İnsan Hakları

Eşcinsel komşu istemeyen, Suriyeli komşu da istemiyor!

Cuma, 1 Şubat 2019

Kimse kendinden olmayanı “komşu” istemese de araştırmacılar, “toplumun farklı kesimleri ile ilişki kurmada hoşgörünün arttığı görülmektedir” yorumu yapıyor…

Kendisini “Türkiye Gençlik STK’ları Platformu” olarak adlandıran hükümet destekçisi kuruluşların ortak araştırmasına katılan ve “LGBT’li bireylerle komşu olmak istemeyen” gençlerin oranı yüzde 77,1 olarak duyuruldu.

Aralarında, İstanbul Onur Yürüyüşlerine yönelik nefret söylemi ve saldırılarında bulunmaktan ötürü “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçundan yargılanan Alperen Ocakları ile en son toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik nefret kampanyasına katılarak cinsel yönelim kavramını “gayri ahlaki” niteleyen Kadın ve Demokrasi Derneği’nin de (KADEM) bulunduğu oluşumun araştırmasına katılan gençler, “komşuluk” ile ilgili soruya da yanıt verdiler.

“Hayli ilgi çekici” diye duyurulan yanıtlar, Eylül 2018’te, Genar Araştırma şirketine yaptırıldığı belirtilen “Türkiye’nin Gençleri 2018” araştırmasına katılan 8 bin kişi ile yüz yüze anket, 250 kişi ile derinlemesine mülakat ile yapılan “Türkiye’nin Gençleri” araştırması ile ortaya çıktı.

Araştırmaya katılan 8 bin gencin yüzde 77,1’i “LGBT’li bireylerle komşu olmak istemezken”, hemen ardından yüzde 69,3’ü “Suriyeli komşu istemez”, yüzde 10.5’i ise “kararsız” kalınca, toplamda yüzde 80’in “Suriyeli komşu fikrine sıcak bakmıyor” olduğu anlaşılıyor. “LGBT’li bireyler” ile “komşu” olmak istemeyen “kararsız”ları da eklediğimizde, “LGBT’li bireylerle komşu olmak istemeyen” gençlerin sayı gene başı çekiyor.

Trans Onur Yürüyüşü'nden, 2011, İstanbul, Foto: Alp Biricik

Eşcinsel komşu istemeyen, Suriyeli komşu da istemiyor!

Öte yandan, Kadir Has Üniversitesi’nin “Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)” 2018 yılı sonuçlarına göre de, “eşcinseller” yüzde 53,8 ile “en çok komşu olmak istenmeyen kesim” olarak açıklandı.

Kadir Has Üniversitesi’nin araştırmasında, “eşcinsel komşu” istemeyenler, ikinci olarak yüzde 45,8 ile ‘Sığınmacı/Mülteci’lerden de komşu istemiyorlarmış.

“Türkiye Sosyal-Siyasal Eğilimler Araştırması (TSSEA)” 2018 yılı sonuçlarını 30 Ocak’ta açıklayan araştırma ekibi, “komşu” seçimlerine rağmen, “Türkiye’de toplumun farklı kesimleri ile ilişki kurma konusunda hoşgörülü olma durumunun arttığı görülmektedir” değerlendirmesinde bulundu.

Aynı araştırmanın 2017 sonuçlarında ise “eşcinsel komşu istemem” diyenlerin oranı yüzde 51,9 iken “benim için önemli değil” diyenler ise yüzde 37,5 olmuştu.

Kadir Has Üniversitesi’nin 2016 yılında yaptığı “Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Algısı Araştırması”na katılanların yüzde 33,4’ü “LGBT’lerin eşit haklara sahip olması” gerektiğini düşünürken, eşcinsel birlikteliklerin topluma aykırı olduğunu düşünen katılımcıların oranı ise yüzde 53 olarak açıklanmıştı.

“Benim komşum eşcinsel!”

2011 senesinde yapılan “Gençlik Profili Araştırması”na katılan Adanalı gençlerin yüzde 72,9’unun “eşcinselleri asla komşu olarak görmek istemediği” ortaya çıkınca, Adana Özgürlükçü Gençlik Meclisi, ““geleceğimiz” diye tanımlanan gençlerin farklı cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerine saygı ve empati kurma yetisinden mahrum olduğuna” dikkat çekmiş ve “Benim Komşum Eşcinsel!” açıklaması yapmıştı.

“Eşcinsel komşu” tartışması, Türkiye’nin “Dünya Değerler Araştırmaları”na 1990 yılında katılmasının ardından yapılan araştırmalarla gündeme geldi.

Bahçeşehir Üniversitesi’nin 2007 yılında yaptığı “Türkiye Değerler Araştırması”na katılanların yüzde 88’i “eşcinsel bir komşu istemediğini” belirtti.

Bahçeşehir Üniversitesi’nin “2012 Değerler Araştırması”da, “komşu olarak istenmeyen gruplar”ın başını gene “eşcinseller” çekiyor ama oran yüzde 87’ye düşüyor.

Dünyada eşcinsellere yönelik yaklaşımla ilgili araştırmalardan Hollanda Sosyal ve Kültürel Planlama Bürosu’nun yaptığı ve 2015 senesinde açıkladığı sonuçlara göre, Türkiye, eşcinselliğe en olumsuz bakan ülkelerden biri. “Eşcinsel komşu ister misiniz?” sorusuna “hayır” yanıtını verenlerin oranı ise yüzde 85.

Söz konusu araştırmayı değerlendiren Prof. Dr. Sevil Atasoy, aynı soruyu öğrencilerine sorduğunda, “evet” cevabı verenlerin ortak noktasının LGBTİ’lerle karşılaşmış, tanışmış ya da beraber çalışmış olmasına dikkat çekiyor.

Kozmetik firması Avon'un 2017 yılında 25 şehirde yaptırdığı “Türkiye'de Kadın Dendiğinde” araştırmasının sonuçlarından biri ise görüşülen kadınların yüzde 61'inin gene “eşcinsel çiftleri komşu olarak istemediği” bilgisi oluyor.

“Açılın, Gençler Geliyor” kitabı için fark kentlerde yaşayan iki bin gençle yapılan ve geçen sene açıklanan araştırmanın sonuçlarından biri gene “eşcinsel komşu” ile ilgili ama bu kez “eşcinsel komşu istemediğini belirten” gençlerin oranı yüzde 29'da kalıyor.

“Eşcinsel komşu” tartışmaları için “European Values Study”nin (Avrupa Değerleri Çalışması) kapsamında 2008-2010 döneminde, 28 Avrupa ülkesinde yapılan bir araştırmanın sonucunda hazırlanan şu makaleye de bakılabilir.