İnsan Hakları / Çalışma Hayatı

Ayrımcılık yaşama olasılığı LGBTİ’lerin iş hayatını nasıl etkiler?

Perşembe, 18 Nisan 2019
Haber: Kaos GL

Gelecek kaygısı, konsantrasyon eksikliği, aidiyet sorunu, sosyal ilişki kuramama… Tüm bunlar özel sektörde çalışan ve hakları korunmayan LGBTİ’lerin iş verimliliğini olumsuz etkiliyor.

İllüstrasyonlar: Cat O’Neil

Özel sektörde cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğine yönelik ayrımcı uygulama ve yaklaşım LGBTİ+’ların çalışma yaşamını ve iş yerindeki verimliliğini nasıl etkiliyor?

Bu soru Kaos GL Derneği’nin yaptığı “Türkiye’de Özel Sektör Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İntersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması”nda özel sektörde çalışan LGBTİ’lere soruldu.

Araştırma sonuçlarına göre işyerindeki ayrımcılık LGBTİ çalışanların iş doyumu ve verimlilik ilişkisini olumsuz etkiliyor.

Peki, özel sektörde çalışan LGBTİ’ler işyerinde karşılaştıkları ya da karşılaşma tedirginliği hissettikleri ayrımcılığa karşı neler hissediyor? Sözü eğitimden, medyaya, hukuktan finansa dek farklı sektörden LGBTİ çalışanlara bırakalım…

Dışlanmış hissetme, öfkelenme

Özel sektörde çalışan LGBTİ’ler cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerinin yok sayıldığı bir çalışma ortamında kendilerini dışlanmış hissediyor. Bu dışlanma hissi öfkeye ve öfke de iş verimliliğine yansıyor.

Turizm sektöründe hizmet personeli olarak görev yapan bir lezbiyen: “Cinsel hayatımın iş arkadaşlarımın fantezi dünyalarını süslüyor olması iş verimliliğimi düşüren ve beni duygusal açıdan üzen ve kızdıran bir durum. Cinsel kimliğimizi söylemek bir dert söylememek başka bir dert.”

Gelecek kaygısı

LGBTİ çalışanlar ayrımcılıkla karşılaşacaklarına kesin gözüyle baktıkları, haklarının korunmadığı iş yerlerinde gelecek kaygısı taşımakta. Cinsel yönelimi ve / veya cinsiyet kimliğini gizlemek zorunda hisseden LGBTİ çalışanlar, ifşa kaygısı ile iş yaşamlarını sürdürmeye çalışırken, işten çıkarılmaları durumunda yaşayacakları kayıplar nedeniyle endişeliler.

Medya sektöründe uzman olarak görev yapan bir biseksüel kadın: “Zaten zor bulabildiğimiz, bulsak zor sigorta yaptırabildiğimiz canımız mesleğimiz. Cinsel kimliğimi ve yönelimimi saklamıyor olsaydım daha kim bilir nelerle karşılaşırdım. Fakat artık gizlemiyorum çünkü ilişkimi zedeliyor ve tükeniyorum. Fakat bu benim iş bulabilme potansiyelimi ne yazık ki düşürüyor.”

Hukuk sektöründe hizmet personeli olarak görev yapan bir gey: “Bu durumdan şüphe duysalar ya da anlaşılsa anında işten çıkartılırım. Çünkü küçük bir şehirde yaşıyorum ve patronlarım dindar. Kendiniz olamadığınız, özel hayatınıza dair bir şeyleri gizleyerek çalıştığınız bir işyerinde ne kadar verimli olabilir, kendinizi nasıl rahat hissedersiniz?”

Konsantrasyon yetersizliği

LGBTİ çalışanlar, çalışma süreçlerinde gerek işyeri gerekse işyeri dışındaki pek çok engellenmeyle başa çıkmak için çeşitli stratejiler geliştirmeye odaklanmak zorunda. Bu durum işlerinde konsantrasyon sorununa yol açmakta.

Bilişim sektöründe uzman olarak görev yapan bir gey: “Her şeyimi, hayatımı etkiliyor. Psikolojik olarak altüst oluyorum. Baskıdan sıkıldım. Kendimi bir şeye adapte edemiyorum.”

Aidiyet sorunu

Aidiyet yoksunluğu da LGBTİ çalışanların sıklıkla ifade ettiği bir diğer sorun. Ayrımcılık ya da ayrımcılığa uğrama kaygısı nedeniyle LGBTİ’ler hayatlarının büyük bir bölümünü geçirdikleri işyerlerine kendilerini ait hissetmiyorlar.

Eğlence sektöründe uzman olarak görev yapan bir lezbiyen: “Motivasyonumu ve işe aidiyet hissimi zedeliyor. Ayrımcılığa uğradığımı hissettiğim hiçbir yerde bulunmamaya özen gösteriyorum.”

Finans sektöründe stajyer olarak görev yapmakta olan bir lezbiyen: “Kimliğimi saklamak zorunda hissetmek beni çok yoruyor. Kendimi oraya ait hissedemiyorum.”

Sosyal ilişki önünde engel

İşyerindeki ayrımcılık çalışanlar arasındaki ilişkileri de olumsuz etkiliyor. LGBTİ çalışanların işyerinde gereken asgari sosyal desteği dahi bulamamaları onların gerçek anlamda kendilerini ortaya koyamamalarına neden oluyor ve bu sebeple işyerinde gerçek arkadaşlıklar, özel hayata da yansıyan, onu besleyen sosyal ilişkiler kuramıyorlar.

Mağazacılık sektöründe hizmet personeli olarak görev yapan bir gey: “Kendin olamadığın sürece kimse ile tam anlamıyla içeriğe giremiyorsun, müşteri güvenini kazanamıyorsun, böylelikle satış oranın düşüyor. Kısıtlandığın için kendini ifadede zorlanabiliyorsun. Sürekli sorulan, heteronormatif, ‘Sevgilin var mı?’ gibi sorularla boğuşuyorsun vb. gibi.”

Türkiye'de Özel Sektör ve Kamu Çalışanı LGBTİ+'ların Durumu 2019 Araştırması başladı. Özel sektörün ve sivil toplumun farkındalık artırma ve kapasite geliştirme etkinliklerine bilgi zemini oluşturması planlanan araştırmaya buradan katılabilirsiniz.

Kaos GL Derneği ve Kadir Has Üniversitesi Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Çalışmaları Araştırma Merkezi işbirliğinde gerçekleşen “Türkiye’de Özel Sektör Çalışanı Lezbiyen, Gey, Biseksüel, Trans ve İntersekslerin Durumu 2018 Yılı Araştırması”nın tamamına buradan ulaşabilirsiniz.

İlgili haber:

“Özel sektörde 198 LGBTİ çalışandan sadece 43’ü açık kimlikli”

“LGBTİ çalışanlar kamuda da özel sektörde de kimliklerini gizlemeye zorlanıyor”