12/07/2011 | Yazar: Tuğba Tekerek

Selma Aliye Kavaf’ın talihsiz açıklaması ardından homofobi üzerine köşe yazısı kaleme alan ve seçimden önce Leyla Zana’yla yapmayı planladığı söyleşinin krize dönüştüğünü açıklayan Banu Güven NTV’den ayrılış sürecini anlattı.

Banu Güven NTV’den Neden Ayrıldı Kaos GL - LGBTİ+ Haber Portalı
Selma Aliye Kavaf’ın talihsiz açıklaması ardından homofobi üzerine köşe yazısı kaleme alan ve seçimden önce Leyla Zana’yla yapmayı planladığı söyleşinin krize dönüştüğünü açıklayan Banu Güven NTV’den ayrılış sürecini anlattı: “Seke seke giderken ’çat’ diye duvara çarptım ben.”
 
Taraf gazetesinin haberi şöyle: Banu Güven geçen hafta –dile kolay– 14 yıldır çalıştığı NTV’den ayrıldı. Ama nasıl ayrıldı? İpler aslında ne zaman kopmuştu, talep kimden, neden gelmişti? Asıl önemlisi, gazeteciyle işvereni arasındaki bu olay genel siyasi iklimle ne kadar alakalı ne kadar alakasızdı? Güven, Türkiye’de hem medya dünyasını hem de politik atmosferi yorumlarken ihtiyacımız olan bu soruların yanıtlarını aşağıdaki satırlarda kendi perspektifinden aktardı.
 
Güven Kendi bloğunda “Eşcinsellik tedavi gerektiren bir hastalıktır” yorumunu yapan, zamanın Kadın ve Aileden Sorumlu Devlet Bakanı Selma Aliye Kavaf’a ithafen de “Kadın ya da erkek, bir tek eşcinsel arkadaşı olmuş mu bugüne kadar? Merak edip bu olgu üzerine kitap karıştırmış mı hiç”, “Bunu 21. yüzyılda, aslında töre cinayeti olarak nitelendirebileceğimiz cinayetlere kurban gidebilen eşcinsellerin yaşadığı bir toplumda, ‘aileden sorumlu’ bir bakandan duymak sarsıcıydı.” yazmıştı.
 
İyi Verilen Bir Sınav Değil Bu
 
14 yıldır çalıştığınız NTV’den geçen hafta ayrılmak zorunda kaldınız. Nasıl bu noktaya geldiniz?
Türkiye’de birçok medya kuruluşunun uzun zamandır netameli konulardaki haberleri tartarak değerlendirdikleri bir sır değil. Muhabirlerin yıllardır fırça yemekten korktukları da bir sır değil. Ankara’da herkesin anlatabileceği iyi hikâyeleri var. Unutmamak gerekli, bir dönem sadece başbakanlıkta değil genelkurmayda da akreditasyon krizleri yaşandı. Bunlara medya nasıl yaklaştı? İyi verilen bir sınav değildi bence bu. Bunların içinde biz gene de benim çalıştığım kurumda işimizi yaptık. NTV yayın politikası olarak nesnellik konusunda azami gayret göstermiştir, gazetecinin eleştirel olması gerekir, bunun için de alan sağlamış bir yerdir. Ben de son yayın döneminde, en çok keyif aldığım dönemlerden birini yaşadım aslında. Zaman zaman ana akım medyanın gündeminde çok üst sıralarda yer almayacak konuları ya da kimsenin dokunmadığı alanları konuştuk. Her şeye rağmen, bu basınca rağmen bunların yapılabiliyor olması bende iyimserlik yaratıyordu.
 
Çok Büyük Hatalar Yapıldı
 
Nasıl dağıldı bu iyimser hava?
Seçim öncesinde öyle bir yere gelindi ki... Çok büyük hatalar yapıldı bence. Hükümet tarafından herhalde açıkça söylenmiş olması gerekiyor ki bizim yapacağımız işin sınırı belirlendi. Tartışma programları seçimden birkaç hafta önce kalktı. Neden biz daha fazla konuşmuyoruz gibi sitemlerle üzerinize gelindiği noktada dükkânın o bölümünü kapatmak gibi bir hareket oluyor ki problem çıkmasın. Ben devam ettim bu arada. Genel Yayın Yönetmeni’miz Ömer Özgüner’le çok yakın çalıştık. Kimselerin dokunmak istemediği bir çok konuda onun desteğini görmekten çok mutlu oldum. Ama seçim öncesinde bu gerilimli hattı geçince, basıncı ben de daha fazla hisseder oldum, herkes gibi... Son yaptığım yayınlardan Vedat Türkali, birtakım çevrelerden gelen tepkiler sebebiyle kanal içinde tartışma konusu oldu. Aslında söylediklerinin çoğunun Cengiz Çandar’ın kaleme aldığı TESEV raporunda hükümetin demokratik açılımına dair haritada birebir bulunduğunu görüyorsunuz. Tabu olmaktan çıkmış bir konuydu bu.
 
Gazetecilik Hayatımın En Zor Günlerinden Biriydi
 
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç bile ’Öcalan bir aktör’ dedi...
 
Evet... Biz bütün bunların gerisinde kalmış olduk aslında. Bu ironik ve acı bir durum benim için. Sonra pazartesi günkü konuğum için heyecan duyuyorduk Ömer’le (Özgüner) beraber. Leyla Zana gelecekti. Ama sonra böyle bir röportajın da içine sokulduğumuz sınırların dışında kaldığını öğrendim. O iyimserlikle devam ederken, seke seke giderken, çat diye duvara çarptm ben.. Biz, hep beraber... Çarptık bence... Neyse... Bunu kabullenemedim tabii. Çözmeye çalıştım. Gazetecilik hayatımın en zor günlerinden biriydi. Sonuçta dendi ki: "Ha-yır, o-la-ma-yacak."
 
Kim olursa olsun, seçim öncesinde son haftaya girerken, çok kısıtlı tuttuğu söyleşi programına dahil ettiyse ve ona göre hareket ediyorsa ve bu iptal oluyorsa; bu çok utanılacak bir durumdur. Kim olursa olsun... Leyla Zana olması iki kat önemli kılıyor. Çünkü onun ismi, yaşadıkları, hapiste geçen 10 yılın ne için olduğu ortada. İfade özgürlüğü konusunda yaşanan büyük skandal... Bütün bunların üzerine, bu kadar yıl sonra anaakım medyaya konuşmaya karar vermiş bir insana bu haksızlığı yapıyor konumuna düşmek de canımı hâlâ çok yakıyor. Hakikaten çok yakıyor.
 
Leyla Zana nasıl karşıladı bu durumu?
Çok soğukkanlı davrandı. "Biz neler gördük" dedi.
 
Bu kriz üzerine sizin programınız tatile çıkarıldı...
Bu krizle beraber benim açımdan denizin bittiği netleşti. Hiçbir şey olmamış gibi yaparak yayına çıkamazdım. Ben "Madem öyle, rica ediyorum erken tatil olabilir mi" dedim. Sonrasında "Nasıl devam edebiliriz, konuşalım" dedik. Ama seçim sonrasında da bir değişiklik olmadı. Önceden çıkaramadığım konuğu o zaman çıkarabileceğim söylenmedi. Tam tersi. Önümüzdeki yayın dönemi için de olmayacağını anladım.
 
NTV çizgisinde ciddi değişiklikler olacağı söyleniyor...
Bu formattaki programlar dışında daha çok haber bülteni veren bir NTV düşünülüyor. Benim gördüğüm daha farklı kimlikte bir kanala gidilmiş olduğu. Dolayısıyla ben o koşullara, o alana önümüzdeki dönemde de sahip olmayacaktım.
 
Peki, Leyla Zana’nın programa çıkarılmaması nasıl açıklanıyor? Sonuçta milletin vekili olmak için meşru şekilde adaylığını koymuş bir insan...
Ve seçim öncesinde AK Parti’nin oylarının azalmasına sebep olacak bir insan...
 
Otosansür Çok Tehlikeli Bir Şey
 
AK Parti’nin oyları hesap edilerek mi yapılıyor NTV’de programlar?
Seçim öncesinde NTV şu partiyi, bu partiyi kollayayım diye bir şey demiyor tabii. Burada sorun 15 yıldır bir marka, bir güvenilirlik oluşturmuş, bunun için kavga etmiş bir kanal artık niye bu noktaya geliyor? Bu sorunun cevabını, rica, talep, uyarı tehdit, neyse bunu dolaylı ya da doğrudan yapanlar; bunun sonucunda oto sansürü devreye sokanlar –aslında oto sansür hep vardır memlekette de– oto sansürün güçlenmesine katkıda bulunanlar ve bunun sonucunu yaşayanların oturup düşünmesi lazım. Otosansür çok tehlikeli bir şey; biri beşle de çarpabilir. Bu konuştuğumuz tablo NTV özelinde yaşanan bir hikaye. Hemen her yerde, bir otokontrol mekanizması var. Bununla beraber, Karayılan röportajları da var. Ama Ertuğrul Mavioğlu yargılanıyor. Ama böyle şeyler de yapılabiliyor.
 
Otosansür dediğimiz şey bir yandan baskıyla, gerçeklikle ilgili ama bir yandan da medya sahibinin durumu algılamasıyla ilgili... Sizce NTV’de hangisi daha etkili?
Gerçekte neler olduğunu bilmeden bir yorum yapmak istemem ama bir ölçüde kişisel değerlendirmelerin sonuçlarını da yaşıyor olabiliriz. Söylediğinizde bir doğruluk payı olabilir. Cevabını bir gün doğrudan sorarak alabilirim.
 
Hükümetin somut baskısına dair bir duyumunuz oldu mu?
Hayır, hayır genel geçer sizin benim duyduğumuz şeyler... Ama fazla zaman geçmedi üzerinden; en büyük medya kuruluşuna büyük cezalar kesildi. Bu, birçok yayın kuruluşu sahibinin yoğurdu üfleyerek yemesine neden oldu. Özellikle de başka alanlarda faaliyeti olanların...
 
Sizce medya sahiplerinin başka alanlarda da yatırımlarının olması, tüm bu tartıştığımız meselelerin düğümlendiği nokta olabilir mi?
Söylediğiniz kesinlikle geçerli bir argüman. Dünyanın her yerinde tartışılan bir konu zaten.
 
On yıl öncesine göre bazı konularda da medya özgürleşti aslında...
Evet, evet. Ama şunu da unutmamak lazım: Biz hep Kürt meselesi üzerinden gidiyoruz. Çevre ya da benzer konularda haber yapıldığında da acayip bazı hassasiyetlerle karşılaşılmıyor mu? Bu Kürt meselesi yakın tarihte görülmemiş bir cesaretle çözümlenmiş olabilir. Bu ancak alkışlanır. Ama bunun ardından ben gene demokrasinin bütünsel bir şey olduğunu söyleyeceğim.
 
İnsanlar Daha Bağımsız Şeyler Yapmaya Çalışacak
 
Medyanın gidişatı nereye doğru sizce?
Başka mecralar oluşacak. İnsanlar daha bağımsız şeyler yapmaya çalışacaklar bence. Koskoca bir İran’da cumhurbaşkanlığı seçiminden sonra ajansların çalışması engellendi de habersiz mi kaldık biz? Yani gazetecilik yapmak yalnızca birileriyle karşılıklı konuşmak değil. En azından sosyal paylaşım ağlarımız var. İki cümle bile bize bir haber verir. Bu taraftan bakarsak iyimser olabiliriz belki ama medya kuruluşları açısından durum pek iyimserlik verici değil. Bağımsız medyanın büyümesini, yerel medyanın güçlenmesini çok temenni ediyorum. Bakalım bundan sonra ne olacak? "Bize ayrılan sürenin sonuna geldik"... Bugünlerde beni arayanlara telefonu açar açmaz böyle diyorum.
 
Bence "Sizi izlemeye devam edeceğiz". Bundan sonra ne yapmayı planlıyorsunuz?
Kararlıyım öyle ya da böyle devam edeceğim. Bu olan biten, bende şunun haberini yapmak isterdim bu kişiyle röportaj yapmak isterdim duygusunu eksiltmedi.
 
Aksine kamçılandınız?
Evet. Bunu nasıl yapacağıma dair birtakım planlarım da var.
 
Ne gibi?
Net değil hâlâ ama... Tek mecra bizim ana akım medya olarak tanımladığımız basın, televizyon değil... Şimdilik bu kadarını söyleyeyim.
 
Bağımsız Olmak İstiyorum
 
Nasıl hissediyorsunuz kendinizi?
Öncelikle kişisel bir mağduriyet hikayesi değil bu. İnsanlar ’Ne olacak şimdi’ diye düşünüyor. Ben telaş içinde değilim, huzursuzluk içinde değilim. Bağımsız olmak istiyorum. Gazeteciliğin kendi sınırlarından gayrı başka sınırlar içine girmemek arzusuyla alakalı bir şey bu. Tek inandığım şey bu.. (BS)
 
Banu Güven’in Selma Aliye Kavaf ile ilgili yazdığı yazı: http://banuguven.com/2010/03/13/homofobiyi-tercih-etmek/ 
 
(taraf)

Etiketler: medya
Nefret