İnsan Hakları

AB İlerleme Raporu: LGBTİ’lere ayrımcılık çok yaygın

Perşembe, 30 Mayıs 2019

AB İlerleme Raporu’nda LGBTİ etkinlik yasakları, ayrımcılık ve nefret eleştirildi; Türkiye’ye LGBTİ haklarını koruma çağrısı yapıldı.

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, 2019 yılına ait Türkiye'nin İlerleme Raporu’nu açıkladı. Raporda LGBTİ’lere dönük nefret söylemi, nefret suçları yasasının cinsel yönelimi içermemesi, ayrımcılığa karşı yasal korumanın eksikliği ve LGBTİ+ etkinliklerinin yasaklanması da yer aldı.

Raporda, LGBTİ kişilerin medya ve politikacıların karalama kampanyalarının hedefinde olduğu vurgulandı.

Türkiye’de LGBTİ+ haklarındaki gerilemeye geniş yer veren rapor, “LGBTİ kişilerin temel haklarının korunması konusunda ciddi endişeler devam ediyor” diyor.

Yasaklar

Rapordan LGBTİ+ haklarına ilişkin öne çıkan satır başları şöyle:

*Kasım 2017’de yürürlüğe konan, LGBTİ toplumunun görünürlüğünün altını oyan ve barışçıl toplanma haklarını ihlal eden Ankara’daki bütün LGBTİ etkinliklerini yasaklamaya ilişkin Ankara Valiliği kararı Nisan 2019’da sonlandı. Daha önce Kasım 2018’deki bir başvuru reddedilse de Ankara’daki bir idari mahkeme kararın kaldırılmasına karar verdi.

* Lezbiyen, gey, biseksüel, trans ve interseks (LGBTİ) kişilerin temel haklarının korunması noktasında ciddi endişeler bulunuyor. Eşcinselliği ‘psikoseksüel bozukluk/hastalık” olarak tanımlayan askeri disiplin sistemi ve tıbbi yönetmeliklerde herhangi bir değişiklik gündeme gelmedi.

*Ocak 2018’de güvenlik güçlerine ilişkin disiplin yönetmeliği hakkında yeni yasada güvenlik güçlerinin “anormal/sapkın” eylemleri işten atılmaları için gerekçe olarak yer alıyor.

Aktivistlere davalar

*Aktivistler hakkında “izinsiz yürüyüşe katıldıkları” için davalar açılıyor. LGBTİ etkinlikleri ve Onur Yürüyüşleri aralarında Ankara, Adana ve İstanbul’un olduğu çok sayıda şehirde yasaklandı veya polis tarafından engellendi. LGBTİ etkinlikleri ancak kapalı alanlarda gayri resmi bir şekilde gerçekleştirilebildi.

*2018’de Yargıtay, 2015 yılında aldığı LGBTİ kişilere ‘sapkınlar’ demenin nefret söylemi olduğuna dair pozitif kararını değiştirdi.

Ayrımcılık ve nefret

*LGBTİ toplumunu hedef alan gözdağı verme ve şiddet önemli bir sorun olmaya devam ediyor, LGBTİ kişilere dönük nefret söylemi etkin bir şekilde soruşturulmuyor ve sıklıkla ifade özgürlüğü sınırları içerisinde değerlendiriliyor. Bu suçları ilişkin spesifik bir yasal düzenleme bulunmuyor. Tehdit alan LGBTİ örgütlerine çok sınırlı koruma sağlanıyor. LGBTİ toplumuna dönük ayrımcılık hâlâ çok yaygın.

*Nefret suçlarına ilişkin yasal düzenlemeler uluslararası standartlara uygun değil ve cinsel yönelim temelli nefret saldırılarını kapsamıyor.

*Türkiye ivedilikle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uygun bir şekilde cinsel yönelim ve kimliği kapsayan ayrımcılıkla mücadele kanunu çıkartmalıdır.

*Türkiye’nin istihdamda ve sosyal politikalarda ayrımcılıkla mücadeleye ilişkin bir strateji ya da planı bulunmuyor. Yasal düzenlemeler cinsel kimlik ve yönelim temelli ayrımcılığı yasaklamıyor.