İnsan Hakları / Çalışma Hayatı

Yolda bekleyenin amacı fuhuş mu, kim bilecek

3 Temmuz 2007


Hukukçular, ‘fuhuş amacıyla sokakta bekleyen kadın ve transeksüele ceza’ uygulamasının yaratabileceği tehlikeli sonuçlara dikkat çekti. NTV’den Yasemin Arpa’ya konuşan hukukçular, polisin bu kararla, ‘kıyafetini beğenmediği’ kadını bile cezalandırabileceğini söylüyor.

Yasemin Arpa

Ankara Emniyet Müdürlüğü’nün, Sağlık Müdürlüğü Fuhuşla Mücadele Komisyonu’nun kararı ve Ankara Valiliği’nin onayıyla ‘fuhuş amaçlı yolda bekleyen kadın ve transeksüele ceza’ uygulaması tartışma yarattı. Hukukçular, cezanın Kabahatler Kanunu’nun ‘kamu düzenini bozma’ maddesine göre kesilmesine dikkat çekerken, fuhuşun suç olmadığına, suçun kamu düzenini bozmak olduğuna vurgu yaptılar. Yeni TCK’nın mimarlarından Doç. Adem Sözüer ve transeksüellere yönelik saldırı davalarını üstlenen Avukat Yasemin Öz, konuyu tartıştılar.

Söz konusu cezanın hukuki dayanağı Kabahatler Kanunu’nun ‘Emre Aykırı Davranış’ başlığı altında düzenlenen 32 maddesi. Madde şöyle:

Kabahatler kanunu ne diyor?

‘Yetkili makamlar tarafından adli işlemler nedeniyle ya da kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın korunması amacıyla, hukuka uygun olarak verilen emre aykırı hareket eden kişiye yüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Bu cezaya emri veren makam tarafından karar verilir...’

Ankara Emniyeti, Sağlık Müdürlüğü Zührevi Hastalıklar ve Fuhuşla Mücadele Komisyon Başkanlığı’nın kararı ve Ankara Valiliği’nin onayıyla 22 Haziran’da, ‘fuhuş yapmak amacıyla cadde ve sokaklarda bekleyen’ kadın ve transeksüellere 107 YTL ceza kesmeye başladı. Ahlak Büro Amirliği görevlileri çeşitli semtlerde fuhuş amacıyla bekleyen 50 hayat kadını ve transeksüele bu maddeyi uyguladığını, 6 gün süren uygulama sonunda ‘bekleyenlerin sayısının azaldığının tespit edildiğini’ açıkladı.

Yasemin Öz (Kaos GL Avukatı): ‘Cadı Avı Gibi Bir Şey’

Daha önce böyle bir uygulama yoktu, yeni çıkardılar. Kesinlikle bu cadı avı. Taciz maksatlı yapılan şeyler. Fuhuş Türkiye’de suç değil. Fuhuş yasal bir şey, fuhuşa aracılık etmek ve kamusal alanda yapmak suç. Bu yasal olmayan şeye yasal kılıf bulmaktan başka bir şey değil. Bunlara itiraz edeceğiz.

Kabahatler Kanunu’nun 32. maddesinin fuhuşla hiçbir ilgisi yok. ‘Emre aykırı hareket etmek’ deniyor bu maddede. Hangi emre uymadıkları için bu ceza hayat kadınları ve transeksüellere kesiliyor? Ortada hiçbir yasal dayanak yok aslında. Transeksüellerin sokakta yürürken veya dururken başlarına çok sık gelen bir şey. Yolda durdurup, ‘Siz fuhuş yapıyorsunuz’ diyorlar. Anayasa ile teminat altına alınan seyahat özgürlükleri yok sayılıyor. ‘Sen transeksüelsen normal değilsin, fuhuş yaparsın’ diye düşünüyorlar. İstanbul’da Esmeray’ın başına geldi; yolda yürürken. Bu herhangi bir vatandaşın da başına gelebilecek bir şey. Bugün transeksüellere, eşcinseller yapılan şeyin, bu baskılar arttıkça kimin başına geleceğini kestiremeyiz. Sokakta kıyafetini beğenmedikleri kadınların başına böyle bir şey gelip gelmeyeceğinin garantisi yok.

Doç. Adem Sözüer (İst. Üni. Hukuk Fakültesi Öğr. Üyesi): Ahlak Zabıtalığı Yapılmamalı’

Trafik ve kamu düzeninin sağlanması açısından polisin böyle bir yetkisi var ama bu yetki, ‘Siz fuhuş için burada duruyorsunuz’ diye uygulanamaz. Hangi nedenle olursa olsun kamu düzenini bozucu bir suç olduğu zaman bir şikayet olmasa da Kabahatler Kanunu’nun bu maddesi işletilebilir. Ama bu maddenin ‘yerinde’ işletilmesi gerekir. Bir kadın bir yerde bekliyorsa, ‘bu kadın fuhuş yapıyor’ diye bu para cezası verilemez. Sokakta yürüyen, bekleyen bir kadın var, ‘fuhuş amacıyla bekliyor’ diye bir ceza, yaptırım uygulanamaz.

Özellikle İstanbul’da 13-11 yaşında çocuklar fuhuşa sürükleniyor. İnsanların hak ve özgürlüklerini düşünürken bu noktayı da düşünmemiz gerekir. Ama bu uygulamanın ahlak zabıtalığı yapan uygulamalara dahil olduğunu da düşünmüyorum. Bu uygulama, bir yerde iki kişi samimi diye, ‘hoop siz fuhuş yapıyorsunuz’ şeklinde yapılırsa yanlış olur.

Otoyolda araba durdurana ceza verilmeli

Uygulama şu olmalıdır: Özellikle otoyollarda şehrin belirli yerlerinde duruyorlar, oradan gelen geçeni durduruyorlar, fuhuş teklif ediyorlar, oradaki bütün trafik akışını felce uğratıyorlar. Bu durumlarda uygulanması doğrudur. Çocukların okuldan çıkış saatlerinde mesela Taksim’de bir bakıyorsunuz belirli kıyafette insanlar arabalara eğilip fuhuş teklifinde bulunuyorlar. İşte bu tip insanlara göz yummak doğru olmaz. Gündüz vakti dünyanın neresinde böyle bir şey olabilir? Dolayısıyla bu yaptırımlar o kişilere karşı uygulanmalı. Geç bile kalınmıştır.

*Konuyla ilgili haberler:

Sokakta ‘fuhuş amacıyla’ bekleyene ceza dönemi