için çok faydalı olur."

Eşcinsel turistler aile, çocuk gibi 'dert'leri olmadığı için dünyanın dört bir tarafında rahatça para harcıyorlar. Community Marketing Inc.'ın ABD'de yaptığı araştırmaya göre, toplam nüfusta tatil yapanların oranı yüzde 64 iken, eşcinseller arasında bu oran yüzde 91'e yükseliyor. Eşcinsellerin yüzde 49'u yılda üç ya da daha fazla kez tatile çıkıyor. Yurtdışı tatiline çıkış oranlarına bakıldığında, toplam nüfusta bu oran yüzde 9'da kalırken, gay'ler için yüzde 54.

'Gay turisti Yunanistan'a kaptırıyoruz'

• Sunset Turizm Acentesi Ortağı Derya Köroğlu, Türkiye'de eşcinsel turistler için bırakın yatırım yapılmasını, hizmet veren hamamların, restoranların ve barların kapatıldığını dile getiriyor.

• Türkiye'ye standart turlarla çok sayıda eşcinselin geldiğini, bu rakamın milyonlarla ölçülebileceğini belirten Köroğlu şöyle konuşuyor: "Eşcinsel turistler, gittikleri ülkelerde öncelikle gece hayatı istiyor. Türkiye'de ise İstanbul'dan başka gece hayatı olan şehir yok. Dört tane gey hamamı vardı, ikisi kapatıldı."

• Köroğlu, Türkiye'ye gelen geylerin, birkaç gün kalıp İstanbul'u gezdikten sonra Yunanistan'a gittiklerini belirterek, "Yunanistan'ın ve Yunan adalarının eşcinsellerden kazandığı para milyarlarca dolar. Dünyanın en güzel ülkesi Türkiye bundan mahrum kalıyor," diyor.

Kaynak: Radikal İki, 8 Ekim 2005